Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 12 bajtów ,  3 lata temu
m
zamieniam magiczny ISBN na szablon
 
== Charakterystyka ==
Zbocze Mariańskie jest regionem zróżnicowanym ekologicznie i krajobrazowo. Jego granice morfologiczne tworzą: krawędź i podnóże [[Wysoczyzna morenowa|wysoczyzny]] oraz górne odcinki dolinek erozyjnych i [[Wąwóz|wąwozów]]. [[Wysokość względna|Wysokości względne]] osiągają 55-60 m. Podnóże zbocza stanowi równina akumulacyjna [[Holocen|holoceńskiej]] doliny [[Wisła|Wisły]] położona na wysokości 30 m n.p.m, zaś powyżej górnej krawędzi znajduje się [[wysoczyzna morenowa]] [[Pojezierze Chełmińskie|Pojezierza Chełmińskiego]] o średniej wysokości 90 m n.p.m. W strefie zboczowej, pod pokrywą osadów stokowych występują wychodnie pokładów [[Glina morenowa|glin morenowych]], lokalnie osadów zastoiskowych oraz glacjofluwialnych osadów piaszczysto-żwirowych<ref name="BJ"/>. W mikroregionie bardzo liczne są źródła, wycieki i strumienie o dużej zmienności sezonowej. Najczęściej wypływy wody obserwuje się u podnóża zbocza. W zboczu na północ od [[Ostromecko|Ostromecka]] od 1894 r. eksploatowane są ujęcia wody mineralnej „Ostromecka”<ref name="OP">Marcysiak Katarzyna: Ochrona przyrody - Bydgoszcz i okolice. [w.] Banaszak Józef red.: Przyroda Bydgoszczy. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2004. {{ISBN |83-7096-531-8}}</ref>. Strumienie wykorzystują i przekształcają późnoglacjalną sieć [[Dolina|dolinek]], z których w części nie obserwuje się obecnie odpływu wody. Występują tu doliny o stromych zboczach i wąskim dnie (wciosy, [[Wąwóz|wąwozy]]) oraz porozcinane bruzdy i fałdy tworzące wgłębienia o łagodnie nachylonych skrzydłach (niecki, [[Parów|parowy]])<ref name="OO"> Raszeja Zdzisław: Ostromecko i okolice: Bydgoszcz 2002</ref>. Utwory te cechują się z reguły dużym spadkiem oraz silnymi procesami [[Denudacja|denudacyjnymi]] na zboczach (obrywy, osuwiska, odpadanie). W południowej części zbocza do większych utworów tego typu należą odwadniane dolinki na północ od Ostromecka oraz w rejonie [[Mozgowina|Mozgowiny]] i [[Pień (województwo kujawsko-pomorskie)|Pienia]]. W rejonie [[Ostromecko|Ostromecka]] i [[Pień (województwo kujawsko-pomorskie)|Pienia]] zarejestrowano stare jednostki osadnicze (wzmiankowane w XIII w.), zaś w [[Gzin]]ie gród warowny z czasów [[Kultura łużycka|kultury łużyckiej]] ([[okres halsztacki]] 650-400 lat p.n.e.)<ref name="OO"/>.
 
Mikroregion należy do bardzo zróżnicowanych ekologicznie. Występuje tu duża różnorodność [[biotop]]ów (od suchych do podmokłych). Zbocze Mariańskie wykazuje podobieństwo morfologiczne do [[Zbocze Fordońskie|Zbocza Fordońskiego]], lecz jest bardziej zalesione. Zachowane lasy to bardzo często [[grąd]]y typowe lub zboczowe. W dolinkach z odpływem wody występują [[Las łęgowy|łęgi]] [[Olsza|olszowo]]-[[jesion]]owe, a w strefach [[Wysięk (hydrologia)|wysięków wodnych]] zbiorowiska [[Szuwar trzcinowy|szuwaru trzcinowego]] wraz zaroślami [[Osika|osiki]] i [[Wierzba|wierzby]]. Wśród nasadzeń dokonanych przez człowieka spotyka się [[Bór sosnowy|bory sosnowe]] oraz [[Buczyna|buczyny]]. Na dawnych pastwiskach zachodzą procesy [[Sukcesja ekologiczna|sukcesyjne]] roślinności naturalnej<ref name="BJ"/>.
 
=== Wartość rekreacyjna ===
Ze względu na cechy środowiska przyrodniczego oraz jego różnorodność, mikroregion jest wartościowym obszarem rekreacyjnym. Wzdłuż Zbocza przebiega {{szlak|żółty}} pieszy [[szlak turystyczny]] "Rezerwatów Chełmińskich" [[Fordon (dzielnica Bydgoszczy)|Bydgoszcz Fordon]] - [[Chełmno]] 48 km<ref>Bykowski Włodzimierz: Weekend w drodze. Interaktywny przewodnik rowerowy okolic Bydgoszczy. Wydawnictwo Aperion. Bydgoszcz 1999 {{ISBN |83-911441-0-0}}</ref>. Podążając nim pieszo lub rowerem można zwiedzić rezerwaty rozlokowane na prawym zboczu [[Dolina Fordońska|Doliny Wisły]]:
# [[Rezerwat przyrody Wielka Kępa|Wielka Kępa Ostromecka]] (leśny),
# [[Rezerwat przyrody Las Mariański|Las Mariański]] (leśny),
== Bibliografia ==
* Banaszak Józef red.: Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Wydawnictwo TANNAN, Bydgoszcz 1996
* Marcysiak Katarzyna: Ochrona przyrody - Bydgoszcz i okolice. [w.] Banaszak Józef red.: Przyroda Bydgoszczy. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2004. {{ISBN |83-7096-531-8}}
 
{{Jednostki fizycznogeograficzne w Bydgoszczy}}
1 013 681

edycji