Luigj Gurakuqi: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 552 bajty ,  3 lata temu
drobne merytoryczne, źródła/przypisy
m (drobne merytoryczne)
(drobne merytoryczne, źródła/przypisy)
| quote =
}}
'''Luigj Gurakuqi''' (ur. [[19 lutego]] [[1879]] w [[Szkodra|Szkodrze]], zm. [[2 marca]] [[1925]] w [[Bari]]{{r|Dervishi}}) – [[Albania|albański]] polityk i dziennikarz.
 
== Życiorys ==
Pochodził z rodziny kupieckiej, był synem Pjetëra i Leze Gurakuqi. Uczył się w kolegium [[Jezuici|jezuickim]] w [[Szkodra|Szkodrze]], a następnie w [[Kalabria|Kalabrii]]. Tam też poznał albańskich działaczy narodowych, w tym [[Jeronim De Rada|Jeronima de Radę]]. W 1897 wyjechał do Włoch. Studia wyższe medyczne ukończyłrozpoczął w 1906 r.1901 w [[Neapol]]u, ale je przerwał by przenieść się na studia z zakresu fizyki{{r|Dervishi}}. Tam też pisał swoje pierwsze utwory poetyckie, a także dzieła poświęcone [[język albański|językowi albańskiemu]], w tym słownik francusko-albański.
 
W 1907 współpracował z [[Bajo Topulli]]m w organizowaniu powstania antytureckiego w północnej Albanii. W listopadzie 1908 wziął udział w kongresie [[Bitola|bitolskim]], poświęconym opracowaniu jednolitego alfabetu dla języka albańskiego. W 1911 udał się w podróż do [[Włochy|Włoch]], [[Rumunia|Rumunii]] i do [[Stambuł]]u, aby propagować ideę powstania antyosmańskiego. Wraz z [[Ismail Qemali|Ismailem Qemalem]] udał się w 1912 w podróż z [[Triest]]u do Albanii, gdzie została ogłoszona [[Albańska Deklaracja Niepodległości|Deklaracja Niepodległości]]. W rządzie Qemala objął urząd ministra edukacji. Jako jeden z najbardziej zaufanych ludzi Qemala zaangażował się w działania na rzecz pozyskania poparcia klanów z północnej części kraju dla rządu we [[Vlora|Vlorze]]. W okresie [[I wojna światowa|I wojny światowej]] działał w klubie o nazwie Liga Narodowa ([[język albański|alb.]]''Lidhja Kombetare'').
 
W 1918 roku w nowym rządzie pro-włoskim, powstałym w [[Durrës]] objął ponownie stanowisko ministra edukacji. W 1921 krótko sprawował funkcję ministra spraw wewnętrznych. W latach 1921–1924 był deputowanym ze Szkodry do [[Rada Narodowa Albanii|parlamentu albańskiego]]. Współpracował blisko z [[Fan Noli|Fanem Noli]], był także jednym z organizatorów przewrotu w 1924 r. Po upadku rządu Fana Nolego (na skutek zbrojnego przewrotu zorganizowanego przez [[Ahmed Zogu|Ahmeda Zogu]]) schronił się we [[Włochy|Włoszech]]. Został zastrzelony w kawiarni w [[Bari]].
 
W 1957 jego szczątki powróciły do Albanii{{r|Dervishi}}.
 
== Dzieła ==
* ''Fjalor shqyp-frengjisht'' (Słownik albańsko-francuski, wyd. Neapol 1906)
* ''Abetar i vogël shqyp mas abevet t'Bashkimit e t'Stambollit me tregime n'dy dhialektet'' (wyd. Bukareszt)
 
{{Przypisy|przypisy=
<ref name=Dervishi>{{Cytuj książkę | nazwisko = Dervishi| imię = Kastriot| autor link = | tytuł = Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar| wydawca = Shtepia Botuese 55| miejsce = Tirana| rok = 2012| strony = 129| isbn = }}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
37 891

edycji