Sacrum: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 9 bajtów ,  3 lata temu
m
MalarzBOT: korekta wielkości nagłówków
(dr)
m (MalarzBOT: korekta wielkości nagłówków)
Funkcją [[Antropologia kulturowa|antropologiczna]] sacrum jest potrzeba sensu.<ref>C. Geffé, Chrześcijaństwo i przemiany sacrum, s. 140</ref>
 
=== Teoria sacrum według Durkheima ===
[[Émile Durkheim]] uważa, iż świat sacrum-[[profanum]], jest płynny, nie ma kryteriów pozbawionych wpływu sacrum.
 
W teorii Durkheima, świętość reprezentuje interesy grupy, szczególnie jedność, która była uosobiona w świętych symbolach bądź totemach. Sacrum jest czynnikiem, który spaja wszystkie religie świata. Nie opisał on dokładnie pojęcia sacrum. Uważał, że definiowanie zjawiska sacrum przekracza możliwości poznawcze, jest fenologiczną spekulacją. Stawiał ten termin w opozycji do profanum. Świętością określając wytworzoną przez ludzi rzecz, która pod wpływem praktyk religijnych z stanu profanum przechodziła do sfery sacrum. Człowiek instynktownie chroni to co jest święte, przed przejawami profanum. Status sacrum może otrzymać każdy przedmiot, czas, postać. Status sacrum nie jest według jego definicji cechą wrodzoną ale nabywaną na drodze wydarzeń historycznych, doświadczeń.
 
=== Rudolf Otto oraz Mircea Eliade ===
Podobnie jak Durkheim, [[Rudolf Otto]] że pojęcie słowa sacrum nie wystarczy opisać racjonalnie. Jest ono unikalnym zjawiskiem przejawu ludzkiej natury. Numinosum (łac.numen - ”bóstwo”) jest terminem, który wprowadził na równi z sacrum. Ma ono dotyczyć sfery irracjonalnej sacrum. Numinosum jako nieuchwytna i nierozpoznawalna tajemnica, która wywołuje w ludziach zarówno strach jak i intuicyjne przyciąganie.<ref>&nbsp;R. Otto, Świętość, s. 39-55; 59-67; Z. J. Zdybicka, Człowiek i religia, s. 241.</ref> Stwierdza, wraz z G.van der Leeuwa'em, iż sacrum jest niespotykaną "mocą" ofiarowaną człowiekowi.
 
<blockquote>„(sacrum)..jest ona przeciwieństwem tego, co stanowi profanum”<ref>M. Eliade, Sacrum i profanum. O istocie religijności, tłum. R. Reszke, Warszawa 1999, s. 6.</ref></blockquote>M.Eliade rozszerzył definicję religijnego sacrum, zaznaczając, iż wstępuje ono także w sztuce i kulturze.<ref>&nbsp;S. Sawicki, Sacrum w literaturze, s. 13.</ref><blockquote>"Sacrum bywa po prostu elementem utworu literackiego, przedmiotem interpretacji, ale może być też perspektywą dla rozważań teoretycznych, która pozwala głębiej wniknąć w istotę poezji, jej funkcję w kulturze, jej sens dla człowieka."<ref>S. Sawicki, Polityka — interpretacja — sacrum, Warszawa 1981, s. 6.</ref></blockquote>
 
=== Definicja sacrum według Gerarduss van der Leeuwa ===
[[Gerardus van der Leeuw]] opisywał sacrum jako moc, która była obecna w pierwszych antycznych wiarach, pojęcie [[Bóg|Boga]] wyewoluowało później dlatego też unikał odniesienia do jego postaci.
 
Moc objawiała się poprzez empiryczne doświadczenie niezwykłości, odmienności przedmiotu, poczuciu emocjonalnego dystansu.<ref>G. van der Leeuw, Fenomenologia religii, tłum. J. Prokopiuk, Warszawa 1997, s. 19-20.</ref><blockquote>„Dystans dzielący rzeczy i osoby obdarzone mocą od rzeczy i osób jej pozbawionych określamy jako stosunek między tym, co święte, a tym, co świeckie. «To, co święte» jest odgraniczone od innych rzeczy, wyłączone spośród nich (łac. sanctus)”<ref>G. van der Leeuw, Fenomenologia religii, tłum. J. Prokopiuk, Warszawa 1997 s. 41.</ref></blockquote>
 
=== Sacrum w religiach ===
Według [[Judeochrześcijanie|religii judeochrześcijańskiej]] sacrum do głównie cecha Boga. Jest on epicentrum świętości jego istotą, objawia się on jako Dobro Najwyższe. Zaznacza się jego potęgę, transcendencję i wzniosłość.
 
„[[Święty]]” w tekstach [[Stary Testament|Starego Testamentu]] jest określeniem Boga. Słowo to również obejmuje [[Duch Święty|Ducha Świętego]]. W [[Nowy Testament|Nowym Testamencie]] jest również synonimem Jezusa. W religiach najczęściej przedmioty związane z odprawianiem kultu zyskują status przedmiotów, czasu, czynności świętach. <blockquote>„Świętym jest to, co jest oddzielone od wszystkiego, co świeckie (łac. profanum), ziemskie, więc jakoś nieczyste, a co należy do sfery boskiej”<ref>Hasło: Świętość, w: Słownik teologiczny, t. 2, Katowice 1989, s. 301</ref></blockquote><blockquote>„Świętość jako uczestnictwo w świętości Boga jest […] również przymiotem ludzkim; także miejsca, rzeczy, czy obrzędy związane z kultem oddawanym Bogu nazywa Biblia świętymi”<ref>Słownik teologiczny, t. 2, Katowice 1989, s. 301</ref></blockquote>Według [[Ludy semickie|semickiego]] podejścia biblijne pojęcie " qodeš" określało "rzecz świętą", "świętość", wywodziło się to najpewniej od rdzenia, które oznaczało "ciąć", "oddzielać", najprawdopodobniej oznaczało odcięcie od sfer [[profanum]].
{{Przypisy}}
 
{{przypisy}}
 
{{wikisłownik|sacrum}}
3 140 860

edycji