Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1996 bajtów, 2 lata temu
infoboks, c.d. sekcji Życiorys, dr. inne
{{Artysta infobox
[[Plik:Burne-Jones.jpg|thumb|''Zgubna głowa'' (1887)]]
| Imię i nazwisko = Edward Burne-Jones
| Grafika = Burne jones.jpg
| Podpis = Edward Burne-Jones upozowany w stroju artysty (fot. D.W. Wynfield, ok. 1860)
| link_do_zdjęcia =
| Pełne imię i nazwisko = Edward Coley Burne-Jones
| Data i miejsce urodzenia = [[28 sierpnia]] [[1833]]<br />[[Birmingham]]
| Data i miejsce śmierci = [[17 czerwca]] [[1898]]<br />[[Londyn]]
| Narodowość = Anglik
| Dziedzina sztuki = [[malarstwo]]
| Styl =
| Ważne dzieła =
| Muzeum artysty =
| commons = Category:Edward Burne-Jones
| source =
| quote =
| www =
}}
Sir '''Edward Coley Burne-Jones''' (ur. [[28 sierpnia]] [[1833]] w [[Birmingham]], zm. [[17 czerwca]] [[1898]] w [[Londyn]]ie) – angielski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli nurtu [[prerafaelici|prerafaelitów]].
 
== Życiorys ==
[[Plik:Frederick Hollyer Edward Burne-Jones and William Morris 1874.jpg|thumb|190px220px|Z Williamem Morrisem w Grange (1874)]]
Urodził się jako syn skromnego rzemieślnika (ramiarza) Edwarda Richarda Jonesa i Elizabeth Coley, zmarłej kilka dni po porodzie. Jako 11-latek uczęszczałzaczął uczęszczać do rygorystycznej King Edward's School, wyróżniając się wśród najlepszych uczniów. Zainteresowany tam rysunkiem, uczestniczył potem w zajęciach organizowanych przez miejscową szkołę artystyczną. BędącPrzygotowując podsię wpływemzgodnie [[mistycyzm]]uz zainteresowałżyczeniem sięojca [[teologia|teologią]]do istanu duchownego, w 1853 podjął jednak odpowiednie studia w [[OksfordUniwersytet Oksfordzki|oksfordzkim]] Exeter College,; gdzietam zawarł znajomość z [[William Morris|Williamem Morrisem]], który pozostał jego dozgonnym przyjacielem. Po zapoznaniu się w 1854 z ''Malarzami współczesnymi'' [[John Ruskin|J. Ruskina]] zbliżył się do prerafaelitów, szczególnie zafascynowany twórczością [[Dante Gabriel Rossetti|Gabriela Rossettiego]]. Niewiele starszy artysta skłonił go do poświęcenia się sztuce i zrezygnowania ze studiów teologicznych, a także uzyskał dla niego pierwsze poważne zamówienia, którymi najczęściej były kartony do [[witraż]]y o tematyce średniowiecznej <ref>G. Crepaldi: ''Rossetti i prerafaelici'', dz. cyt., s. 120116.</ref>. Burne-Jones okazał się w istocie znakomitym samoukiem; choć nigdy nie ukończył regularnych studiów, z powodzeniem opanował wszystkie techniki malarstwa.
 
W 1860 r. poślubił Georgianę Macdonald, siostrę dawnego szkolnego kolegi, z którą miał dwoje dzieci: Filipa (ur. 1861) i Margaret (ur. 1866). Była ona również autorką pierwszej biografii artysty. Współpracował ze spółką artystyczną W. Morrisa i brał udział w wykańczaniu tworzonej przez niego siedziby (tzw. Red House). W 1864 wybrano go członkiem Old Water Color Society, gdzie wystawiał swe prace, stopniowo zyskując poprawę warunków finansowych. W 1871 i 1873 odbył dwie kolejne podróże do Włoch odwiedzonych już w 1859 r. Bezpośrednie zetknięcie ze sztuką mistrzów renesansu zarówno dostarczyło mu wielu tematów twórczych, jak i pozwoliło uzupełnić niedostatki techniki malarskiej<ref>G. Crepaldi: ''Rossetti i prerafaelici'', dz. cyt., s. 120.</ref>.
 
W 1894 królowa [[Wiktoria Hanowerska|Wiktoria]] przyznała mu tytuł [[baronet]]a Rottingdean i Grange. Mając nadwerężone zdrowie, zmarł w londyńskim [[Fulham]] jako niespełna 65-letni wskutek pogrypowych powikłań.
 
== Twórczość ==
Twórczość Burne'a-Jonesaartysty pozostawała pod wpływem mistyki europejskiego średniowiecza (zwłaszcza włoskiego i francuskiego), legend, epopei, motywów mitycznych i legendarnych (poszukiwanie Graala). Ulubionymi formami artystycznymi były dla niego freski oraz witraże. W twórczości swej wykorzystywał liczne motywy roślinne ([[secesja (sztuka)|secesja]]) i pozostawał (zwłaszcza w okresie późnym) pod wpływem malarstwa [[prymitywizm (malarstwo)|prymitywistów]].
 
Był członkiem [[Royal Academy of Arts|Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych]] (RAA)., a także belgijskiej
Królewskiej Akademii Nauki, Literatury i Sztuki (od 1897).
Na krótko przed śmiercią twórcy królowa [[Wiktoria Hanowerska|Wiktoria]] przyznała mu tytuł [[baronet]]a Rottingdeand and of the Grange.
 
Edward Burne-Jones jest m.in. autorem artystycznego portretu legendarnej [[szczecinSzczecin|szczecińskiej]] zielarki [[Sydonia von Borck|Sydonii von Borck]] oraz jej siostry [[ClaraClary von Borck|Clary, vona Borck]]także rysunkowego portretu I.J. Paderewskiego.
 
== Wybrane prace ==
[[Plik: Burnejones1.jpg|thumb|''Ranek Zmartwychwstania'' (1886)]]
[[Plik:Burne-Jones.jpg|thumb|''Zgubna głowa'' (1887)]]
* ''Sydonia von Bork'', 1860, [[Tate Britain]], Londyn
* ''Księżniczka Sabra prowadzona do smoka'', 1866, kolekcja prywatna
* ''Pochwała Wenus'', 1868, Laing Art Gallery, Newcastle on Tyne
* ''Maria Zambako'', 1870, Neuss Clemens Sels Museum
* ''Fyllis i Demofoon'', 1870, Birmingham Museum and Art Gallery
* ''Ogród Hesperyd'', 1870-73, zbiory prywatne
* ''[[Oczarowanie Merlina|Omamienie Merlina]]'', 1870-1874, Lady Lever Art Gallery, Port Sunlight
 
== Bibliografia ==
{{commonscat|Edward Burne-Jones}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Crepaldi | imię = Gabriele | tytuł = Rossetti i prerafaelici | data = 2006 | wydawca = Rzeczpospolita | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-60688-07-6 | strony =}}