Tryptamina: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 96 bajtów ,  3 lata temu
pionowo, aby dało się coś odczytać z grafiki, WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne techniczne
m (Zmiana ilustracji wzoru strukturalnego z PNG na SVG)
(pionowo, aby dało się coś odczytać z grafiki, WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne techniczne)
|1. grafika = Tryptamina podpisy.svg
|opis 1. grafiki =
|2. grafika = Tryptamine-3d-sticks.png
|opis 2. grafiki =
|3. grafika = Tryptamine-3d-sticks.png
|opis 3. grafiki =
|nazwa systematyczna = 3-(2-aminoetylo)indol
|commons = Category:Tryptamine
}}
'''Tryptamina''' [[Związki organiczne|organiczny związek chemiczny]] [[Aminy biogenne|amina biogenna]] powszechnie występujący w [[Organizm|organizmach żywych]]. ''In vivo'' jest ona syntetyzowana z [[tryptofan]]u, jako etap pośredni wytwarzania [[indol]]u oraz wielu [[alkaloidy|alkaloidów]].
 
Tryptaminę można stosunkowo łatwo modyfikować chemiczne otrzymując całą klasę związków chemicznych, o wspólnej nazwie tryptaminy.
Do najbardziej znanych tryptamin naturalnych należą: [[serotonina]] i [[melatonina]]. Tryptaminy powszechnie występują w roślinach, zwierzętach, a także w ludzkim mózgu. Część z nich znalazło zastosowania w medycynie (np.: [[sumatryptan]] – lek na [[migrena|migrenę]]), zaś część to [[Substancja psychoaktywna|substancje psychoaktywne]] – np. [[Dimetylotryptamina|DMT]], [[Α-Metylotryptamina|AMT]], [[Diizopropylotryptamina|DiPT]]. Tryptamina wchodzi też w skład większych, bardziej skomplikowanych cząsteczek jak [[Dietyloamid kwasu lizergowego|LSD]] i [[johimbina]].
 
[[Alexander Shulgin]] zajmował się odkrywaniem substancji psychoaktywnych będących pochodnymi tryptaminy i efekty swojej pracy na ten temat spisał w książce ''[[TiHKAL]]''.
[[Plik:Tryptamine rests.png|thumb|Oznaczenia podstawników w tryptaminach aktywnych biologicznie]]
{| class=wikitable
|+ '''Zestawienie wybranych podstawionych tryptamin'''
! Nazwa
! R<sub>α</sub>
! Nazwa chemiczna
|-
| [[serotonina]] || || || −OH{{chem2|\sOH}} || || || 5-hydroksytryptamina
|-
| [[melatonina]] || || || {{chemchem2|−OCH|3\sOCH3}} || {{chemchem2|−C\sC(O)CH|3CH3}} || || 5-metoksy-''N''-acetylotryptamina
|-
| [[sumatryptan]] || || {{chemchem2|−SO|2|NHCH|3\sSO2NHCH3}} || || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 4-metyloaminosulfonylo-''N'',''N''-dimetylotryptamina
|-
| [[Α-Metylotryptamina|AMT]] || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || || || || || α-metylotryptamina
|-
| [[Dimetylotryptamina|DMT]] || || || || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || ''N'',''N''-dimetylotryptamina
|-
| [[Diizopropylotryptamina|DiPT]] || || || || {{chemchem2|−CH\sCH(CH|3|CH3)|2}} || {{chemchem2|−CH\sCH(CH|3|CH3)|2}} || ''N'',''N''-diizopropylotryptamina
|-
| [[N-Metylo-N-izopropylotryptamina|MiPT]] || || || || {{chemchem2|−CH\sCH(CH|3|CH3)|2}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || ''N'',''N''-metyloizopropylotryptamina
|-
| [[5-Metoksy-α-metylotryptamina|5-MeO-AMT]] || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || || {{chem|−OCHchem2|3\sOCH3}} || || || 5-metoksy-α-metylotryptamina
|-
| [[5-Metoksy-N,N-dimetylotryptamina|5-MeO-DMT]] || || || {{chemchem2|−OCH|3\sOCH3}} || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 5-metoksy-''N'',''N''-dimetylotryptamina
|-
| [[5-MeOMetoksy-N,N-DIPTdiizopropylotryptamina|5-MeO-DiPT]] || || || {{chemchem2|−OCH|3\sOCH3}} || {{chemchem2|−CH\sCH(CH|3|CH3)|2}} || {{chemchem2|−CH\sCH(CH|3|CH3)|2}} || 5-metoksy-''N'',''N''-diizopropylotryptamina
|-
| [[4-Acetoksy-N,N-dietylotryptamina|4-AcO-DET]] || || {{chemchem2|−OC\sOC(O)CH|3CH3}} || || {{chemchem2|−CH|2|CH|3\sCH2CH3}} || {{chemchem2|−CH|2|CH|3\sCH2CH3}} || 4-acetoksy-''N'',''N''-dietylotryptamina
|-
| [[4-Acetoksy-N,N-dimetylotryptamina|4-AcO-DMT]] || || {{chemchem2|−OC\sOC(O)CH|3CH3}} || || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 4-acetoksy-''N'',''N''-dimetylotryptamina
|-
| [[Metocyna|4-HO-MET]] || || −OH{{chem2|\sOH}} || || {{chemchem2|−CH|2|CH|3\sCH2CH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 4-hydroksy-''N''-metylo-''N''-etylotryptamina
|-
| [[psylocybina]] || || {{chemchem2|−OPO|3|H|2\sOPO3H2}} || || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 4-fosfonyloksy-''N'',''N''-dimetylotryptamina
|-
| [[bufotenina]] || || || −OH {{chem2|\sOH}} || {{chemchem2|−CH|3\sCH3}} || {{chem|−CHchem2|3\sCH3}} || 5-hydroksy-''N'',''N''-dimetylotryptamina
|}
 
* [[ergolina]]
* [[lizergamidy]]
* [[2-Fenyloetyloamina|fenyloetyloamina]]
* [[psychodeliki]]