Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1721 bajtów ,  2 lata temu
rozwinięcie hasła: wybrane prace, sekcja Życiorys, inne merytoryczno-redakcyjne; dodanie/wymiana grafik
[[Plik:Burne-Jones.jpg|thumb|''Zgubna głowa'' (1887)]]
[[Plik: Burnejones1.jpg|thumb|''Zmartwychwstanie'']]
Sir '''Edward Coley Burne-Jones''' (ur. [[28 sierpnia]] [[1833]] w [[Birmingham]], zm. [[17 czerwca]] [[1898]] w [[Londyn]]ie) – angielski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli nurtu [[prerafaelici|prerafaelitów]].
 
== Życiorys ==
Początkowo zamierzał pracować w [[handel|handlu]]. Od piętnastego roku życiu uczył się rysunku. Będąc pod wpływem [[mistycyzm]]u zainteresował się [[teologia|teologią]]. Rozpoczął studia artystyczne na Exeter College na [[Oksford]]zie, gdzie poznał swego najlepszego przyjaciela, [[William Morris|Williama Morrisa]], z którym podróżował po [[Francja|Francji]] i poznawał tajniki sztuki [[średniowiecze|średniowiecza]] i [[renesans]]u.
[[Plik:Frederick Hollyer Edward Burne-Jones and William Morris 1874.jpg|thumb|190px|Z Williamem Morrisem w Grange (1874)]]
Urodził się jako syn skromnego rzemieślnika (ramiarza) Edwarda Richarda Jonesa i Elizabeth Coley, zmarłej kilka dni po porodzie. Jako 11-latek uczęszczał do rygorystycznej King Edward's School, wyróżniając się wśród najlepszych uczniów. Zainteresowany tam rysunkiem, uczestniczył w zajęciach organizowanych przez miejscową szkołę artystyczną. Będąc pod wpływem [[mistycyzm]]u zainteresował się [[teologia|teologią]] i w 1853 podjął studia w [[Oksford|oksfordzkim]] Exeter College, gdzie zawarł znajomość z [[William Morris|Williamem Morrisem]], który pozostał jego dozgonnym przyjacielem. Po zapoznaniu się w 1854 z ''Malarzami współczesnymi'' [[John Ruskin|J. Ruskina]] zbliżył się do prerafaelitów, szczególnie zafascynowany twórczością [[Dante Gabriel Rossetti|Gabriela Rossettiego]]. Niewiele starszy artysta skłonił go do poświęcenia się sztuce i zrezygnowania ze studiów teologicznych, a także uzyskał dla niego pierwsze poważne zamówienia, którymi najczęściej były kartony do [[witraż]]y o tematyce średniowiecznej <ref>G. Crepaldi: ''Rossetti i prerafaelici'', dz. cyt., s. 120.</ref>.
 
== Twórczość ==
Twórczość Burne'a-Jonesa pozostawała pod wpływem mistyki europejskiego średniowiecza (zwłaszcza włoskiego i francuskiego), legend, epopei, motywów mitycznych i legendarnych (poszukiwanie Graala). Ulubionymi formami artystycznymi były dla niego freski oraz witraże. W twórczości swej wykorzystywał liczne motywy roślinne ([[secesja (sztuka)|secesja]]) i pozostawał (zwłaszcza w okresie późnym) pod wpływem malarstwa [[prymitywizm (malarstwo)|prymitywistów]].
 
Był członkiem [[Royal Academy of Arts|Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych]] (RAA).
Na krótko przed śmiercią twórcy królowa [[Wiktoria Hanowerska|Wiktoria]] przyznała mu tytuł [[baronbaronet]]a Rottingdeand and of the Grange.
 
Edward Burne-Jones jest m.in. autorem artystycznego portretu legendarnej [[szczecin|szczecińskiej]] zielarki [[Sydonia von Borck|Sydonii von Borck]] oraz jej siostry [[Clara von Borck|Clary von Borck]].
 
== Wybrane prace ==
[[Plik: Burnejones1.jpg|thumb|''ZmartwychwstanieRanek Zmartwychwstania'' (1886)]]
* ''Sydonia von Bork'', 1860, [[Tate Britain]], Londyn
* ''Księżniczka SarbaSabra prowadzona do smoka'', 1866, kolekcja prywatna
* ''Astrologia'', 1863-1864, kolekcja prywatna
* ''Pieśń miłości'', 1866-77, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
* ''Pochwała Wenus'', 1868, Laing Art Gallery, Newcastle upon Tyne
* ''Święty Jerzy zabijający smoka'', 1868, Art Gallery of New South Wales, Sydney
* ''Pochwała Wenus'', 1868, Laing Art Gallery, Newcastle uponon Tyne
* ''Maria Zambako'', 1870, Neuss Clemens Sels Museum
* ''Ogród Hesperyd'', 1870-73, zbiory prywatne
* ''[[Oczarowanie Merlina|Omamienie Merlina]]'', 1870-1874, Lady Lever Art Gallery, Port Sunlight
* ''Pan i Psyche'', 1872-74, Fogg Art Museum, Harvard Univ., Cambridge (Mass.)
* ''[[Złote schody]]'', Tate Britain
* ''Wieczorny[[Złote odpoczynekschody]]'', 18931876-80, Tate Britain
* ''Młyn'', 1882, Victoria and Albert Museum, Londyn
* ''Miłość wśród ruin'', 1870-1873, [[Wolverhampton]]
* ''Król Kofetua i żebraczka'', 1884, Tate Britain
* ''Sybilla Delphica'', 1886, Manchester Art Gallery
* ''Morska głębina'', 1887, Fogg Art Museum, Harvard Univ., Cambidge (Mass.)
* ''Sponsa de Libano'', 1891, Walker Art Gallery, Liverpool
* ''Portret Ignacego J. Paderewskiego'' (rysunek), 1892, Muzeum Narodowe w Warszawie
* ''Wieczorny spokój'' (''Vespertina Quies''), 1893, Tate Britain
* ''Miłość wśród ruin'', 1870-18731894, [[Wolverhampton]] (Wightwick Manor)
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==