Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 7 bajtów ,  2 lata temu
m
lit.
[[Plik:MaryRose-round shot.JPG|thumb|right|Różne rodzaje kul kamiennych, żelaznych i ołowianych znalezione na pokładzie [[Karaka|karaki]] ''[[Mary Rose]]'']]
[[Plik:MonsMeg.JPG |thumb|[[Mons Meg]] z pociskami kalibru 560 mm]]
'''Kula armatnia''' (lub po prostu ''kula'') to używany w przeszłości pełny [[pocisk]] bez ładunku wybuchowego, wystrzeliwywanywystrzeliwany z [[działo|działa]]. Jak nazwa wskazuje przed wynalezieniem lufy [[gwint|gwintowanej]], nadającej pociskowi ruch obrotowy, miała ona kształt [[sfera|sferyczny]], a jej średnica była nieco mniejsza niż przekrój lufy działa, z którego miała być wystrzelona. Kule mniejszych kalibrów wykorzystywane były do strzelania z [[broń strzelecka|broni strzeleckiej]] ([[arkebuz]], [[muszkiet]], [[pistolet]]).
 
Kule były pierwotnie sporządzane z gładzonego kamienia, ale od XVI stulecia z [[żeliwo|żeliwa]]. Ze względu na kształt były najbardziej precyzyjnymi pociskami, jakie mogły być wystrzeliwywanewystrzeliwane z gładkolufowych dział, celem kruszenia drewnianych burt statków, murów i obwałowań [[fortyfikacja|fortyfikacji]], a także jako broń przeciwpiechotna dalekiego zasięgu.
 
Podobnie jak [[Śrut metalowy|śrut]] i [[Kartacz (pocisk)|lotki kartacza]], kula była jednym z używanych do XIX wieku pocisków [[broń palna|broni palnej]].
 
Kule były używane w działach okrętowych przez większość epoki statków z napędem żaglowym, a wyparły je dopiero pociski stożkowate, wynalezione w połowie XIX wieku.
 
Podczas bitew na lądzie kula armatnia mogła powalić bądź nawet rozczłonkować wielu żołnierzy stojących jeden za drugim w ciasnych szeregach. Gdy uderzyła o ziemię mogła zacząć się odbijać, zabijając lub raniąc ludzi przy każdym odbiciu.
 
Niedoskonałość kuli polegała na tym, że nie mogła być (dla uniknięcia zakleszczenia i rozerwania działa) zbyt dobrze dopasowana do przekroju lufy. To powodowało utratę części gazów powstałych przy spalaniu prochu i mogło powodować, że pocisk obijał się o wewnętrzne ściany lufy, opuszczając ją pod dowolnym kątem, nie zawsze zamierzonym przez [[kanonier]]ów. Temu zapobiegło dopiero wprowadzenie do użycia [[przybitka|przybitki]].
35 020

edycji