Kosmologia: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 5 bajtów ,  3 lata temu
brak opisu edycji
(Albo i tak zrobimy. Skoro daje się do słowników językowych, to tak tym bardziej można.)
{{Przekierowanie|kosmografia|[[Kosmografia (podręcznik)]]}}
'''Kosmologia''' (z [[język grecki|gr.]] ''kósmos'': porządek, wszechświat oraz ''lógos'': słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn: termin ten, wprowadzony przez [[Christian Wolff|Christiana Wolffa]], jest już dziś jednak już rzadko stosowany, gdyż wyparty został przez zbliżony znaczeniem "[[filozofia przyrody]]"<ref>Antoni Podsiad, ''Słownik terminów filozoficznych'', Instytut Wydawniczy Pax, 2000, s. 457.</ref>. Obecnie oznacza on głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję [[Wszechświat]]a. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania [[kosmogonia|kosmogonii]], a nie kosmologii<ref>{{cytuj stronę|url=http://genesismission.jpl.nasa.gov/educate/scimodule/Cosmogony/CosmogonyPDF/CosCosmolTT.pdf|tytuł=Cosmogony or Cosmology?|opublikowany=[[NASA|National Aeronautics and Space Administration]] (NASA)|język=en}}</ref>.
 
Przed powstaniem nowożytnych nauk przyrodniczych, przy wyjaśnianiu zasad rządzących Wszechświatem łączono kwestie jego strony [[fizyka|fizycznej]] z problemami natury [[Metafizyka klasyczna|metafizycznej]] ([[kosmologia religijna]]). Powstanie [[ogólna teoria względności|ogólnej teorii względności]] dało podstawę do tworzenia fizycznych [[Model kosmologiczny|modeli Wszechświata]], a co za tym idzie do powstania kosmologii fizycznej, obejmującej [[Kosmologia obserwacyjna|kosmologię obserwacyjną]] i [[Kosmologia teoretyczna|kosmologię teoretyczną]]<ref name="Urania0389">{{Cytuj pismo | nazwisko = Maślanka | imię = Krzysztof | tytuł = Refleksje o kosmologii współczesnej: kosmologia wczesnego Wszechświata (I) | czasopismo = [[Urania - Postępy Astronomii|Urania]] | wydawca = [[Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii|PTMA]] | wolumin = 3/1989 | strony = 77–80 | issn = 0042-07-94 | url = http://www.urania.edu.pl/pliki/archiwum/urania_1989_03.pdf}}</ref><ref name="Ellis">George F.R. Ellis ''Issues in the Philosophy of Cosmology'' (2008) {{arXiv|astro-ph|0602280v2}}</ref>.