Drzewo: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 130 bajtów ,  2 lata temu
m
Wycofano edycje użytkownika 213.105.48.10 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Kenraiz.
(He spelt tree wrong)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej www
m (Wycofano edycje użytkownika 213.105.48.10 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Kenraiz.)
[[Plik:Sosna na Sokolicy 1 wykadrowane.JPG|thumb|[[Sosna zwyczajna|Sosna pospolita]]]]
[[Plik:Forests in Alberschwende 3.JPG|thumb|Drzewo iglaste ([[świerk]]i) w okresie fenologicznej zimy]]
'''Drzewo''' – [[Roślina wieloletnia|wieloletnia roślina]] o zdrewniałym jednym pędzie głównym ([[pień|pniu]]) albo zdrew penis niałychzdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących [[korona drzewa|koronę]] w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny<ref>USTAWA z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. ({{Dziennik Ustaw|2013|0|627}}), art. 5 zmieniona ustawą z dnia 25 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw ({{Dziennik Ustaw|2015|0|1045}}) art. 29 pkt. 1</ref>. Do drzew zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest [[takson]]em – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Od innych [[roślina drzewiasta|roślin drzewiastych]] ([[krzew]]ów i [[krzewinka|krzewinek]]) różnią się posiadaniem pnia lub pni rozgałęziających się dopiero od pewnej wysokości{{r|szweykowscy}}. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające [[kłodzina|kłodzinę]] zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. [[paproć drzewiasta|paprocie drzewiaste]], [[sagowcowe]], [[arekowce|palmy]], [[pandan]]y, [[jukka|juki]] i [[dracena|draceny]]{{r|"eb"}}. Oprócz drzew typowych i kłodziniastych wyróżnia się również [[sukulenty]] drzewiaste (np. niektóre [[Kaktusowate|kaktusy]]) czy drzewiaste trawy ([[Bambusowe|bambusy]]){{r|zp}}. Dział [[botanika|botaniki]] zajmujący się drzewami to '''[[dendrologia]]''' ([[język grecki|gr.]] δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako [[pomnik przyrody|pomniki przyrody]]. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew{{r|"stras"}}). Na całym świecie rośnie obecnie około 3 bilionów 40 miliardów drzew<ref>{{Cytuj pismo |autor= T. W. Crowther, H. B. Glick, K. R. Covey, C. Bettigole, D. S. Maynard, S. M. Thomas, J. R. Smith, G. Hintler, M. C. Duguid, G. Amatulli, M.-N. Tuanmu, W. Jetz, C. Salas, C. Stam, D. Piotto, R. Tavani, S. Green, G. Bruce, S. J. Williams, S. K. Wiser, M. O. Huber, G. M. Hengeveld, G.-J. Nabuurs, E. Tikhonova, P. Borchardt, C.-F. Li, L. W. Powrie, M. Fischer, A. Hemp, J. Homeier, P. Cho, A. C. Vibrans, P. M. Umunay, S. L. Piao, C. W. Rowe, M. S. Ashton, P. R. Crane i M. A. Bradford |tytuł=Mapping tree density at a global scale |czasopismo=Nature |wolumin=w druku |wydanie= |strony= |rok=2015 |doi=10.1038/nature14967 |język=en}}</ref><ref>[http://wyborcza.pl/1,75400,18698643,naukowcy-policzyli-wszystkie-drzewa-na-swiecie.html Tomasz Ulanowski, ''Naukowcy policzyli wszystkie drzewa na świecie'', Gazeta Wyborcza, 3.9.2015]</ref>.
 
== Morfologia ==
W ciągu życia drzewo ciągle powiększa przekrój pnia i gałęzi. Za wzrost tego rodzaju odpowiada [[Kambium|miazga]], tzw. kambium, czyli warstwa nieustannie dzielących się komórek znajdujących się pod korą drzewa. Na przekroju pnia można zobaczyć wyraźne [[słój roczny|pierścienie przyrostów rocznych]], które dają informację na temat wieku danego drzewa. Każdy pierścień pokazuje przyrost [[Drewno (botanika)|drewna]] podczas jednego okresu wegetacyjnego.
[[Plik:Bristle cone pine 1.jpg|thumb|Sosna długowieczna]]
Roczny przyrost drewna w Polsce nie jest równomierny, gdyż sezon wegetacyjny nie trwa przez cały rok, zaś mając dwa okresy wegetacyjne w roku - drewno składa się z dwóch rodzajów słojów: jasnego i ciemnego. Słój jasny powstaje wczesną wiosną. Słój ciemny powstaje późnym cgkublatem.
 
Czasem wraz z wiekiem tempo wzrostu drzew spowalnia aż w końcu ulega peniszahamowaniu. wagęTakie okazy mogą żyć jeszcze wiele lat, jednak często zostają zaatakowane przez szkodniki lub grzyby które naruszają równowagę biologiczną co doprowadza do ich powolnej śmierci. W przeważającej większości badanych przypadków jednak tempo wzrostu wraz z wiekiem długo nie maleje, a im większe i grubsze jest drzewo, tym tempo asymilacji dwutlenku węgla i przyrostu masy jest większe. Dotyczy to zwłaszcza drzew rosnących w towarzystwie innych drzew konkurujących o światło{{r|nature2014}}.
 
Czasem wraz z wiekiem tempo wzrostu drzew spowalnia aż w końcu ulega penis wagę biologiczną co doprowadza do ich powolnej śmierci. W przeważającej większości badanych przypadków jednak tempo wzrostu wraz z wiekiem długo nie maleje, a im większe i grubsze jest drzewo, tym tempo asymilacji dwutlenku węgla i przyrostu masy jest większe. Dotyczy to zwłaszcza drzew rosnących w towarzystwie innych drzew konkurujących o światło{{r|nature2014}}.
 
Wiele gatunków drzew charakteryzuje się długowiecznością. W Polsce wiek poszczególnych [[dąb|dębów]] oraz [[Cis (roślina)|cisów]] dochodzi do 1000 lat. [[Cis Henrykowski|Najstarszym drzewem w Polsce]] jest [[cis pospolity]], który rośnie na terenie prywatnym w [[Henryków Lubański|Henrykowie Lubańskim]] ([[województwo dolnośląskie]]). Wiek drzewa ocenia się na ok. 1250 lat, obwód 512 cm, wysokość 13 m. Najbardziej sędziwy wiek osiągają okazy [[sosna długowieczna|sosny długowiecznej]] (''Pinus longaeva'') rosnące w [[Góry Białe (Kalifornia)|Górach Białych]] (ponad 4700 lat). Często określa się je mianem najstarszych roślin na Ziemi, jednak żyją znacznie krócej od wegetatywnie rozmnażających się okazów [[topola osikowa|topoli osikowych]] i niektórych krzewów (np. okaz ''[[Lomatia tasmanica]]'' z [[Tasmania|Tasmanii]] istnieje od 43,6 tys. lat){{r|ziarnek}}. Z tego też względu czasem najstarszym drzewem określa się [[Old Tjikko]], okaz świerka pospolitego, którego system korzeniowy miał w czasie odkrycia (2004) ok. 9 550 lat, mimo że pień jest o wiele młodszy<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Back Scatter. Old Tjikko (World’s Oldest Clonal Tree) | czasopismo = The Scientific Ravi: Botany | wydawca = Government College University Lahore | wolumin = 22 | strony = 25 | język = en | data = 2013 | url = http://www.gcu.edu.pk/Publications/SRavi/SRavi13/Dep2-Final%28Botany%29%2017-25.pdf}}</ref>. Nawet najkrócej żyjące gatunki drzew dożywają zwykle kilkudziesięciu lat, nierzadko gatunki określane jako krótkowieczne (np. [[sumak odurzający|sumak octowiec]] lub [[topola osika]]) mają jedynie stosunkowo krótkotrwałe poszczególne pędy nadziemne, podczas gdy całe organizmy żyją znacznie dłużej tworząc z pędów podziemnych kolejne drzewiaste pędy nadziemne.