Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 17 bajtów ,  2 lata temu
m
drobne techniczne, jęz.
|rozstaw_osi_skrajnych = 2400 mm
|moc_znamionowa = 110 KM
|siła_pociągowa = 4265 kg<ref name=pokr204>B. Pokropiński (2016), ''Parowozy…'', s. 204.</ref><br /> (starsze źródło: 3420 kg<ref name=pokr600/>)
|prędkość_konstrukcyjna = 30 km/h
|typ_tendra = 2-osiowy<br />masa służbowa 9 t
|ciśnienie_kotła = 13 [[atmosfera techniczna|at]]
|powierzchnia_kotła = 38 m²
|powierzchnia_przegrzewacza = brak
|powierzchnia_rusztu = 0,88 m²
|średnica_cylindra = 285 mm
|średnica_napędnych = 650 mm
|średnica_tocznych =
|uwagi = zapas węgla 0,3 t + 1,7 t tender<br />zapas wody 1,5 m³ + 3,3 m³ tender<br />pokonywany promień łuku 30 m<br />nacisk osi 4,25 t<br />dane:<ref name=pokr204/>
|rozstawy_toru = 600 mm
|galeria_commons = Category:PKP class Px27
}}
 
'''Px27''' – oznaczenie na [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]] serii parowozów wąskotorowych, na tor szerokości 600 mm, wyprodukowanych w 1927 roku przez [[Fablok|Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Polsce (Fablok)]] w Chrzanowie (typ fabryczny W5A), o [[Układ osi lokomotywy|układzie osi D]]. Wyprodukowano dwa parowozy tej serii dla Wyrzyskich Kolei Powiatowych, po wojnie używane na PKP do lat 70. Jeden egzemplarz zachowano jako eksponat muzealny.
 
== Projekt i produkcja ==
Konstrukcja parowozów typu W5A została opracowana przez [[Fablok|Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Polsce "Fablok"„Fablok”]] w Chrzanowie na zamówienie [[Bydgosko-Wyrzyskie Koleje Dojazdowe|Wyrzyskich Kolei Powiatowych]] złożone w 1927 roku na dwa parowozy z tendrem o mocy ponad 100 KM, nadające się do obsługi trudnych odcinków linii o znacznym nachyleniu ([[Białośliwie (wieś w województwie wielkopolskim)|Białośliwie]] – [[Nieżychowo]])<ref name=pokr2>B. Pokropiński (2016), ''Parowozy…'', s. 38–42.</ref>. Ich konstrukcję oparto na opracowanym wcześniej dla wojska tendrzaku typu W2A (powstał tylko jeden parowóz tego typu, późniejszy [[Tx26|Tx26-427]])<ref name=pokr2/>. Zdecydowano zachować skrzynie wodne na lokomotywach dla zwiększenia masy przyczepnej. W stosunku do typu W2A m.in. zastosowano silniki z suwakami tłoczkowymi zamiast płaskich i zwiększono powierzchnię ogrzewalną kotła, przez co nieco wzrosła moc<ref>B. Pokropiński (2016), ''Parowozy…'', s. 28, 40, 204.</ref>. Parowozy, o numerach fabrycznych 343 i 344, zostały zbudowane w 1929 roku<ref name=pokr2/>. Jeszcze jeden parowóz typu W5A, o minimalnie odmiennych charakterystykach, został zbudowany 9 lat później dla Kolei Wrzesińskiej (po wojnie oznaczony inną serią [[Px38]])<ref name=pokr2/>.
 
== Konstrukcja ==
[[Ostoja (kolejnictwo)|Ostoja]] belkowa, o grubości belek 60 mm<ref name=pokr2/>. Usprężynowanie za pomocą resorów płaskich, z czterema punktami podparcia<ref name=pokr2/>. Osie: pierwsza i trzecia były sztywne, druga miała przesuw boczny po 5 mm, a czwarta po 10 mm na każdą stronę, przez co parowóz mógł pokonywać łuki o promieniu 30 m<ref name=pokr2/>.
 
Bliźniacze silniki parowe z suwakami tłoczkowymi, napędzały trzecią oś poprzez jednoprowadnicowe krzyżulce i korbowody<ref name=pokr2/>. Mechanizm parorozdzielczy Heusingera z jarzmem kulistym systemu Huna i z nawrotnicą dźwigniową<ref name=pokr2/>. Do smarowania silników służył lubrykator, wymieniany po wojnie na smarotłocznię Friedmanna. Hamulce: parowy i ręczny dźwigniowy, działały na wspólny wał, z którego hamowano pierwsze trzy osie<ref name=pokr2/>. Ponadto tender wyposażony był w hamulec ręczny dźwigniowy<ref name=pokr2/>. Parowozy posiadały początkowo oświetlenie naftowe, po wojnie zamienione na elektryczne, zasilane z turbozespołu<ref name=pokr2/>.
 
== Eksploatacja ==
Oba parowozy służyły nawe Wyrzyskich Kolejach Powiatowych, oznakowane numerami 25 i 26<ref name=pokr2/>. Stacjonowały w [[Białośliwie (wieś w województwie wielkopolskim)|Białośliwiu]] i prowadziły ciężkie składy towarowe na linii Białośliwie-[[Nieżychowo]]<ref name=pokr600>B. Pokropiński (2000), ''Muzealne…'', s. 60–63.</ref>. W 1949 roku koleje powiatowe zostały przejęte przez [[Polskie Koleje Państwowe|PKP]] i parowozy te zostały zaliczone do zbiorczej serii PKP '''Px2''', a po zmianie [[Oznaczenia polskich parowozów i tendrów#Tabor wąskotorowy PKP|systemu oznaczeń parowozów]] w 1961 roku zostały oznaczone jako seria '''Px27'''<ref name=pokr600/> (seria ta obejmowała tylko te dwa parowozy). Nosiły oznaczenia: Px27-774, ex Px2-801, ex nr 26 (fabryczny 344) i Px27-775, ex Px2-802, ex nr 25 (fabryczny 343)<ref name=pokr2/>.
 
Parowozy te stacjonowały po wojnie cały czas w Białośliwiu, pracując na [[Bydgosko-Wyrzyskie Koleje Dojazdowe|Bydgosko-Wyrzyskich Kolejach Dojazdowych]]. Parowóz Px27-775 został 12 czerwca 1976 roku został skreślony z ewidencji PKP i przekazany do [[Muzeum Kolejnictwa w Warszawie]]. Obecnie jest eksponatem [[Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji]]<ref name=pokr600/>. Parowóz Px27-774 został 26 września 1970 roku skreślony z inwentarza, po czym złomowany w Białośliwiu<ref name=pokr2/> (jego tender otrzymał parowóz [[Px38|Px38-805]])<ref >B. Pokropiński (2000), ''Muzealne…'', s. 65.</ref>.
 
{|class="wikitable"
|-
! rowspan="2" |Numer fabryczny
! rowspan="2" |Rok produkcji
fabryczny
! rowspan="2" |Rok
produkcji
! colspan="3" |Oznaczenia
! rowspan="2" |Los
45 649

edycji