Gwiazdozbiór Herkulesa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 108 bajtów ,  4 lata temu
poprawa linków, szablon, nie ma *naprawdę* zielonych gwiazd
(drobne merytoryczne)
(poprawa linków, szablon, nie ma *naprawdę* zielonych gwiazd)
W konstelacji nie ma jasnych gwiazd, ale jest tam charakterystyczna grupa: epsilon, zeta, eta i pi, zwana Keystone (Zwornikiem). Łańcuch gwiazd prowadzą z każdego narożnika i oznaczają członki i głowę bohatera{{r|Kosmos}}.
* Najjaśniejszą gwiazdą jest leżąca na południu beta (β) Herculis znana również pod nazwą [[Korneforos]]. Na niebie wygląda jak gwiazda pojedyncza, ale w rzeczywistości jest to [[Gwiazda spektroskopowo podwójna|układ spektroskopowo podwójny]], oddalony od Ziemi o około 140 [[rok świetlny|lat świetlnych]]{{r|kosmos}}. Drugą pod względem jasności gwiazdą jest zeta Her, następnie delta i pi Her; α<sup>1</sup>Her jest dopiero piątą co do jasności gwiazdą{{r|kosmos}}.
* Najpiękniejszą [[Gwiazda podwójna|gwiazdą podwójną]] jest [[Ras AlgethiRasalgethi|alfa (α) Herkulesa]], para złożona z gwiazd o barwie pomarańczowej i zielonejbiałej (ze względu na bliskość pomarańczowej gwiazdy może się zdawać zielona). Jest ona zwyczajowo nazywana Ras AlgethiRasalgethi, co w języku [[język arabski|arabskim]] oznacza ''głowę klęczącego''. Tak na dawnych mapach nieba przedstawiano postać Herkulesa. Jest to w istocie [[gwiazda wielokrotna|układ wielokrotny]] składający się z trzech gwiazd. Dominuje w nim [[czerwony olbrzym]] α<sup>1</sup>Her o promieniu około 400 razy większym od [[Słońce|Słońca]]. W odległości około 500 [[jednostka astronomiczna|au]] znajduje się para gwiazd α<sup>2</sup>Her, składająca się z [[Żółty olbrzym|żółtego olbrzyma]] i żółto-białego [[karzeł (gwiazda)|karła]]{{r|kosmos}}.
* Inna piękna gwiazda podwójna ro (ρ) Herkulesa, to para białych gwiazd o wielkościach 4,6 i 5,6.
* XIX-wieczni obserwatorzy, używając achromatycznych refraktorów, które przedstawiały fałszywe kolory nazwali 95 Herkulesa „zielonym jabłuszkiem i czerwoną wiśnią”. W 20-centymetrowym reflektorze widać barwę srebrną i złotą{{r|Kosmos}}.
* [[Gromada Herkulesa]] (NGC 6205 lub M13), zwana często Wielką Gromadą Kulistą Herkulesa – widoczna gołym okiem jako nieostra gwiazda. [[Teleskop]] o średnicy 100&nbsp;mm zaczyna rozdzielać co jaśniejsze gwiazdy, jednak ich całkowitą liczbę szacuje się na 100&nbsp;000. Dwa nierozdzielone łańcuchy gwiazd wyglądają jak światełka podobne do czółek. Większy teleskop rozdziela już jądro M13, a 20-centymetrowy pokazuje sześć łańcuchów gwiazd, przy czym niektóre z nich mają w tle bledszą poświatę nierozdzielonych gwiazd. W jądrze znajdują się trzy połączone ciemne pasma zwane Śmigłem{{r|Kosmos}}. Odkryta w 1714 roku przez [[Edmund Halley|Edmunda Halleya]], jest największą i najjaśniejszą gromadą kulistą północnej półkuli nieba. Jest oddalona od nas o 25&nbsp;100 [[Rok świetlny|lat świetlnych]].
* Na północ-północny wschód od M13 można zobaczyć małą galaktykę [[NGC 6207]] 12. wielkości, wyglądającą jak soczewka.
* W odległości 26 &nbsp;700 lat świetlnych znajduje się druga gromada z katalogu Messiera – [[Messier 92|M92]] (NGC 6341). Znana jest od XVIII wieku, kiedy została odkryta przez niemieckiego astronoma [[Johann Elert Bode|Johanna Bodego]]. Jest to jedna z najstarszych gromad w [[Droga Mleczna|Galaktyce]]<ref name=kosmos>{{cytuj książkę|nazwisko=Złoczewski|imię=Kamil|tytuł=Kosmos. Przewodnik obserwatora.|wydawca=Amermedia Sp. z o.o.|miejsce=Poznań|rok=2013|tom=66|isbn=978-83-252-1919-2|strony=23}}</ref>. W 20-centymetrowym teleskopie wyraźna gromada kulista. Najjaśniejsze gwiazdy [[Halo galaktyczne|halo]] powodują, że ogólny kształt gromady jest podobny do wydłużonego prostokąta. Wewnątrz prostokąta halo i jądro są okrągłe. Jest tam 35 wyraźnych jasnych gwiazd i drugie tyle bladych, coraz mniej widocznych. Mgła w tle jest też upstrzona światełkami. Jasność rośnie do granicy jądra o średnicy 40″ łuku, po czym jest mniej więcej stała. W 40-centymetrowym teleskopie widać około dwustu gwiazd, które maskują prostokątny kształt{{r|Kosmos}}.
* Grupę gromad kulistych uzupełnia trzecia, najmniejsza i najsłabiej świecąca gromada [[NGC 6229]], o jasności 9,4 {{magnitudo}} i średnicy 4,5′ łuku.
* [[NGC 6210]] to [[mgławica planetarna]] wielkości 8,8<sup>m</sup>. Można ją dostrzec jako dysk leżący na linii łączącej deltę i betę Herkulesa. W 6-centymetrowym refraktorze i 20-centymetrowym teleskopie widać „niebieską mgłę” o średnicy zaledwie 14” łuku. W wyjątkowo przejrzystą noc można spróbować dostrzec jej gwiazdę centralną, o jasności 12,7<sup>m</sup>.
== Rój meteorów ==
Z konstelacji promieniuje słaby [[rój meteorów]] zwanych [[tau Herkulidy|tau Herkulidami]]. Aktywne od końca maja do końca czerwca. Jednak spodziewać się można tylko kilka zjawisk na godzinę lub mniej. Co prawda, w 1930 roku rój był wyjątkowo aktywny (kilkadziesiąt meteorów na godzinę), jednak od tego czasu nie wykazuje szczególnej aktywności. Ciałem macierzystym roju jest [[kometa krótkookresowa]] [[73P/Schwassmann-Wachmann]]{{r|rudz}}.
 
== Zobacz też ==
{{commonscat|Hercules (constellation)}}
 
{{gwiazdozbiory}}
{{kontrola autorytatywna}}
 
[[Kategoria:Gwiazdozbiór Herkulesa| ]]
29 693

edycje