Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 356 bajtów, 1 rok temu
aktualizacja linków
Po wycofaniu się [[Włochy|Włoch]], prognozy zrewidowano do 180 samolotów, z których pierwszy miał wznieść się w powietrze w 2008 roku, a dostawy rozpocząć się miały kilkanaście miesięcy później. 28 kwietnia 2005 roku do programu dołączyła [[Południowa Afryka|RPA]].
 
Z powodu znacznych opóźnień programu samolotu, oraz związanych z tym kar umownych w postaci obniżenia cen jednostkowych poszczególnych maszyn, programowi A400 groziło zamrożenie. Airbus domagał się bowiem od krajów, które złożyły zamówienia na samolot, rezygnacji z egzekwowania kary umownej, pod groźną zamrożenia całego programu<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.altair.com.pl/start-1757 news/view?news_id=1690&q=Airbus%20A400M| tytuł = Zamrożenie programu A400M? | autor = |opublikowany = altair.com.pl | data = 220 września 2008 |data dostępu = 12 grudnia 2009 |opublikowany=altair.com.pl|język = pl}}</ref>.
 
[[Plik:Airbus A400M Grizzly Lofting-1.jpg|thumb|240px|Airbus A400M]]
Samolot ma zastąpić amerykańskie samoloty turbośmigłowe [[Lockheed C-130 Hercules|C-130 Hercules]] oraz francusko-niemieckie [[Transall C-160]], będące w użyciu przez zaangażowane państwa, jednakże jego możliwości przewozowe wypełniają lukę między tymi samolotami, a większym [[Boeing C-17 Globemaster III]]<ref name=lotnictwo>Paweł Bondaryk: ''Spod znaku Airbus Military. Wojskowe samoloty transportowe'' w: "Lotnictwo" nr 8/2013, ss.42-45</ref>. Produkcję C-17 zakończono w 2015 roku.
 
Pierwszy lot prototypu A400M odbył się w Sewilli 11 grudnia 2009 roku<ref name="1 lot">{{cytuj stronę| url = http://wiadomoscinortus.gazetapinger.pl/Wiadomoscim/1,80277,7357123,Airbus_A400M__dziewiczy_lot_wojskowego_giganta__ZDJECIA_.html?skad=rss 2255912| tytuł =Airbus A400M: dziewiczy lot wojskowego giganta | autor = jagor, PAP | opublikowany = gazeta.pl | data = 11 grudnia 2009 | data dostępu = 1211 grudnia 2009 | opublikowany=|język = pl}}</ref>. Ogółem zbudowano pięć prototypów (o numerach 001 do 004 i 006). Samoloty są produkowane w zakładzie w [[Sewilla|Sewilli]] z użyciem elementów produkowanych w innych zakładach koncernu. [[Centropłat]] produkowany jest w [[Nantes]] we Francji, zewnętrzne części skrzydeł w [[Filton]] w Wielkiej Brytanii, [[Kadłub (lotnictwo)|kadłub]] w [[Brema|Bremie]] i [[Saint-Nazaire]], [[Powierzchnie sterowe|usterzenie]] w Tablada (część Sewilli) i [[Stade]] w Niemczech<ref name=lotnictwo/>. Przewiduje się montaż 30 samolotów rocznie<ref name=lotnictwo/>.
 
Publiczną prezentację A400M zaplanowano na 8 czerwca 2010 roku podczas berlińskich pokazów lotniczych ILA. Na [[Royal International Air Tattoo|RIAT 2012]] zaprezentowano nową oficjalną nazwę '''Atlas''', A400M był wcześniej znany nieoficjalnie jako ''Grizzly''. Nowa nazwa była dotychczas używana przez [[Royal Air Force|RAF]], który swoje samoloty oznaczył ''Atlas C1''<ref>{{cytuj stronę | url=http://www.airbusmilitary.com/LatestNews/tabid/176/ArticleID/205/ArtMID/681/A400M-ATLAS-naming-ceremony-at-RIAT.aspx | tytuł =''A400M ATLAS naming ceremony at RIAT''| data dostępu = 2012-07-10 | autor = | opublikowany = airbusmilitary.com | praca = | data =2012-07-06 | język =en}}</ref>. 6 marca 2013 roku oblatano pierwszy egzemplarz seryjny – ''MSN7'' dla Francji<ref>[http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=9842 Oblot seryjnego A400M.] Altair, 7 marca 2013.</ref> 13 marca 2013 A400M otrzymał cywilny certyfikat typu od europejskiej [[Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego|EASA]]<ref>[http://www.flightglobal.com/news/articles/a400m-gets-lift-with-full-civil-type-certification-383441/ A400M gets lift with full civil type certification.] flightglobal, 14 marca 2013.</ref>. 21 czerwca 2013 na pokładzie A400M ''MSN8'' dla Armée de l'Air przybył na [[Międzynarodowy Salon Lotniczy w Paryżu]] prezydent Francji [[François Hollande]]<ref>[http://eventwww.airbus.com/airshows/bourget2013newsroom/news/news-detailen/article2013/06/a-red-carpet-welcome-for-the-french-president.html A red-carpet welcome for the French President.]</ref>. 1 sierpnia 2013 Airbus Military dostarczył do lotnictwa Francji pierwszy zamówiony przez Direction générale de l’armement (DGA) A400M, samolot będzie stacjonował w bazie [[Orlean|Orléans – Bricy]], 65 km od Paryża<ref>[httphttps://wwwweb.airbusmilitaryarchive.org/web/20160201171928/http://militaryaircraft-airbusds.com/PressCenter/LatestNews/TabId/176/ArtMID/681/ArticleID/289/Airbus-Military-delivers-first-A400M-to-French-Air-Force.aspx Airbus Military delivers first A400M to French Air Force.] Airbus Military, 1 sierpnia 2013.</ref>. 28 sierpnia 2013 oblatano pierwszy egzemplarz dla Turcji o numerze ''MSN9''<ref>[httphttps://wwwweb.airbusmilitaryarchive.org/web/20160201191232/http://militaryaircraft-airbusds.com/PressCenter/LatestNews/TabId/176/ArtMID/681/ArticleID/297/Airbus-Military-A400M-flies-in-Turkish-Air-Force-colours.aspx Airbus Military A400M flies in Turkish Air Force colours.] Airbus, 28 sierpnia 2013.</ref>. Turcja odebrała pierwszy samolot 4 kwietnia 2014 roku<ref>[http://www.defensenews.com/article/20140407/DEFREG01/304070015/Turkey-Accepts-First-A400M Turkey Accepts First A400M.]</ref>. 30 sierpnia oblatano pierwszego Atlasa dla RAF (''MSN15'')<ref>[https://www.flightglobal.com/news/articles/raf39s-first-a400m-atlas-completes-maiden-flight-403215/ RAF's first A400M Atlas completes maiden flight.] flightglobal, 2015-09-01</ref>. Samolot dostarczono do bazy RAF Brize Norton 27 listopada 2014<ref>[https://www.gov.uk/government/news/first-uk-a400m-atlas-delivered-to-the-raf First UK A400M Atlas delivered to the RAF.] gov.uk, 2014-11-27.</ref>. 14 października 2014 oblatano Atlasa ''MSN18'' dla Niemiec<ref>[http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=14624 A400M dla Luftwaffe oblatany.] altair, 15 października 2014.</ref>. Samolot przekazano Luftwaffe 18 grudnia 2014. Pierwszy samolot dla Malezji ''MSN22'' oblatano 30 stycznia 2015<ref>[httphttps://web.archive.org/web/20160202100732/https://airbusdefenceandspace.com/newsroom/news-and-features/first-airbus-a400m-for-malaysia-makes-its-maiden-flight/ First Airbus A400M for Malaysia makes its maiden flight.] airbusdefenceandspace.com, 3 lutego 2015.</ref>. Samolot przekazano formalnie w Sewilli 10 marca 2015<ref>[https://web.archive.org/web/20160305013448/http://www.janes.com/article/49840/malaysia-receives-first-a400m-airlifter Malaysia receives first A400M airlifter.] janes.com, 9 marca 2015.</ref>, aby od 17 marca zaprezentować go na pokazach lotniczych LIMA 2015 na [[Langkawi]]<ref>[http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=15934 LIMA 2015: Malezja prezentuje A400M] altair, 17 marca 2015.</ref>. 5 września 2016 oblatano samolot ''MSN44'' dla Hiszpanii. Przekazano go 17 listopada 2016 w Sewilli. Samolot będzie stacjonował w ''Ala 31'' w [[Saragossa|Saragossie]]<ref name=altair>[http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=20890 Hiszpanie Odebrali Pierwszego A400M.] Altair, 17 listopada 2016.</ref>.
 
29 grudnia 2013 francuski A400M ''MSN8'' nr rej. ''F-RBAB'' wykonał swoją pierwszą misję, transportując 22 tony ładunku do [[Mali]]<ref>[http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=12366 Pierwsza misja A400M.] altair, 3 stycznia 2014.</ref>.
9 maja 2015 roku, w minutę po starcie do lotu [[badania w locie|doświadczalnego]], piloci zgłosili problem z maszyną i wkrótce zaczęli zawracać na [[Port lotniczy Sewilla-San Pablo|lotnisko w Sewilli]]. Po kilku minutach wiedzieli już, że nie dolecą do pasa startowego. 15 minut po starcie, lądując awaryjnie w polu, na milę przed lotniskiem, samolot zawadził o linię energetyczną i rozbił się z prędkością 167 węzłów (około 309 km/h). Czterech z sześciu członków załogi zginęło, a dwóch w stanie ciężkim przewieziono do szpitala<ref name=Telegraph>{{cytuj stronę|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/spain/11595899/Heroic-Spanish-farmer-dragged-survivors-out-of-Seville-plane-crash.html|tytuł=Heroic Spanish farmer dragged survivors out of Seville plane crash|autor=James Badcock|opublikowany=Telegraf|data=10 maja 2015|data dostępu=11 maja 2015|język=en}}</ref>. Samolot MSN23 był przeznaczony dla Turcji<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.altair.com.pl/news/view?news_id=16399|tytuł=W Sewilii rozbił się A400M|opublikowany=altair.com.pl|data=9 maja 2015|data dostępu=11 maja 2015}}</ref>.
 
W wyniku katastrofy użytkownicy A400M zawiesili loty maszyn tego typu do odwołania ([[Malezja]], [[Niemcy]], [[Turcja]], [[Wielka Brytania]]) lub ograniczyli je do sytuacji kryzysowych ([[Francja]])<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.konflikty.pl/aktualnosci/wiadomosci/airbus-nie-zwatpimy-w-a400m/ | tytuł = Airbus: nie zwątpimy w A400M | autor = Łukasz Golowanow | data = 11 maja 2015}}</ref><ref name = "janes">{{cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20160304125242/http://www.janes.com/article/51304/nations-suspend-a400m-flight-operations-following-fatal-crash | autor = Gareth Jennings | tytuł = Nations suspend A400M flight operations following fatal crash|autor=Gareth Jennings|data = 10 maja 2015|data dostępu={{subst:CURRENTYEAR}}-{{subst:CURRENTMONTH}}-{{subst:CURRENTDAY}}|opublikowany=|język=}}</ref>. Brytyjskie Atlasy wznowiły loty w czerwcu 2015<ref>[https://ukdefencejournal.org.uk/british-a400ms-return-to-flight/ British A400M’s Return To Flight.]</ref>.
 
Komisja do spraw Badania Technicznego Wypadków Samolotów Wojskowych (CITAAM) ustaliła, że po starcie trzy silniki pozostały w pozycji biegu jałowego pomimo prób załogi przywrócenia mocy silników, i tylko czwarty silnik reagował na sterowanie [[Dźwignia przepustnicy|dźwignią przepustnicy]]<ref name="Statement">{{cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20151020014010/http://airbusdefenceandspace.com:80/newsroom/news-and-features/statement-regarding-accident-information-transmission-ait-to-a400m-operators-as-follow-up-to-aot-of-19-may/|tytuł=Statement regarding Accident Information Transmission (AIT) to A400M operators as follow up to AOT of 19 May|autor=|data=3 czerwca 2015|językdata dostępu=en{{subst:CURRENTYEAR}}-{{subst:CURRENTMONTH}}-{{subst:CURRENTDAY}}|opublikowany=AIRBUS Defence and Space|język=en}}</ref>.
 
[[Plik:Map with distance circles to paris.svg|thumb|240px|Zasięg z Paryża.]]
! Data zamówienia
! Użytkownik
! Zamówiono (szt.):<ref name=lotnictwo/><ref>[https://web.archive.org/web/20131029154724/http://www.airbusmilitary.com/Portals/0/Images/Aircraft/OrdersAndDeliveries/AirbusMilitaryOrdersDeliveries_31Jan2013.pdf Airbus Military orders and deliveries.] airbusmilitary</ref>
!Dostarczono
!Data przekazania
|}
 
Początkowo Wielka Brytania zamówiła 25 samolotów, a Niemcy 60, następnie ilości te uległy redukcji do 22 i 53<ref name=lotnictwo/> (z czego Niemcy wcielą 40 sztuk). 15 grudnia 2004 [[Południowa Afryka]] zamówiła osiem sztuk, w listopadzie 2009 zrezygnowano z zakupu<ref> {{cytuj stronę |url = http://www.altair.com.pl/start-3664 news/view?news_id=3586&q=RPA %20rezygnuje%20z%20A400M|tytuł =RPA rezygnuje z A400M !|autor = | opublikowany = altair.com.pl |data = 5 listopada 2009 |data dostępu = 12 grudnia 2009 | opublikowany=altair.com.pl|język = pl}}</ref>. 15 lipca 2005 [[Chile]] podpisało list intencyjny ws. 3 sztuk, ale zamówienie nie wpłynęło.
 
{{Przypisy}}