Otwórz menu główne

Zmiany

poprawa linków
Najczęstszymi przyczynami aresztowań Świadków Jehowy były: [[odmowa odbycia służby wojskowej|odmowa pełnienia służby wojskowej]], odmowa używania pozdrowienia hitlerowskiego, drukowanie literatury biblijnej, przemyt [[Publikacje Świadków Jehowy|publikacji IBV]], rozpowszechnianie nielegalnych czasopism, udział w zorganizowanych spotkaniach religijnych, udział w działalności kaznodziejskiej (bez literatury religijnej), sieć tajnych skrytek pocztowych zarejestrowanych na osoby wcześniej nieznane jako aktywni Poważni Badacze Pisma Świętego<ref group=uwaga>Od jesieni 1934 roku kurierzy zaczęli przemycać literaturę biblijną przez zieloną granicę z Czechami, Francją i Holandią (do marca 1935 roku także przez [[Terytorium Saary|Zagłębie Saary]]). Przez długi czas przemycano literaturę również przez oficjalne przejścia graniczne na granicy ze Szwajcarią.</ref>, prywatne spotkania ze współwyznawcami, a nawet samo sympatyzowanie ze społecznością IBV{{odn|Jürgen Harder/Hans Hesse (1)|2010|s=56–62}}. Jak podaje dr Detlef Garbe, Świadkowie Jehowy stanowili „większość więźniów sumienia skazanych przez sądy wojskowe (...) Trzeciej Rzeszy”<ref>{{Cytuj książkę | autor = Watchtower | tytuł = Królestwo Boże panuje! | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | miejsce = Selters/Taunus | data = 2014 | strony = 150 | url = http://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1102014253}}</ref>.
 
Spośród liczącej w 1933 roku 25&nbsp;000 członków społeczności Świadków Jehowy w Niemczech uwięziono 11&nbsp;300 osób, wśród których ponad 4200 umieszczono w [[obóz koncentracyjny|obozach koncentracyjnych]]. Liczba ofiar śmiertelnych niemieckich Świadków Jehowy sięgnęła około 1500 osób, spośród których na 250 wykonano wyroki śmierci, głównie za odmowę pełnienia służby wojskowej<ref group=uwaga>Dla porównania podczas rządów nazistowskich aresztowano łącznie 900 chrześcijan ewangelicznych (zarówno pastorów, jak i osób świeckich), którzy zostali ukarani za sprzeciw motywowany przekonaniami religijnymi. Trafili oni do więzień lub obozów koncentracyjnych, a z przyczyn religijnych stracono 12 osób (Gabriele Yonan, ''Świadkowie Jehowy w Niemczech w przeszłości i obecnie.'', s. 376). Prof. Fredrich Heer, katolicki wykładowca historii na Uniwersytecie Wiedeńskim zauważył, że spośród 32 milionów niemieckich katolików, w tym 15,5 miliona mężczyzn, tylko 7 odmówiło pełnienia służby wojskowej, 6 z nich, jak np. [[Franciszek Jägerstätter|Franz Jägerstätter]] było Austriakami.</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.jw.org/pl/wiadomo%C5%9Bci/wiadomo%C5%9Bci/regiony/niemcy/zmar%C5%82-richard-rudolph/ | tytuł = Zmarł 102-letni Richard Rudolph — były więzień obozu koncentracyjnego | autor = Watchtower | data = 7 kwietnia 2014 | opublikowany = [[jw.org]] | data dostępu = 2017-02-28}}</ref>. Łącznie w okresie III Rzeszy do obozów skierowano około 6000 Świadków Jehowy z Niemiec i innych krajów, a ponad 1600 zginęło z rąk nazistów<ref>{{Cytuj książkę | autor = Watchtower | tytuł = Królestwo Boże panuje! | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | miejsce = Selters/Taunus | data = 2014 | strony = 151 | url = http://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/1102014253}}</ref>. Blisko jedna trzecia Świadków Jehowy w obozach koncentracyjnych na terenie samych Niemiec pochodziła z zagranicy. Poza niemieckimi Świadkami Jehowy znalazło się w nich również 200–250 [[Świadkowie Jehowy w Holandii|osób z Holandii]], 212 osób [[Świadkowie Jehowy w Austrii|z Austrii]]<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.jw.org/enpl/newswiadomo%C5%9Bci/releaseswiadomo%C5%9Bci/by-regionregiony/austria/town-honorsupamietnienie-31-jwswiadkow-victimsjehowy-naziofiar-regimenazizmu/ | tytuł = TownAustriackie inwładze Austrialokalne Honorsupamiętniają 31 Jehovah’sŚwiadków Witnesses,Jehowy Victimsbędących ofofiarami Nazi Regimenazizmu | autor = Watchtower | data = 2017-08-22 | opublikowany = [[jw.org]] | język = en | data dostępu = 2017-08-27}}</ref>, 100 osób [[Świadkowie Jehowy w Polsce|z Polski]] oraz mniejsze grupy od 10 do 50 osób [[Świadkowie Jehowy w Belgii|z Belgii]], [[Świadkowie Jehowy we Francji|z Francji]], [[Świadkowie Jehowy w Czechach|z Czechosłowacji]], [[Świadkowie Jehowy na Węgrzech|z Węgier]] i [[Świadkowie Jehowy w Rosji|ze Związku Radzieckiego]]{{odn|Thomas Rahe|2010|s=162}}<ref group=uwaga>Statystyka ta nie uwzględnia obozów poza terenem Niemiec i anektowanej Austrii. W obozach koncentracyjnych uwięziono łącznie 508 polskich Świadków Jehowy. Poza tym w [[Auschwitz-Birkenau]] uwięziono 4 Świadków [[Świadkowie Jehowy w Słowenii|ze Słowenii]] i 1 [[Świadkowie Jehowy w Luksemburgu|z Luksemburga]], a w [[Stutthof (KL)|Stutthofie]] 1 [[Świadkowie Jehowy w Szwajcarii|ze Szwajcarii]] ({{Cytuj książkę | imię = Aleksandra | nazwisko = Matelska | tytuł = „... w miłości nie ma bojaźni” (Wydanie II)| wydawca = Wydawnictwo A PROPOS | miejsce = Wrocław | data = 2010 | strony = 1–416 | isbn = 978-83-61387-19-0}}). Natomiast w obozie pracy w [[Bor (miasto w Serbii)|Borze]] w Serbii uwięziono 152 Świadków Jehowy, spośród których około 50 pochodziło [[Świadkowie Jehowy w Rumunii|z Rumunii]] a ponad 100 z Węgier ({{cytuj książkę | imię = Watchtower: | nazwisko = Rocznik Świadków Jehowy | tytuł = 2006 | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | miejsce = Nowy Jork | data = 2006 | strony = 97–100 | isbn = | url = http://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/302006006}})</ref>. Ostatnie masowe aresztowania Świadków Jehowy przeprowadzono w 1944 roku<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Robert Szuchta, Piotr Trojański | tytuł = Zrozumieć Holocaust | wydawca = Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu | miejsce = Warszawa | data = 2012 | strony = 289 | isbn = 978-83-62360-41-3}}</ref>. Jak zauważył niemiecki historyk Detlef Garbe, Świadkowie Jehowy – nie licząc Żydów – byli najbardziej prześladowaną przez [[Schutzstaffel|SS]] społecznością religijną{{odn|Przebudźcie się!|1995|s=10}}.
[[Plik:Nazi JWrenunciationdocument.jpg|thumb|left|240px|treść| class="wikitable collapsible collapsed"
! OŚWIADCZENIE
== Opinie na temat postawy Świadków Jehowy w obozach koncentracyjnych ==
Postawa, którą zajmowali Świadkowie Jehowy w obozach koncentracyjnych, często była komentowana przez współwięźniów, nazistów czy historyków zajmujących się badaniami obozów koncentracyjnych.
 
* [[Geneviève de Gaulle-Anthonioz|Geneviève de Gaulle]], bratanica prezydenta Francji [[Charles de Gaulle|Charlesa de Gaulle’a]], działaczka [[francuski ruch oporu|francuskiego ruchu oporu]], więźniarka obozu [[Ravensbrück (KL)|Ravensbrück]]:
{{cytatD|Podziwiałam je bardzo, bo przecież w każdej chwili mogły stamtąd wyjechać, gdyby tylko podpisały oświadczenie o wyrzeczeniu się wiary. Te kobiety, które wydawały się tak słabe i wyczerpane, ostatecznie okazały się mocniejsze od esesmanów dysponujących siłą i wszelkimi środkami. (...) [Świadkowie Jehowy] mieli własną siłę, a ich woli nikt nie mógł złamać<ref>cytat za: {{cytuj pismo | imię = Watchtower: | nazwisko = Przebudźcie się! | tytuł = Holocaust. Kto bił na alarm? | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | miejsce = Selters/Taunus | data = 8 września 1995 | strony = 10 | issn = 1234-1169}}</ref>.}}
 
* [[Rudolf Höß|Rudolf Höss]], komendant obozu koncentracyjnego [[Auschwitz-Birkenau]]:
{{cytatD|Tak wyobrażałem sobie pierwszych chrześcijańskich męczenników oczekujących na arenie na rozszarpanie ich przez dzikie zwierzęta. Szli oni na śmierć z jasnym obliczem, skierowanymi ku górze oczyma, złożonymi do modlitwy i podniesionymi rękoma. Wszyscy, którzy oglądali tę śmierć, byli wzruszeni, poruszony był nawet pluton egzekucyjny<ref>cytat za: {{Cytuj pismo | nazwisko = Joanna Lubecka | tytuł = Kat, który kochał dzieci | czasopismo = Pamięć.pl | wydawca = IPN | strony = 34 | data = nr 1 (34)/2015}}</ref>.}}
 
* dr Detlef Garbe, dyrektor Muzeum Obozu Koncentracyjnego Neuengamme:
{{cytatD|Żadna inna społeczność religijna nie opierała się hitlerowskiej presji podporządkowania się państwu nazistowskiemu w równie solidarny i niewzruszony sposób<ref>cytat za: {{Cytuj książkę | autor = Hans Hesse | tytuł = „Najodważniejsi byli zawsze Świadkowie Jehowy” | wydawca = Wydawnictwo A PROPOS | miejsce = Wrocław | data = 2010 | strony = 247 | isbn = 978-83-61387-21-3 | rozdział = Brak zainteresowania w społeczeństwie, dezinformacja ze strony władz państwowych, ponowne prześladowania czy tylko manipulacja historią? | nazwisko r = Detlef Garbe}}</ref>.}}
 
* prof. Christine King, brytyjska historyk, ekspert od badań nad nazizmem i III Rzeszą:
{{cytatD|Hitlerowcy mieli się wnet przekonać, że brutalnością nie zdołają powstrzymać Świadków Jehowy<ref>cytat za: {{cytuj pismo | imię = Watchtower: | nazwisko = Przebudźcie się! | tytuł = Świadkowie Jehowy odważni w obliczu hitlerowskiego zagrożenia | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | miejsce = Selters/Taunus | data = 8 lipca 1998 | strony = 14 | issn = 1234-1169}}</ref>. Im bardziej byli uciskani, tym mocniej zwierali szeregi, a ich opór nabierał twardości diamentu<ref>cytat za: {{cytuj książkę | tytuł = Więzieni za wiarę. Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz | autor = Teresa Wontor-Cichy | wydawca = Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau | miejsce = Oświęcim | rok = 2003 | strony = 2 | isbn = 83-88526-47-2}}</ref>.}}
 
* dr Henrik Eberle, niemiecki historyk, autor książki ''Briefe an Hitler'' („Listy do Hitlera”), w której opisał listy wysyłane do Adolfa Hitlera, w tym około 20 tys. listów i telegramów skierowanych przez Świadków Jehowy z około 50 krajów:
{{cytatD|Na tle milionów ofiar nazistowskiego reżimu liczba ta [ofiar spośród Świadków] wydaje się znikoma. Mimo to stanowi świadectwo zbiorowej i bezkompromisowej niezłomności, która zasługuje na szacunek<ref>cytat za: {{Cytuj pismo | autor = Watchtower | tytuł = „Niezłomność, która zasługuje na szacunek” | czasopismo = Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy | wydawca = [[Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe|Towarzystwo Strażnica]] | wolumin = CXXXII | strony = 14 | issn = 1234-1150 | data = 1 października 2011 | url = http://wol.jw.org/pl/wol/d/r12/lp-p/2011731}}</ref>.}}
21 196

edycji