Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 368 bajtów, 2 lata temu
przeredagowanie
{{Pomnik infobox
|nazwa = ''Jeździec Magdeburskimagdeburski''
|grafika = Jezdec 250.jpg
|opis grafiki = ''Jeździec Magdeburskimagdeburski'' – oryginał w  Kulturhistorisches Museum
|państwo = DEU
|miejscowość = [[Magdeburg]]
|commons = Category:Magdeburger Reiter
}}
[[Plik:Otto the Great.jpg|thumb|left|''Jeździec Magdeburskimagdeburski'' – fragment oryginału (fotografia przedwojenna)]]
[[Plik:Magdeburger Reiter.jpg|thumb|242px|Wierna kopia ''Jeźdźca Magdeburskiegomagdeburskiego'' na [[Alter Markt (Magdeburg)|Alter Markt]] w [[MagdeburgMagdeburgu]]u]]
 
'''''Jeździec Magdeburskimagdeburski''''' (niem. ''Magdeburger Reiter'') – jedna z pierwszych wolnostojących [[Rzeźba|rzeźb]] pomnikowych, datowana na lata 1245–1250, najstarsza po [[zoomorfizm|zoomorficznym]] przedstawieniu [[Henryk Lew|Henryka Lwa]] w [[Brunszwik]]u (tzw. [[Lew Brunszwicki]]) na terenie [[Rzesza|Rzeszy]]. Tworzy go postać jeźdźca i asystujących mu, odzianych w długie szaty, dwóch kobiet.
 
Niegdyś ''Jeździec''rzeźba byłbyła pomnikiem na Alter Markt w [[Magdeburg]]u, stałstała przed ratuszem, na miejscu sądów, w podcieniu, skąd burgarbiaburgrabia reprezentował udzielone mu przez króla prawo arcybiskupie i cesarskie. Następnie, w dobie wczesnego gotyku, stała na specjalnie wzniesionej kolumnie (częściowo zachowanej) zwieńczonej w 1651 barokowym baldachimem.
Dzieło jest datowane na [[1245]]–[[1250]] r.
Niegdyś ''Jeździec'' był pomnikiem na Alter Markt w [[Magdeburg]]u, stał przed ratuszem, na miejscu sądów, w podcieniu, skąd burgarbia reprezentował udzielone mu przez króla prawo arcybiskupie i cesarskie.
Następnie, w dobie wczesnego gotyku, rzeźba stała na specjalnie wzniesionej kolumnie (częściowo zachowanej) zwieńczonej w [[1651]] r. barokowym [[baldachim]]em.
 
Dyskusyjna jest kwestia, kogo przedstawia pomnik. W powszechnej opinii ''Jeździec Magdeburskimagdeburski'' jest pomnikiemposągiem Ottona I. Przemawia za tym już sama lokacja pomnika przy siedzibie najwyższej jednostki administracyjnej miasta i głównym placu miejskim.
Postać jeźdźca nobilituje także korona, rycerska zbroja. Ponadto odziany w podróżną pelerynę, nie pełni roli wartowniczej czyani reprezentacyjnej, nie stoi tyłem do władcy miasta, a wraz z asystującymi kobietami zwraca się do niego, czego dowodzi wymownie wyciągnięta ręka i otwarte do mowy usta. Podróżny strój i otwarta [[Korona (atrybut)|korona]] nasuwają myśl o scenie przywitania władcy przez burgrabiego. Świadczą o tym również: tarcza z orłem cesarskim trzymana przez kobietę stojącą po lewej stronie jeźdźca oraz trzymana przez drugą z kobiet najprawdopodobniej chorągiew – niewykluczone, że relikwię św. Maurycego – ''Vexilium Sancti Mauretiensis''. Postaci dwóch kobiet mogą być aluzją do legendy, którą głosił m.in. Otto I – iż osadę Magdeburg rzekomo założył [[Gajusz Juliusz Cezar|Juliusz Cezar]] i wzniósł świątynię [[Diana (mitologia)|Diany]] – bogini dziewic, które zostały przedstawione obok władcy.
 
Od strony artystycznej widać wyraźnie wpływ [[Jeździec Bamberskibamberski|''Jeźdźca Bamberskiegobamberskiego'']]. Tworząc magdeburski pomnik, artysta wyraźnie dążydążył do tego, by widz widział postacipostać z dołu. KierujeKierował się ku realizmowi, który zostaniezostał osiągnięty wkrótce w takich rzeźbach jak wielkiwielkim zespółzespole posągów fundatorów w [[Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Naumburgu|katedrze]] w [[Naumburg (Saale)Naumburgu]].
 
Ze względu na bezcenną wartość pomnik przeniesiono do magdeburskiego [[Kulturhistorisches Museum]]. W dawnym miejscu znajduje się wykonana w 1966 r.roku wierna kopia, której autorem jest Heinrich Apel.
 
== Literatura ==
* Ernst Schubert, ''Die Magdeburger Reiter.'' Magdeburg 1994.
 
== Zobacz też ==
* ''[[Jeździec Bamberskiz Bassenheim]]''
 
* [[Jeździec z Bassenheim]]
== Bibliografia ==
* Ernst Schubert, ''Die Magdeburger Reiter.'' Magdeburg 1994.
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.uni-leipzig.de/~agintern/vfs/vfs541.htm ''Eindrücke von der Exkursion nach Magdeburg''] {{lang|de}}
* [http://www.urbanite.de/images/magazin/artikel/das_heilige_reich_ausstellung/das_heilige_reich_ausstellung_6.jpg Zdjęcie oryginału]
* [http://www.uni-leipzig.de/~agintern/vfs/vfs541.htm Eindrücke von der Exkursion nach Magdeburg]
* [http://www.museum-magdeburg.de/ Kunsthistorisches Museum Magdeburg]
* [http://www.khm-magdeburg.de/KOSHTML.html Artykuł o Jeźdźcu Magdeburskim]
 
[[Kategoria:Magdeburg]]
25 533

edycje