Jan Bielawski (żołnierz): Różnice pomiędzy wersjami

m
Drobne redakcyjne - poprawa linków, apostrofów, cudzysłowów...
(kat.)
m (Drobne redakcyjne - poprawa linków, apostrofów, cudzysłowów...)
|commons =
}}
'''Jan Bielawski''' [[pseudonim|ps.]] ''Mikita'' (ur. w [[1889]] we wsi [[Ostrówka]] zm. w sierpniu [[1915]]) – członek Organizacji Bojowej PPS, żołnierz I Brygady Legionów, dowódca "Oddziału„Oddziału Lotnego Wojsk Polskich"Polskich”.
 
== Życiorys ==
Brał czynny udział w [[Rewolucja 1905 roku|rewolucji 1905]] jako członek [[Organizacja Bojowa PPS|Organizacji Bojowej PPS]], a potem Oddziału Centralnego, uczestnicząc w wielu akcjach bojowych. Ukończył szkołę bojową PPS w [[Kraków|Krakowie]].
Był aresztowany przez [[Ochrana|Ochranę]], ale z powodu braku dowodów został zwolniony. Po upadku rewolucji zmuszony był do emigracji z zaboru rosyjskiego do Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Przebywał we [[Lwów|Lwowie]], [[Kraków|Krakowie]], [[Wiedeń|Wiedniu]] i [[Budapeszt|Budapeszcie]] pracując jako monter elektromechanik. W [[Budapeszt|Budapeszcie]] uczestniczył w starciach zbrojnych z wojskiem i policją w czasie strajku powszechnego o demokratyzację prawa wyborczego w maju 1912. Za udział w walkach został aresztowany i jako cudzoziemiec musiał udać się do [[Wiedeń|Wiednia]].
 
Pogłębiał swoją wiedzę przygotowując się do walki dla [[Polska Partia Socjalistyczna|Polskiej Partii Socjalistycznej]] prowadząc akcję propagandową wśród robotników polskich na obczyźnie. W 1913 przyłączył się do [[Polska Partia Socjalistyczna - Opozycja|PPS-Opozycja]]. W przeddzień wybuchu wojny został skierowany przez władze [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]] do prowadzenia akcji konspiracyjnej w Zagłębiu Dąbrowskim, gdzie podjął pracę jako elektromonter w fabryce Schona w [[Środula|Środuli]], a następnie w [[Będzin|Będzinie]].
 
W sierpniu 1914 zorganizował mobilizację wśród swoich współpracowników i zameldował się w Komendzie Legionów. Został przydzielony do [[Oddział Beków|"oddziału„oddziału beków"beków”]] porucznika [[Tomasz Arciszewski|Tomasza Arciszewskiego]] przeznaczonego do prac wywiadowczo-konspiracyjnych. Wraz z [[Tomasz Arciszewski|Tomaszem Arciszewskim]] i [[Józef Kobiałko|Józefem Kobiałko]] został odkomenderowany na początku listopada 1914 do tworzenia wyodrębnionego z [[Polska Organizacja Wojskowa|POW]] "[[Oddział Lotny Wojsk Polskich|"Oddziału„Oddziału Lotnego Wojsk Polskich"Polskich”]] do Warszawy. Po utworzeniu Oddziału i jego zaprzysiężeniu przez [[Tadeusz Józef Żuliński|Tadeusza Żulińskiego]] pierwszym komendantem został Jan Bielawski. Jak wspominał go działacz PPS [[Zygmunt Zaremba]]:{{Cytat|Mikita, krępy, bystry zadzierzysty robociarz, zyskiwał sympatię od pierwszego wejrzenia. Ktoś (...) poinformował mnie o jego przeszłości w OB, usiłowałem więc zbliżyć się z nim i nawiązać dyskusję wykraczająca poza ramy zainteresowań wojennych. Wszystkie tego rodzaju próby odrzucał żartem i widać było, że ten bojowiec, na pewno socjalista z najgłębszych przekonań, teraz przedzierzgnął się w żołnierza, bez troski o zawiłe sprawy świata, szczęśliwego że ma rozkaz, który wszystko reguluje<ref>{{cytuj książkę |nazwisko=Zaremba |imię=Zygmunt |autor link=Zygmunt Zaremba |tytuł=Wspomnienia. Pokolenie przełomu|tom=|wydawca=Wydawnictwo Literackie|miejsce=Kraków-Wrocław |rok=1983 |strony=204}}</ref>}}
Po nieudanej akcji w lutym 1915, w [[Lubartów|Lubartowie]] Jan Bielawski odszedł z Oddziału. Nieznany jest jego dalszy los. Istnieje wersja że został wysłany do [[Legion Puławski|Legionu Puławskiego]] w celu zbuntowania go i przejścia na stronę [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], gdzie został pojmany i rozstrzelany. Według niesprawdzonych informacji został rozstrzelany z wyroku rosyjskiego sądu polowego w dniu 31 sierpnia 1915 r.
 
 
== Bibliografia==
* Brzozowski Władysław, ''Oddział Lotny Wojsk Polskich'', "Niepodległość"„Niepodległość” Tom 19 nr 3 z 1939
* Leinwand Artur "''Pogotowie Bojowe i Milicja Ludowa w Polsce 1917-1919''", Książka i Wiedza, Warszawa 1972.
* [[Leon Wasilewski]], ''Jan Bielawski'', [[Polski Słownik Biograficzny]] Tom 2 z 1936
* "''Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego''" Tom 1, ISBN 83-05-11327-2
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Bielawski, Jan}}
[[Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej]]
[[Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS]]
311 999

edycji