Dardanele: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 101 bajtów ,  3 lata temu
+
m (uzupełnienie)
(+)
[[Plik:Dardanelles map2.png|thumb|300px|Cieśnina Dardanele]]
{{Koordynaty|40|16|00|N|26|31|00|E|scale:200000|umieść=na górze|zapis=kątowo}}
'''Dardanele''' ([[język turecki|tur.]] ''Çanakkale Boğazı'') – [[cieśnina]] między [[Półwysep Bałkański|Półwyspem Bałkańskim]] w [[Europa|Europie]] a [[Anatolia|Azją Mniejszą]], łączyłącząca [[Morze Egejskie]] z [[Morze Marmara|morzem Marmara]]. Długość 120,5 km, szerokość 1,3-18,5 km, główne porty to [[Gallipoli (miasto w Turcji)|Gelibolu]] i [[Çanakkale]]. W [[starożytność|starożytności]] znana jako '''Hellespont'''.
 
Przez cieśninę przepływa silny prąd z morza Marmara do Morza Egejskiego. Jest, obok [[Bosfor]]u (położonego na północ), drugim wąskim gardłem na drodze do [[Morze Czarne|Morza Czarnego]].
 
== Historia ==
Cieśnina stanowiła część szlaku wodnego biegnącego między [[Europa|Europą]] i [[Anatolia|Anatolią]]. Nazwa wywodzi się od imienia mitycznej [[Helle]], która zginęła w wodach cieśniny. [[język grecki|Greckie]] ''Hellespontos'' oznacza "Morze Helle". Tłumaczono ją także jako "most Hellenów".
 
Wąska cieśnina była doskonałym miejscem do kontroli przepływających statków, co stanowiło źródło bogactwa okolicznych miast. Najwcześniejszym z nich była [[Troja]], której zniszczenie było spowodowane najprawdopodobniej chęcią zapewnienia sobie swobodnego importu metali przez [[Grecy|Greków]]. W pierwszej połowie I tysiąclecia p.n.e. Grecy założyli nad Hellespontem liczne kolonie.
 
Obecnie zasady transportu morskiego w obrębie Dardaneli i Bosforu reguluje [[konwencja z Montreux]] z roku 1936.
{{Commonscat|Dardanelles}}
 
{{wikisłownik|Dardanele}}