Gavrilo Princip: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 67 bajtów ,  4 lata temu
poprawa linków, ilustracja, infobox
(Eksperyment? Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 94.254.225.41) i przywrócono wersję 44666475 autorstwa AlohaBOT)
(poprawa linków, ilustracja, infobox)
|odznaczenia =
|commons = Category:Gavrilo Princip
|wikiźródła =
|wikicytaty = Gavrilo Princip
|www =
}}
'''Gavrilo Princip''' (ur. [[25 lipca]] [[1894]], zm. [[28 kwietnia]] [[1918]]) – serbski<ref>[http://www.biographien.ac.at/oebl_8/282.pdf Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950]</ref> (określający się jako ''[[Jugosłowianie|Jugosłowianin]]''<ref>'"Yugoslavia„Yugoslavia as History"History” John R. Lampe, Cambridge University Press, 2nd Edition, Cambridge 2000., S.&nbsp; 90.</ref>) [[nacjonalizm|nacjonalista]] z [[Bośnia (region)|Bośni]], członek niewielkiej organizacji [[Młoda Bośnia]], powiązanej z serbską organizacją terrorystyczną [[Czarna Ręka (Serbia)|Czarna Ręka]].
 
== Biografia ==
Był synem listonosza, miał ośmioro rodzeństwa. Szóstka z nich zmarła w dzieciństwie.
 
W następnych latach wyjechał na naukę do [[Sarajewo|Sarajewa]]. W 1908 został wraz z kilkoma kolegami wyrzucony z miejscowego [[gimnazjum]] za zorganizowanie antyaustriackiej manifestacji. Później wyjechał do [[SerbiaKrólestwo Serbii|Serbii]], gdzie w [[Belgrad]]zie ukończył studia i nawiązał kontakty z grupą jugosłowiańskich nacjonalistów, należących do terrorystycznej siatki Młodej Bośni. Na drodze selekcji został wybrany do udziału w zamachu na arcyksięcia [[Franciszek Ferdynand Habsburg|Franciszka Ferdynanda]], ponieważ najlepiej strzelał. Na początku czerwca wraz z kilkoma innymi zamachowcami został przerzucony przez austro-węgierską granicę i udał się do Sarajewa.
 
=== Zamach na arcyksięcia Ferdynanda ===
[[Plik:Gavrilo Princip capturedassassinates inFranz Sarajevo 1914Ferdinand.jpg|thumb|200px240px|Zatrzymanie Niemca Ferdinanda Behra próbującego ratować Principa[[Zamach przedw linczemSarajewie]]]]
28 czerwca 1914 w Sarajewie dokonał [[zamach w Sarajewie|udanego zamachu]] na samochód z austriackim następcą tronu, arcyksięciem Franciszkiem Ferdynandem i jego małżonką [[Zofia von Chotek|Zofią von Chotek]], strzelając do nich z [[pistolet]]upistoletu [[Pistolet Browning M1910|Browning M1910]] kalibru [[nabójNabój 7,65 x× 17 mm SR Browning|7,65 mm]] o numerze seryjnym 19074, który do dziś można obejrzeć w [[Heeresgeschichtliches Museum]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]. Zabójstwo arcyksięcia stało się pretekstem do wybuchu wojny, którą 28 lipca 1914 [[Austro-Węgry]] wypowiedziały Serbii. Konflikt, w który po obu stronach zaangażowały się liczne państwa, przeszedł do historii jako [[I wojna światowa]].
 
Princip został ujęty bezpośrednio po zamachu, a podjęta przez niego próba samobójstwa przez połknięcie [[Cyjanki|cyjanku]] nie powiodła się, gdyż źle przechowywana trucizna zwietrzała i nie zadziałała, a zamachowiec po jej zażyciu niemal natychmiast ją zwymiotował. W [[proces w Sarajewie|procesie w Sarajewie]] w 1914 roku został skazany na 20 lat ciężkiego więzienia - ze względu na młody wiek nie mógł zostać [[kara śmierci|skazany na śmierć]]. W grudniu 1914 został osadzony w [[twierdza|twierdzy]] w [[Terezin]]ie wraz z dwoma członkami organizacji Czarna Ręka skazanymi za zamach w Sarajewie.
 
Z powodu ciężkich warunków w celi, zimna i wilgoci Princip zachorował na [[gruźlica człowieka|gruźlicę]] kości i zmarł 28 kwietnia 1918 o 18:30 w pokoju nr 33, w sektorze 13 więziennego szpitala. Tuż przed śmiercią na ścianie obok swojego łóżka wyrył napis ''Nasze duchy będą się błąkać po Wiedniu i straszyć jaśniepanów''. Jego dwaj towarzysze zmarli jeszcze wcześniej. Ciało ekshumowano 2 czerwca 1920 i przewieziono do [[Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców|Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców]].
 
== Ocena postępowania ==
W królewskiej, a później [[Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii|komunistycznej Jugosławii]] został okrzyknięty narodowym bohaterem. Jego imieniem nazywano główne ulice miast, mosty i szkoły. Po [[Rozpad Jugosławii|rozpadzie kraju]] jego prestiż zmalał. Nazwano go terrorystą i serbskim nacjonalistą. Do dziś przez wielu [[Serbowie|Serbów]] jest czczony jako bohater narodowy.
 
{{Przypisy}}
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Princip, Gavrilo}}
[[Kategoria:Serbscy zamachowcy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1894]]
14 682

edycje