Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 17 bajtów ,  2 lata temu
m
Robot wspomógł poprawę ujednoznacznienia Zarośla – zmieniono link(i) do Zarośla (przyroda); zmiany kosmetyczne
; [[Łodyga]]: Wzniesiona, górą rozgałęziająca się, naga lub krótko owłosiona, w środku pusta (dęta) i bruzdowana. Osiąga wysokość 50-100 cm. Pod ziemią czołgające się, silne [[kłącze]] o zgrubiałych węzłach, wytwarzające liczne [[rozłogi]].
; [[Liść|Liście]]: Odziomkowe i dolne łodygowe są długoogonkowe, [[kształt liścia|podwójnie trójlistkowe]]; środkowy listek jest największy. Poszczególne listki są niesymetrycznie jajowate, zaostrzone, pojedynczo lub podwójnie piłkowane, ogonkowe. Dolne liście pochwiasto osadzone na łodydze. Liście górne są pojedynczo trójdzielne. Charakterystyczną cechą gatunkową pozwalającą na rozróżnienie tego gatunku od innych, podobnych gatunków jest budowa ogonków liściowych. Na przekroju poprzecznym mają proste, lub słabo na zewnątrz wysklepione brzegi, rdzeń w środku i zawsze są gładkie.
; [[Kwiat]]y: Drobne kwiaty tworzą duże, [[baldach złożony|baldachy złożone]], 12-13 szypułkowe, bez [[Pokrywy (botanika)|pokryw]] i [[pokrywki|pokrywek]]. W poszczególnych [[baldaszek|baldaszkach]] jest 12-20 pojedynczych kwiatów na równej długości szorstkich szypułkach. Kwiaty są [[przedprątność|przedprątne]], [[obupłciowość|obupłciowe]] lub [[kwiat pręcikowy|męskie]]. Płatki [[korona kwiatu|korony]] białe lub jasnoróżowe, o wierzchołkach zagiętych do środka.
; [[Owoc]]: [[Rozłupnia]] rozpadająca się łatwo na dwie [[rozłupka|rozłupki]] o długości 3-5 mm i szerokości 1,2 mm. Mają one brunatną barwę i dwa, jaśniejsze żebra.
 
== Biologia i ekologia ==
[[Bylina (botanika)|Bylina]], [[hemikryptofit]], silnie rozmnażająca się wegetatywnie za pomocą kłączy. Liczba chromosomów 2n=22 (rzadko), 42, 44. Kwitnie od czerwca do lipca, jest [[owadopylność|owadopylna]]. Nasiona kiełkują słabo. Masa 1000 owoców wynosi 2,4 g. Na jednej roślinie wyrasta średnio 2800 owoców. [[Siedlisko (biologia)|Siedlisko]]: wilgotne i świeże [[Zarośla (przyroda)|zarośla]], [[las liściasty|lasy liściaste]], ogrody, przydroża, nad brzegami wód. Często rośnie przy płotach. W [[agrocenoza|uprawach rolniczych]] i ogródkach jest uporczywym [[chwast]]em, gdyż odtwarza się nawet z niewielkich fragmentów kłącza. Odznacza się przy tym ogromną siłą konkurencyjną w stosunku do innych gatunków, dzięki czemu szybko opanowuje teren. Często tworzy całe łany. Jest [[gatunek wskaźnikowy|gatunkiem wskaźnikowym]] gleb bogatych w [[próchnica (gleba)|próchnicę]] i [[azot]]. Lubi miejsca zacienione. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych [[gatunek charakterystyczny]] dla Cl. ''[[Querco-Fagetea]]'' i All. ''[[Aegopodion podagrariae]]''<ref>{{cytuj książkę|imię=Władysław |nazwisko=Matuszkiewicz |tytuł=Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski|miejsce=Warszawa |rok=2006 |wydawca= Wyd. Naukowe PWN|isbn = 83-01-14439-4}}</ref>.
 
== Zastosowanie ==
; [[Rośliny ozdobne|Roślina ozdobna]]: Gatunek czasami uprawiany, głównie jako [[roślina okrywowa]]. Używa się do tego celu przeważnie [[kultywar|odmian ogrodowych]] o ozdobnych, plamistych liściach. Dzięki bardzo ekspansywnemu wzrostowi szybko pokrywa teren, utrudniając rozwój chwastów<ref name=A>{{Cytuj książkę | nazwisko= Boguszewicz | imię=Miłowit | nazwisko2= Banaszczak | imię2=Piotr | tytuł= Katalog roślin II : drzewa, krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich | data=2003 | wydawca=Agencja Promocji Zieleni. Związek Szkółkarzy Polskich | miejsce=Warszawa | isbn=83-912272-3-5}}</ref>.
; Roślina jadalna: Z młodych liści można na wiosnę sporządzać [[sałatka|sałatkę]] o aromatycznym, gorzkim smaku, ale zawierającą cenne [[witaminy]]. Przyrządza się podobnie, jak [[szpinak]]. Można również siekać, wrzucać do zupy i robić barszcz, a z rozwiniętych dorodnych roślin najlepiej do wykorzystania nadaje się ogonek liściowy<ref>{{cytuj odcinek | tytuł = Maja w ogrodzie | serial = Maja w ogrodzie (poradnik)
| serial link = Maja w ogrodzie
2 568 171

edycji