Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 46 bajtów, 2 lata temu
m
== Życiorys ==
=== Dzieciństwo i młodość ===
Urodził się 1 stycznia 1883 w [[Buffalo]] w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]] w katolickiej rodzinie irlandzkiej. Podczas studiów na [[Uniwersytet Columbia|Columbia University]], był znanym graczem [[Futbol amerykański|futbolu]]; uniwersytet ukończył w 1905.
 
Wzięty prawnik [[Nowy Jork|nowojorski]], po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] wyjechał do [[Europa|Europy]] jako uczestnik organizowanej przez [[Herbert Hoover|Herberta Hoovera]] akcji pomocy głodującym.
{{CytatD|width=670px|''..Wiele przemawia za tym, że płk Donovan zmierza do powołania superagencji, kontrolującej cały wywiad, co mogło się okazać wysoce niekorzystne, o ile nie wręcz katastrofalne w skutkach.''}}
 
W tym samym czasie dyrektor Federalnego Biura Śledczego – [[FederalFederalne BureauBiuro of InvestigationŚledcze|FBI]], [[J. Edgar Hoover|John Edgar Hoover]], zabiegał o rozszerzenie zasięgu działań swojej Specjalnej Służby Wywiadowczej (Special Intelligence Service) na kraje obce, od [[Ameryka Łacińska|Ameryki Łacińskiej]] po Europę i [[Azja|Azję]]. Niechęć Milesa i Hoovera do Donovana była tym silniejsza, że obydwaj mieli innego jeszcze konkurenta [[Vincent Astor|Vincenta Astora]], którego prezydent mianował niedawno kontrolerem wywiadu [[United States Army|US Army]], i Biura Wywiadu Marynarki Wojennej ([[Office of Naval Intelligence]] – [[Office of Naval Intelligence|ONI]]) i FBI w okręgu nowojorskim, a którego według krążących pogłosek miał w najbliższym czasie zamiar postawić na czele nowej superagencji wywiadowczej. 10 czerwca, zachęcany usilnie przez sekretarza marynarki wojennej [[Frank Knox|Franka Knoxa]]. Donovan wystosował memoriał, w którym uzasadniał konieczność utworzenia tajnej służby. Agencją taką winien według niego kierować koordynator informacji strategicznych, mianowany przez prezydenta i odpowiedzialny bezpośrednio przed nim i nikim innym. Budżet agencji miał pochodzić z tajnego funduszu, kontrolowanego według uznania prezydenta. Donovan zgodził się, że nowa agencja nie powinna przejąć wewnątrzkrajowych kompetencji FBI, ani dublować obowiązków służb wywiadu US Army i [[United States Navy|US Navy]]. Miała za to koordynować, podporządkować i interpretować całość informacji pochodzących z wszelkiego rodzaju źródeł.
 
Brytyjczycy, którzy widzieli w Donovanie herolda sprawy czynnego poparcia ich wysiłku zbrojnego przez Stany Zjednoczone, podjęli, jak to później określano, „próbę przyśpieszenia sprawy”. Z misją do Waszyngtonu przyjechał ówczesny DNI ([[Director of Navy Intelligence]]) Godfrey, któremu towarzyszył kmdr por. [[Ian Fleming]]. Najbliższe dni spędzili upewniając prezydenta USA, że Stany Zjednoczone potrzebują agencji, na czele której powinien stanąć Donovan.
Pod koniec wojny szef OSS, William J. Donovan, przedstawił prezydentowi Rooseveltowi propozycję utworzenia wzorowanej na OSS agencji wywiadowczej przystosowanej do działań w czasie pokoju. Do realizacji nowego pomysłu Donovana nie doszło, gdyż prezydent Roosevelt zmarł nagle 12 kwietnia 1945. Jego następca, [[Harry Truman|Harry S. Truman]], rozwiązał Biuro Służb Strategicznych 1 października 1945. Mimo to OSS prowadziło swą działalność jeszcze do 12 stycznia 1946.
 
Część pracowników cywilnych i wojskowych OSS, a było ich 1362 osoby, przeniesiono do Tymczasowej Służby Badań i Wywiadu podległej [[Departament Stanu Stanów Zjednoczonych|Departamentowi Stanu USA]], resztę personelu – 9028 osób, przeniesiono do nowo utworzonej Jednostki Służby Strategicznej – (Strategic Service Unit – SSU), która następnie przemianowana została na [[CentralCentralna IntelligenceAgencja AgencyWywiadowcza|Centralną Agencję Wywiadowczą]].
 
Donovan występował jako oskarżyciel pomocniczy w kilku procesach przed [[Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze|Trybunałem Norymberskim]]. W latach 1949–1952 był członkiem [[Amerykański Komitet do Zbadania Zbrodni Katyńskiej|Amerykańskiego Komitetu do Zbadania Zbrodni Katyńskiej]]. W sierpniu 1953 został mianowany [[ambasador]]em USA w [[Tajlandia|Tajlandii]], wycofał się 18 miesięcy później ze względu na zły stan zdrowia.
== Odznaczenia ==
* [[Medal Honoru (Stany Zjednoczone)|Medal Honoru]] ([[Stany Zjednoczone|USA]])
* [[Krzyż za Wybitną Służbę (USAStany Zjednoczone)|Krzyż za Wybitną Służbę]] (''Distinguished Service Cross'', USA)
* [[Medal Sił Lądowych za Wybitną Służbę|Distinguished Service Medal]] – trzykrotnie (USA)
* [[Medal Purpurowe Serce|Purpurowe Serce]] – dwukrotnie (''Purple Heart'', USA)
== Zobacz też ==
* [[Office of Strategic Services]]
* [[Centralna Agencja Wywiadowcza]]
* [[Central Intelligence Agency]]
* [[Dyrektor Centrali Wywiadu]]
 
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym za Męstwo Wojskowe]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem za Wybitną Służbę (USAStany Zjednoczone)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Honoru]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego]]
302 478

edycji