Wotje (atol): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 30 bajtów ,  3 lata temu
m
(Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz” za pomocą gadżetu CzyWiesz)
|galeria_commons = Category:Wotje Atoll
}}
[[Plik:SOC over Wotje atoll 1 Feb 1942.jpg|thumb|240px|Amerykański wodnosamolot rozpoznawczy [[Curtiss SOC Seagull]] nad atolem Wotje, podczas ataku 1 lutego 1942 rok]]
'''Wotje''' ([[Język marszalski|marsz.]]: ''Wōjjā''{{r|dict|ksng}}) – jeden z [[atol]]i łańcucha [[Ratak Chain]] w [[archipelag]]u [[Wyspy Marshalla|Wysp Marshalla]] w środkowej części [[Ocean Spokojny|Oceanu Spokojnego]]. W jego skład wchodzą 72 wysepki, o łącznej powierzchni 8,18 km². Otaczają one [[laguna|lagunę]] o powierzchni około 624,34 km². Według danych za rok 2011 atol zamieszkiwało łącznie 859 osób.
 
Podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]] Wotje była bazą japońskiej marynarki wojennej i jednym z celów ataku wojsk amerykańskich w ramach [[Walki o Wyspy Marshalla|operacji Flintlock]].
 
== Nazwa ==
Atol znajduje się w łańcuchu [[Ratak Chain]] w [[archipelag]]u [[Wyspy Marshalla|Wysp Marshalla]] w środkowej części [[Ocean Spokojny|Oceanu Spokojnego]]{{r|Spennemann}}. Obejmuje 72 wysepki, o łącznej powierzchni 8,18 km², które otaczają [[laguna|lagunę]] o powierzchni około 624,34 km²{{r|Wotje}}. Jest to dziewiąty pod względem powierzchni lądu i ósmy co do wielkości laguny atol Wysp Marshalla{{r|Wotje}}. Leży 8 km na północ od niezamieszkanego atolu [[Erikub]]{{r|ocean}}, który jest wykorzystywany przez mieszkańców Wotje do zbierania żywności{{r|gu}}.
 
Wotje znany jest jako „atol ogród”{{r|infomarshall}}. Znajduje się tu szkoła średnia oraz niewielka [[elektrownia]]{{r|infomarshall}}. Głównym ośrodkiem jest [[Wotje]] – największa wysepka atolu (1000 m szerokości (SW–NE) i 3200 długości (N–S)){{r|Spennemann3}}. Na wyspie znajduje się [[Port lotniczy Wotje|lotnisko]] ([[Kod lotniska IATA|kod IATA]]: WTE){{r|WTE}}.
 
=== Demografia ===
Na atolu, w 2011 mieszkało 859 osób (spadek w stosunku do 1999 roku, kiedy to liczba ta wynosiła 866){{r|doi}}.
 
=== Flora i fauna ===
 
== Historia ==
Początki osadnictwa na atolu nie są znane; najprawdopodobniej pierwsi ludzie ([[Marszalczycy]]) przybyli tam w I w. p.n.e.{{r|Spennemann}}
 
Dla [[Europa|Europejczyków]] atol został odkryty w 1543 roku, przez hiszpańskiego podróżnika [[Ruy López de Villalobos|Ruya Lópeza de Villalobos]] (1500–1544){{r|QuanchiXX}}. Spennemann podaje natomiast, że de Villalobos mógł odkryć atol w grudniu 1542 roku – kolejny statek europejski zbliżył się do atolu dopiero w 1788 roku – był to brytyjski transportowiec prowadzony przez kapitana Thomasa Gilberta{{r|Spennemann2}}. W okresie pierwszych kontaktów z Europejczykami, atol zamieszkiwany był przez ponad 350 osób{{r|Spennemann}}.
Japońska baza na Wotje była jednym z celów wojsk amerykańskich w ramach [[Walki o Wyspy Marshalla|operacji Flintlock]]{{r|Spennemann}}. Od połowy 1943 roku do sierpnia 1945 roku, bombowce amerykańskie zrzuciły tu 3500 ton bomb, a okręty 1000 ton pocisków{{r|Spennemann}}. Amerykanie odcięli również dostawy zaopatrzenia, przez co w garnizonie japońskim zapanował głód{{r|Spennemann}}. Z 3300 stacjonujących tu wówczas żołnierzy japońskich przeżyło 1200, większość zmarła z głodu{{r|Spennemann}}.
 
Do dziś zachowały się pozostałości japońskich bunkrów i umocnień oraz wielkich dział, a w lagunie znajdują się liczne wraki{{r|infomarshall}}.
 
== Przypisy ==
* <ref name="Avibase">{{Cytuj stronę | url = http://avibase.bsc-eoc.org/checklist.jsp?lang=EN&p2=1&list=howardmoore&synlang=&region=MHrkwo&version=text&lifelist=&highlight=0 | tytuł = Avibase – Bird Checklists of the World Wotje Atoll | autor = Denis Lepage | praca = Avibase – Bird Checklists of the World | język = en | data dostępu = 2017-06-18}}</ref>
* <ref name="dict">{{Cytuj stronę | url = http://www.trussel2.com/MOD/LocW.htm#W%C5%8Djj%C4%81| tytuł = Marshallese-English Dictionary – Place Name Index| autor = | opublikowany = Marshallese-English Dictionary | data = | język = en| data dostępu = 2017-06-18}}</ref>
* <ref name="doi">{{cytuj stronę | url = https://www.doi.gov/sites/doi.gov/files/migrated/oia/reports/upload/RMI-2011-Census-Summary-Report-on-Population-and-Housing.pdf| tytuł = The RMI 2011 Census of Population and Housing. Summary and Highlights Only| autor = Economic Policy, Planning, and Statistics Office, Office of the President | opublikowany = U.S. Department of the Interior | data = 2017-06-18| język = en|strony = 7 | data dostępu = 2017-06-17|strony = 7}}</ref>
* <ref name="infomarshall">{{Cytuj stronę | url = http://www.infomarshallislands.com/atolls-m-w/wotje-atoll// | tytuł = Wotje Atoll | praca = Wotje Atoll | język = en | data dostępu = 2017-06-18}}</ref>
* <ref name=ksng>{{cytuj książkę | tytuł = Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 1 | url = http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zeszyty/zeszyt_01.pdf | tytuł = Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 1 | rok = 2004 | isbn = 83-239-7552-3 | wydawca = Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych | strony = 144| język = pl}}</ref>
* <ref name=gu>{{cytuj stronę | url = http://www.infomarshallislands.com/atolls-a-l/erikub-atoll/ |tytuł = Erikub Atoll | data dostępu = 2017-06-18 | autor = | opublikowany = Marshall Islands Guide| pracadata = | datajęzyk = en | językdata dostępu = en2017-06-18}}</ref>
* <ref name="Loeak192">{{Cytuj książkę | autor = Anono Lieom Loeak, Veronica C. Kiluwe, Linda Crowl | tytuł = Life in the Republic of the Marshall Islands | wydawca = University of South Pacific Centre Majuro and Institute of Pacific Studies Univeristy of the South Pacific | strony = 192 | isbn = 9789820203648 | url = https://books.google.de/books?id=mOw7zK9hHLoC&pg=PA246&lpg=PA246&dq=ratak+marshall+islands&source=bl&ots=yqKjAA2ttl&sig=4upFxLf5u-LXCaYCHdsid-hxQck&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiEt_XB05vOAhXhFJoKHXncCSY4ChDoAQgxMAM#v=onepage&q=ratak%20&f=false | wydawca = University of South Pacific Centre Majuro and Institute of Pacific Studies Univeristy of the South Pacific | strony = 192 | isbn = 9789820203648 | data dostępu = 2017-06-18}}</ref>
* <ref name=ocean>{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20101223102104/http://oceandots.com/pacific/marshall/erikub.php |tytuł = Marshall Islands - Erikub | data dostępu = 2017-06-18 | autor = | opublikowany = the island encyklopedia| pracadata = | datajęzyk = en | językdata dostępu = en2017-06-18}}</ref>
* <ref name="Spennemann">{{Cytuj stronę | url = http://marshall.csu.edu.au/Marshalls/html/essays/es-ww2-4.html | tytuł = Essays on the Marshallese Past | autor = Dirk HR Spennemann & Hemley Benjamin | język = en | data dostępu = 2017-06-18}}</ref>
* <ref name="Spennemann2">{{Cytuj stronę | url = http://marshall.csu.edu.au/Marshalls/html/Shiplist/Wotje.html| tytuł = Ships visiting the Marshall Islands (until 1885) Wotje Atoll| autor = Dirk HR Spennemann & Hemley Benjamin | język = en | data dostępu = 2017-06-18}}</ref>