Jan Bielawski (żołnierz): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 16 bajtów ,  2 lata temu
m
lit.
m (lit.)
|miejsce urodzenia = [[Ostrówka]]
|data śmierci = [[sierpień]] [[1915]]
|miejsce śmierci =
|lata służby = od [[1914]]
|siły zbrojne =
|wojny i bitwy = [[I wojna światowa]]
|późniejsza praca =
|odznaczenia = {{order|VM|KS}} {{order|KN|KNM}}
|commons =
}}
Był aresztowany przez [[Ochrana|Ochranę]], ale z powodu braku dowodów został zwolniony. Po upadku rewolucji zmuszony był do emigracji z zaboru rosyjskiego do Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Przebywał we [[Lwów|Lwowie]], [[Kraków|Krakowie]], [[Wiedeń|Wiedniu]] i [[Budapeszt|Budapeszcie]] pracując jako monter elektromechanik. W [[Budapeszt|Budapeszcie]] uczestniczył w starciach zbrojnych z wojskiem i policją w czasie strajku powszechnego o demokratyzację prawa wyborczego w maju 1912. Za udział w walkach został aresztowany i jako cudzoziemiec musiał udać się do [[Wiedeń|Wiednia]].
 
Pogłębiał swoją wiedzę przygotowując się do walki dla [[Polska Partia Socjalistyczna|Polskiej Partii Socjalistycznej]] prowadząc akcję propagandową wśród robotników polskich na obczyźnie. W 1913 przyłączył się do [[Polska Partia Socjalistyczna – Opozycja|PPS-Opozycja]]. W przeddzień wybuchu wojny został skierowany przez władze [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]] do prowadzenia akcji konspiracyjnej w Zagłębiu Dąbrowskim, gdzie podjął pracę jako elektromonter w fabryce Schona w [[Środula|Środuli]], a następnie w [[Będzin|Będzinie]].
 
W sierpniu 1914 zorganizował mobilizację wśród swoich współpracowników i zameldował się w Komendzie Legionów. Został przydzielony do [[Oddział Beków|„oddziału beków”]] porucznika [[Tomasz Arciszewski|Tomasza Arciszewskiego]] przeznaczonego do prac wywiadowczo-konspiracyjnych. Wraz z [[Tomasz Arciszewski|Tomaszem Arciszewskim]] i [[Józef Kobiałko|Józefem Kobiałko]] został odkomenderowany na początku listopada 1914 do tworzenia wyodrębnionego z [[Polska Organizacja Wojskowa|POW]] [[Oddział Lotny Wojsk Polskich|„Oddziału Lotnego Wojsk Polskich”Polskich]] do Warszawy. Po utworzeniu Oddziału i jego zaprzysiężeniu przez [[Tadeusz Józef Żuliński|Tadeusza Żulińskiego]] pierwszym komendantem został Jan Bielawski. Jak wspominał go działacz PPS [[Zygmunt Zaremba]]:{{Cytat|Mikita, krępy, bystry zadzierzysty robociarz, zyskiwał sympatię od pierwszego wejrzenia. Ktoś (...) poinformował mnie o jego przeszłości w OB, usiłowałem więc zbliżyć się z nim i nawiązać dyskusję wykraczająca poza ramy zainteresowań wojennych. Wszystkie tego rodzaju próby odrzucał żartem i widać było, że ten bojowiec, na pewno socjalista z najgłębszych przekonań, teraz przedzierzgnął się w żołnierza, bez troski o zawiłe sprawy świata, szczęśliwego że ma rozkaz, który wszystko reguluje<ref>{{cytuj książkę |nazwisko=Zaremba |imię=Zygmunt |autor link=Zygmunt Zaremba |tytuł=Wspomnienia. Pokolenie przełomu|tom=|wydawca=Wydawnictwo Literackie|miejsce=Kraków-Wrocław |rok=1983 |strony=204}}</ref>.}} Po nieudanej akcji w lutym 1915, w [[Lubartów|Lubartowie]] Jan Bielawski odszedł z Oddziału. Nieznany jest jego dalszy los. Istnieje wersja, że został wysłany do [[Legion Puławski|Legionu Puławskiego]] w celu zbuntowania go i przejścia na stronę [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], gdzie został pojmany i rozstrzelany. Według niesprawdzonych informacji został rozstrzelany z wyroku rosyjskiego sądu polowego w dniu 31 sierpnia 1915 r.
Po nieudanej akcji w lutym 1915, w [[Lubartów|Lubartowie]] Jan Bielawski odszedł z Oddziału. Nieznany jest jego dalszy los. Istnieje wersja że został wysłany do [[Legion Puławski|Legionu Puławskiego]] w celu zbuntowania go i przejścia na stronę [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], gdzie został pojmany i rozstrzelany. Według niesprawdzonych informacji został rozstrzelany z wyroku rosyjskiego sądu polowego w dniu 31 sierpnia 1915 r.
 
Pośmiertnie odznaczony 19 grudnia 1930 r. [[Krzyż i Medal Niepodległości|Krzyżem Niepodległości z Mieczami]]<ref>{{Cytuj stronę | url= http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19303000423 | tytuł = Zarządzenie o nadaniu Krzyża NiepodległoościNiepodległości z Mieczami, Krzyża Niepodległości i Medalu Niepodległości | opublikowany= Monitor Polski 1930 nr 300 poz. 423 |język=en | data dostępu=2014-03-16}}</ref>, oraz Orderem Virtuti Militari IV klasy<ref>{{Cytuj pismo |autor=Woyno |imię=Jacek |tytuł = Polska Organizacja Wojskowa w Lublinie i powiecie lubelskim 1914-1918 | czasopismo = Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej | miesiąc = | rok = 1997 | wolumin = 20 | strony = | url = http://www.caw.wp.mil.pl/pl/47_57.html | data dostępu = 30 stycznia 2012 }}</ref>.
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia==
* Brzozowski Władysław, ''Oddział Lotny Wojsk Polskich'', „Niepodległość” Tom 19 nr 3 z 1939
* Leinwand Artur „''Pogotowie Bojowe i Milicja Ludowa w Polsce 1917-1919''”, Książka i Wiedza, Warszawa 1972.
* [[Leon Wasilewski]], ''Jan Bielawski'', [[Polski Słownik Biograficzny]] Tom 2 z 1936
* „''Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego''” Tom 1, {{ISBN|83-05-11327-2}}
 
{{SORTUJ:Bielawski, Jan}}
35 135

edycji