Willard Libby: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 817 bajtów ,  3 lata temu
m (MalarzBOT: dodanie daty do szablonu fakt na podstawie edycji http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Willard%20Libby&diff=prev&oldid=9613012)
{{dopracować|źródła=2014-07}}
'''Willard Frank Libby''' (ur. [[17 grudnia]] [[1908]], zm. [[8 września]] [[1980]]) – chemik amerykański, laureat [[Lista laureatówLaureaci Nagrody Nobla w dziedzinie chemii|Nagrody Nobla w dziedzinie chemii]] za rok 1960.
 
== Młodość i edukacja ==
 
== Projekt Manhattan ==
W czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] Libby przeniósł się do ''War Research Division'' przy [[ColumbiaUniwersytet UniversityColumbia|Uniwersytecie Columbia]] i w ramach [[Manhattan Engineering District|Projektu Manhattan]] prowadził badania nad [[Energia jądrowa|energią atomową]]. Wziął udział w opracowaniu sposobu rozdzielania [[Izotopy|izotopów]] [[uran (pierwiastek)|uranu]], potrzebnych do uzyskania [[Broń jądrowa|bomby atomowej]]. To ważne osiągnięcie opierało się na zasadach, które Libby później wykorzystał w pracach nad [[Datowanie radiowęglowe|datowaniem za pomocą węgla promieniotwórczego C-14]].
 
== Wynalezienie datowania radiowęglowego ==
 
Libby wysunął [[hipoteza|hipotezę]], że zasadne jest przypuszczenie, iż zawartość C-14 w [[organizm]]ach żywych pozostaje stosunkowo niezmienna w ciągu całego ich życia, to znaczy tak długo, jak długo przyswajają one składniki odżywcze. Po obumarciu organizmu izotop C-14, znajdujący się w roślinach i zwierzętach, rozpada się, a jego zawartość z czasem się zmniejsza. Czas połowicznego rozpadu uranu U-238 wynosi 4,5 mld lat, a węgla C-14 jak stwierdzono około 1940 r. jest stosunkowo krótki i wynosi zaledwie około 5730 lat.
 
{{cytat|Libby|''Pomiar istniejącej aktywności powinien umożliwić określenie czasu, jaki upłynął od chwili obumarcia, jeżeli nastąpiło ono w okresie 500-30 000 lat temu''{{fakt|data=2007-09}}}}.
 
Libby zbudował specjalny [[licznik Geigera]], zamknięty w grubej ołowianej obudowie, która pochłaniała naturalne promieniowanie z zewnątrz, i opracował metodykę pomiarów. Najpierw sprawdził metodę na roślinach, między innymi na [[sekwoja]]ch kalifornijskich, których wiek ustalono w inny sposób. Później oznaczył wiek przedmiotów wykonanych z drewna – na przykład łodzi pogrzebowej [[faraon]]a [[Egipt]]u [[Senusret]]a – lub pozostałości organicznych i osiągnął doskonałą zgodność między wiekiem przewidywanym a ustalonym doświadczalnie.
 
== Dalsza kariera naukowa ==
Później wziął urlop, by uczestniczyć w pracach ''[[Atomic Energy Commission]]''. Libby, mianowany do tego ciała przez prezydenta [[Dwight Eisenhower|Dwighta Eisenhowera]], był uważany za zwolennika zimnej wojny i obrońcę polityki rządu. Popierał zbrojenia i był zdania że:
{{cytat|...ryzyko jest minimalne w porównaniu z ryzykiem wynikającym z nieodpowiedniego arsenału broni jądrowej''{{fakt|data=2007-09}}}}.
 
W latach 50. XX w. gorąco popierał budowę przydomowych „schronów atomowych”, które rzekomo miały uchronić ludzi przed śmiertelnymi skutkami promieniowania powstającego na skutek ataku atomowego. Wykazywał zdumiewający spokój w ocenie zagrożenia promieniowaniem i stanowczo opowiadał się za próbami z bronią jądrową. Pisał:
{{cytat|...naprawdę nie możemy stwierdzić, czy próby są w jakimkolwiek stopniu niebezpieczne''{{fakt|data=2007-09}}}}.
 
Od 1959 ostatnie lata pracy zawodowej Libby spędził na wydziale chemii [[University of California, Los Angeles|Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles]], był także dyrektorem ''[[Institute of Geophysics and Planetary Physics]]''.
Ożenił się z Leonorą Lucindą Hickey, z którą miał córki bliźniaczki, Susan i Janet. Po rozwodzie w 1966 ożenił się z Leoną Woods Marshall.
 
Był człowiekiem wysokim i mocno zbudowanym, miał rude włosy. Przez całe życie był znany jako „dziki Bili”. Uważano go za dobrego nauczyciela, lecz bardzo surowego dla doktorantów. Jego poglądy na temat koniecznych cech fizyka były typowe dla okresu, w którym żył. Libby powiedział Teodorowi Berlandowi.
{{cytat|Uczony musi być mężczyzną Na ogół ludzie nie spełniają tego warunku, to znaczy, muszą opierać się na innych. Muszą należeć do grupy. Uczony musi być zdolny do pracy w pojedynkę, samodzielnie''{{fakt|data=2007-09}}}}.
 
== Publikacje ==
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Libby, Willard}}
[[Kategoria:Amerykańscy chemicy]]
[[Kategoria:Nobliści - chemia]]