Zofia Lissa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 167 bajtów ,  3 lata temu
drobne redakcyjne, drobne techniczne
m (poprawiam przekierowania)
(drobne redakcyjne, drobne techniczne)
[[Plik:Lissa zofia panufnik lutoslawski.jpg|right|thumb|Zofia Lissa]]
'''Zofia Lissa''' (ur. [[19 października]] [[1908]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. [[26 marca]] [[1980]] w [[Warszawa|Warszawie]]) – [[Polacy|polska]] muzykolog, [[tytuł naukowy|profesor]] [[Nauki humanistyczne|nauk humanistycznych]].
 
== Życiorys ==
Studiowała fortepian oraz teorię muzyki w Konserwatorium [[Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna|Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie]]. Następnie podjęła studia muzykologiczne u [[Adolf Chybiński|Adolfa Chybińskiego]] na [[Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki|Uniwersytecie Jana Kazimierza]] we Lwowie (1924–1929), gdzie studiowała również [[filozofia|filozofię]] u [[Kazimierz Twardowski|Kazimierza Twardowskiego]] i [[Roman Ingarden|Romana Ingardena]] oraz uczęszczała na wykłady z psychologii i historii sztuki. Tytuł doktora uzyskała w 1929 na podstawie pracy "''O harmonice [[Aleksandr Skriabin|Aleksandra Skriabina]]"''. W następnych latach uczyła teorii muzyki w konserwatorium im. Karola Szymanowskiego oraz w szkole muzycznej im. Fryderyka Chopina we Lwowie, a także prowadziła badania nad muzykalnością dzieci i młodzieży w Instytucie Psychologii we Lwowie.
 
Po wybuchu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] pracowała w radiu lwowskim. W 1940 objęła funkcję dziekana wydziału teorii muzyki w [[Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna|Lwowskim Państwowym Konserwatorium]] Muzycznym. W 1941, po ataku wojsk hitlerowskich na Lwów, znalazła się w [[Namangan]]ie (Uzbekistan), gdzie pracowała jako nauczyciel w technikum muzycznym. Jako jedna z pierwszych wstąpiła w 1943 do Związku Patriotów Polskich. Przebywając w Moskwie zajęła się organizowaniem koncertów w radiu, wydawaniem śpiewników i wydawnictw nutowych, pisaniem recenzji z koncertów muzyki polskiej. Opracowała i wydała zbiory: ''Śpiewnik dzieci polskich w ZSRR'' (1944), ''Śpiewnik żołnierza polskiego'' (1944), ''Piosenki i gry dla polskich przedszkoli w ZSRR'' (1945). Po wojnie pozostała w Moskwie, gdzie objęła funkcję attaché kulturalnego ambasady polskiej.
 
W 1947 powróciła do Warszawy i objęła stanowisko wicedyrektora Departamentu Muzyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Zajęła się działalnością naukową oraz organizowaniem życia muzycznego. W 1947 uzyskała [[Habilitacja|habilitację]] na [[Uniwersytet im. Adama Mickiewicza|Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu]]. W 1948 zorganizowała Zakład Muzykologii na [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytecie Warszawskim]] i została jego kierownikiem. W 1951 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1957 – profesora zwyczajnego. W latach 1958–1975 pełniła funkcję dyrektora Instytutu Muzykologii UW. Pod jej kierownictwem odbyło się wiele sesji muzykologicznych, m.in. Sesja Prokofiewowska (1959), pierwszy międzynarodowy kongres Chopinowski (1960) oraz sesja poświęcona twórczości Karola Szymanowskiego (1962). Zainicjowała organizowanie festiwalu "Musica Antiqua Europae Orientalis" w Bydgoszczy (1963) oraz towarzyszącego mu międzynarodowego kongresu muzykologicznego, któremu przewodniczyła. W 1966 – wspólnie z [[Hieronim Feicht|Hieronimem Feichtem]] – zorganizowała ośrodek dokumentacji i inwentaryzacji dawnej muzyki polskiej, którego działalność umożliwiła wydawanie serii "Antiquitates Musicae in Polonia".
[[Plik:Zofia Lissa grób.JPG|220px|thumb|Grób Zofii Lissy na Powązkach]]
Już w okresie studiów związała się ze środowiskami lewicowymi i później – z racji swoich poglądów politycznych – czynnie uczestniczyła w dyskusji ideologicznej dotyczącej estetyki i metodologii estetyki marksistowskiej w muzykologii.
 
== Publikacje ==
* ''Zarys nauki o muzyce'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1934
* ''Muzyka i film. Studium z pogranicza ontologii, estetyki i psychologii muzyki filmowej'', Księgarnia Lwowska, Lwów 1937
* ''Uwagi o metodzie. Z zagadnień metodologicznych współczesnej muzykologii'', PIS, Warszawa 1950
* ''Muzykologia polska na przełomie. Rozprawy i artykuły naukowo-krytyczne'' ([pisane w latach 1947–1951)], PWM, Kraków 1952
* ''Niektóre zagadnienia estetyki muzycznej w świetle artykułów Józefa Stalina o marksizmie w językoznawstwie'', Kraków 1952
* ''Muzyka polskiego Odrodzenia'' [współautor: Józef M. Chomiński], PIW, Warszawa 1953
* ''O specyfice muzyki'', PWM [odbitka], Kraków 1953
* ''O obiektywności praw w marksistowskiej historii i teorii muzyki'', PWM, Kraków 1954
* ''"Bunt żaków" Tadeusza Szeligowskiego'', PWM, Kraków 1955
* ''Historia muzyki rosyjskiej'', PWM, Kraków 1955
* ''Muzyka wokalna w pierwszej połowie XVII wieku'' [współautor: Włodzimierz Poźniak], w: Historia muzyki powszechnej, tom 1 (pod red. Józefa M. Chomińskiego, Zofii Lissy), PWM, Kraków 1957
* ''Estetyka muzyki filmowej'', PWM, Kraków 1964
* ''Szkice z estetyki muzycznej'' [zbiór studiów z lat 1938–1964], Kraków 1965
* ''Studia nad twórczością Fryderyka Chopina'', PWM, Kraków 1970
* ''Wstęp do muzykologii'', PWN, Warszawa 1970
* ''Polonica beethovenowskie'', PWM, Kraków 1970
* ''Nowe szkice z estetyki muzycznej'' [zbiór studiów z lat 1968–1973], PWM, Kraków 1975
 
== Odznaczenia i nagrody ==
* [http://mugi.hfmt-hamburg.de/A_lexartikel/lexartikel.php?id=liss1908 Zofia Lissa], Musik und Gender im Internet {{lang|de}} [dostęp 23 grudnia 2011]
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Lissa, Zofia}}
[[Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Lwowskiego]]
[[Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich]]
26 115

edycji