Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1283 bajty ,  2 lata temu
→‎Twórczość: kolejne rozwinięcie/uzupełnienie
Artystycznie oryginalna, bogata ilościowo i niezwykle zróżnicowana twórczość Burne-Jonesa była wybitnym zjawiskiem nurtu prerafaelityzmu. W początkowym jej okresie zaznaczał się wyraźny wpływ Rossettiego, a technika malarska ograniczała się do [[akwarela|akwareli]], w których artysta najlepiej wyrażał swe zdolności. Zapowiedzią przejścia do osobistej stylistyki jest obraz ''Miłosierny rycerz'' (1863). Na uwagę zasługuje dwuetapowy proces artystycznego rozwoju Burne-Jonesa, który z prawie nieznanego twórcy odkrywającego swe powołanie w 1855, awansował do roli wyjątkowej powagi brytyjskiej szkoły malarstwa (1877). Po tym pierwszym dwudziestoleciu, mającym charakter przygotowawczy, nastąpiło drugie 20 lat dojrzałej i wytężonej twórczości, kiedy skuteczniej realizował swe pomysły wraz z doskonaleniem sprawności technicznej<ref>A. Lys Baldry, dz. cyt., s. 70-73.</ref>.
 
Cała twórczość artysty pozostawała pod wpływem [[mistyka|mistyki]] europejskiego średniowiecza (zwłaszcza włoskiego i francuskiego), jego legend, epopei, motywów mitycznych i legendarnych (np. cykl [[legendy arturiańskie|legend arturiańskich]] i [[Święty Graal]]). Jednakże w odróżnieniu od reszty prerafaelitów hołdujących epoce wieków średnich, Burne-Jones sięgał później chętnie i do klasycznych motywów antycznych (cykl ''[[Perseusz]]'', ''[[Pigmalion (król Cypru)|Pigmalion]]''), do grecko-rzymskiej tematyki [[mitologia|mitologicznej]] (''Napój [[Kirke (mitologia)|Kirke]]'', ''Zwierciadło Wenery'', ''Sybilla Delficka''). Poza tym znaczną część prac (witraże, freski[[fresk]]i, obrazy) poświęcił chrześcijańskiej tematyce sakralnej, zazwyczaj czerpiąc ze źródeł [[Biblia|biblijnych]] (''Sponsa de Libano'', ''Zwiastowanie'', ''Gwiazda betlejemska'') i [[hagiografia|hagiograficznych]] (''Święty Jerzy'', wizerunki aniołów). Pod względem technicznym przedstawienia te charakteryzował dekoracyjny linearyzm o płynnych, falistych liniach, z wykorzystaniem w tle licznych motywów roślinnych będących zapowiedzią europejskiej [[secesja (sztuka)|secesji]]. Artystycznie są one w większości nacechowane [[symbolizm]]em i romantycznym [[mistycyzm]]em, które artysta wykorzystywał dla przekazania prawd moralnych.
 
Sam ilościowy dorobek artystyczny jest imponujący, bo obliczany na blisko 200 obrazów wykonanych w rozmaitych technikach oraz co najmniej tysiąc kartonów witrażowych. Poza akwarelami ulubionymi formami wypowiedzi były dla niego bliskie duchowi średniowiecza witraże oraz freski. Obrazów olejnych powstało znacznie mniej i nierzadko były one wersjami wcześniejszych kompozycji akwarelowych (np. ''Miłość wśród ruin''). Wśród nich stosunkowo niewiele jest portretów (np. żony, Marii Zambaco, Saundersa, Lady Balfour, baronowej Desandes, Katie Lewis). Długi czas powstawania niektórych prac wynikał ze swoistej maniery, jaką było doraźne utrwalanie świeżych pomysłów, a następnie staranne ich wykańczanie w powolnych fazach w czasie późniejszym, niekiedy po latach<ref>A. Lys Baldry, dz. cyt., s. 46-51.</ref>. Istotną część twórczości stanowiły ilustracje do książek; tworzył także projekty mebli, tkanin (obić, haftów), mozaik, kostiumów i dekoracji teatralnych<ref>A. Lys Baldry, dz. cyt., s. 36-39.</ref>.
 
Edward Bourne-Jones, który przygotowując się do kariery duchownego, ostatecznie został „kapłanem sztuki”, pod koniec XIX wieku stał się czołową postacią [[estetyzm]]u. Pierwotnie naśladowca Rossettiego, rozwinął jego sztukę z nadaniem jej form lepiej przyswajalnych dla powszechnego odbiorcy.
Według jednego z krytyków przedstawiał sobą „mieszaninę gotyckiej duchowości i klasycznego wdzięku spowitą w budzącą powszechny szacunek renesansową szatę”. Inny określił go jako „koronnego świadka estetyzmu, wysubtelnionej dekadencji zmysłów i nowej duchowości symbolizmu”. Na ekspozycji w Grosvenor Gallery uznany został za „przywódcę angielskich malarzy naszych czasów”, stojącego na czele „quasi-klasycznej, na wpół mistycznej szkoły”<ref>A. Konopacki, dz. cyt., s. 12.</ref>.
 
Sam ilościowy dorobek artystyczny jest imponujący, bo obliczany na blisko 200 obrazów wykonanych w rozmaitych technikach oraz co najmniej tysiąc kartonów witrażowych. Poza akwarelami ulubionymi formami wypowiedzi były dla niego bliskie duchowi średniowiecza witraże oraz freski. Obrazów olejnych powstało znacznie mniej i nierzadko były one wersjami wcześniejszych kompozycji akwarelowych (np. ''Miłość wśród ruin''). Wśród nich stosunkowo niewiele jest portretów. Długi czas powstawania niektórych prac wynikał ze swoistej maniery, jaką było doraźne utrwalanie świeżych pomysłów, a następnie staranne ich wykańczanie w powolnych fazach w czasie późniejszym, niekiedy po latach<ref>A. Lys Baldry, dz. cyt., s. 46-51.</ref>. Istotną część twórczości stanowiły ilustracje do książek; tworzył także projekty mebli, tkanin (obić, haftów), mozaik, dekoracji teatralnych<ref>A. Lys Baldry, dz. cyt., s. 36-39.</ref>.
== Wybrane prace ==
[[Plik: Burnejones1.jpg|thumb|''Ranek Zmartwychwstania'' (1886)]]