Francisco Solano López: Różnice pomiędzy wersjami

m
poprawa przek., WP:SK, Inne znaczenia
(drobne merytoryczne)
m (poprawa przek., WP:SK, Inne znaczenia)
{{Inne znaczenia|2=[[Francisco López]] – chilijski motocyklista}}
{{Polityk infobox
|polityk = Francisco Solano López
|miejsce śmierci = [[Cerro Corá]]
|funkcja = [[Plik:Flag of Paraguay.svg|25px]] [[Prezydenci Paragwaju|Prezydent Paragwaju]]
|partia =
|od = 10 września 1862
|do = 1 marca 1870
 
== Władza ==
Po powrocie z Europy został ministrem wojny w 1855, a w 1862 po śmierci ojca przejął stery rządu jako wiceprezydent. Następnie zwołał kongres, który mianował go prezydentem na 10 lat. Wzorując się na [[Napoleon Bonaparte|Napoleonie]], plany miał ambitne i dalekosiężne. Dążył do zjednoczenia [[Urugwaj|Urugwaju]]u z Paragwajem i utworzenia Wielkiego Paragwaju, co zapewniłoby jego ojczyźnie upragniony dostęp do morza. By zrealizować swój cel musiałby jednakże zaanektować ziemie leżące pomiędzy tymi krajami, a należące do Argentyny i [[Brazylia|Brazylii]]. Wkrótce nadarzyła się ku temu okazja.
 
== Wojna ==
Następnie zamierzał wysłać armię na pomoc urugwajskiemu prezydentowi Aguirre przeciwko rewolucyjnemu uzurpatorowi wspieranemu przez [[Brazylia|Brazylię]]. Odmowa argentyńskiego prezydenta [[Bartolomé Mitre]] na przemarsz wojsk paragwajskich przez terytorium [[Argentyna|Argentyny]] została potraktowana przez Lopeza jako pretekst do wojny z nią.
 
Szybko zgromadzony kongres składający się z nominowanych przez Lopeza członków mianował go marszałkiem z nadzwyczajnymi uprawnieniami. A 13 kwietnia 1865 wypowiedział wojnę Argentynie, konfiskując argentyńskie statki wojenne w zatoce Corrientes. Pod okupację wzięto też miasto [[Corrientes (miasto)|Corrientes]] wraz z prowincją o tej samej nazwie, włączono także do Paragwaju prowincję [[Entre Ríos|Entre Rios]]. W tym czasie partyzantka urugwajska zdobyła władzę i ogłosiła wojnę przeciwko Paragwajowi, razem z Brazylią i Argentyną formując tzw. potrójny alians.
 
Wojna toczyła się ze zmiennym szczęściem, a wrogie obozy walczyły z wielkim zacietrzewieniem. Paragwaj zmobilizował ok. 80 tys. żołnierzy, czyli co szóstego mieszkańca. W 1868, kiedy alianci zaczęli coraz bardziej osaczać Lopeza, stał się on coraz bardziej podejrzliwy nawet wobec własnych rodaków, podejrzewając istnienie spisku przeciwko niemu. Zarządził nawet konfiskatę majątku kilkuset obywateli, a wiele osób zostało na jego rozkaz zamordowanych, łącznie z jego rodzonym bratem, członkami rządu, sędziami, biskupami i innymi ważnymi osobistościami, a nawet przedstawicielami dyplomatycznymi innych państw.
 
== Śmierć ==
W końcu Lopez został zepchnięty przez wrogie wojska do północnej części kraju, gdzie 1 marca 1870 został zaskoczony przez Brazylijczyków i zabity podczas próby ucieczki, gdy przepływał rzekę Aquidaban, koło [[Bitwa pod Cerro Cora|Cerro Cora]]. Przeszyty lancą, miał powiedzieć przed śmiercią: "Umieram wraz z moją ojczyzną". Jego syn Panchito, mianowany przez ojca pułkownikiem, odmówił złożenia broni i również zginął. Tradycja mówi, że Eliza Lynch pochowała ich gołymi rękami.<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko = Mathea|imię = Grzegorz|tytuł = Upadek latynoskiego Napoleona|czasopismo = Polityka|wolumin = 3007|wydanie = 18/2015|strony = 70-72|data = 28.04-5.05.2015|wydawca = |miejsce = Warszawa|issn = 369195}}</ref>. Szczątki dyktatora spoczęły w mauzoleum na wzór paryskiego [[Les Invalides|Pałacu Inwalidów]].
 
Śmierć Lopeza zakończyła najkrwawszą wojnę w historii Ameryki Południowej. Ludność kraju została zdziesiątkowana, a jego terytorium zmniejszyło się o jedną czwartą. Paragwaj musiał się także długo borykać z katastrofą demograficzną (po wojnie spośród 220 tys. mieszkańców było zaledwie 28 tys. mężczyzn).
* Grzegorz Mathea, ''Upadek latynoskiego Napoleona'' [w:] "Polityka", nr 18/2015, 28.04-5.05.2015, s.70-72.
* Jarosław Wojtczak, ''Wojna paragwajska 1864–1870'', Bellona, Warszawa 2011.
 
 
{{Prezydenci Paragwaju}}
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Solano Lopez, Francisco}}
[[Kategoria:Prezydenci Paragwaju]]
[[Kategoria:Wiceprezydenci Paragwaju]]