Otwórz menu główne

Zmiany

lit.
W 1896 żydowski dziennikarz żyjący w [[Austro-Węgry|Austro-Węgrzech]], [[Theodor Herzl]], opublikował artykuł pt. „Państwo Żydowskie” ([[język niemiecki|niem.]] ''Der Judenstaat''). Stwierdził w nim, że jedynym rozwiązaniem „kwestii żydowskiej” w [[Europa|Europie]] jest ustanowienie państwa żydowskiego. W ten sposób narodził się polityczny syjonizm, a następnie Herzl założył [[Światowa Organizacja Syjonistyczna|Światową Organizację Syjonistyczną]], która na swoim pierwszym kongresie wezwała do utworzenia siedziby dla narodu żydowskiego w [[Palestyna|Palestynie]]<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Mattar | imię = Philip | tytuł = Encyclopedia of the Modern Middle East and North Africa | url = | wydanie = 2 | wydawca = Macmillan Reference USA | miejsce = New York | data = | rok = 2004 | miesiąc = | strony = | rozdział = Herzl, Theodor [1860–1904] | adres rozdziału = | nazwisko r = Shimon | imię r = Avish | autor r link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | doi = | cytat = | język = | data dostępu =}}</ref>.
 
W 1914 wybuchła [[I wojna światowa]] między [[Wielka Brytania|Wielką Brytanią]] i jej sojusznikami ([[Alianci]]) a [[Cesarstwo Niemieckie|Cesarstwem Niemieckim]] i jego sojusznikami ([[Państwa centralne]]). Walki na [[front zachodni (I wojna światowa)|froncie zachodnim]] bardzo szybko przybrały postać [[wojna pozycyjna|wojny pozycyjnej]], w której obie strony wykrwawiały się. Historyk Jonathan Shneer napisał: <blockquote>''Taki był widok z [[Whitehall (pałac)|Whitehall]] na początku 1916: o ile klęska nie była bliska, nie było też zwycięstwa, a wyniku wojny na wyniszczenie na froncie zachodnim nie można było przewidzieć. Olbrzymie siły były splecione w śmiertelnym uścisku w Europie i EuroazjiEurazji, usiłując zniszczyć się nawzajem. Jedynie dodanie nowych znaczących sił przez jedną lub drugą stronę, mogłoby prawdopodobnie przechylić wagę. W tym kontekście należy rozumieć gotowość Wielkiej Brytanii na początku 1916 do zbadania i zawarcia jakieś umowy ze „światowym żydostwem” lub „wielkim żydostwem”''<ref>{{cytuj książkę | autor = Jonathan Schneer | tytuł = The Balfour Declaration: The Origins of the Arab-Israeli Conflict | url = http://books.google.pl/books?id=y0tJgT37PIQC&lpg=PP1&dq=the+balfour+declaration&hl=sv&pg=PP1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false | wydawca = Random House | miejsce = | rok = 2010 | strony = 152 | isbn = 978-1-4000-6532-5 | język = en | data dostępu = 2012-03-08}}</ref></blockquote>
 
Inne źródła wskazują na drugi ważny czynnik. Od początku wybuchu wojny [[Royal Navy]] znajdowała się w bardzo trudnej sytuacji, ponieważ brakowało [[aceton]]u – niezbędnego składnika [[kordyt]]u (rodzaj prochu), używanego do produkcji pocisków stosowanych przez artylerię marynarki. Pierwszy Lord Admiralicji [[Winston Churchill]] zwrócił się do wybitnego żydowskiego chemika [[Chaim Weizmann|Chaima Weizmanna]], który był także czołowym działaczem ruchu syjonistycznego z prośbą o „trzydzieści tysięcy ton acetonu”. Weizmann zrealizował brytyjskie zamówienie i poprosił w zamian o stworzenie żydowskiej siedziby narodowej w Palestynie<ref name=izrael>{{cytuj stronę | url = http://www.izrael.badacz.org/historia/bulfor_deklaracja.html | tytuł = Deklaracja Balfoura | data dostępu = 2012-03-08| autor = | opublikowany = | praca = Izrael.badacz.org | data = | język = pl}}</ref>. Wydaje się jednak bardzo wątpliwe, aby ta historia miała większy wpływ na decyzję o wydaniu deklaracji przez brytyjskiego ministra spraw zagranicznych Arthura Jamesa Balfoura. Tym bardziej, że kontakty Weizmanna z Balfourem rozpoczęły się już dużo wcześniej, bo w 1906<ref>{{cytuj książkę | autor = Harry Defries | tytuł = Conservative Party Attitudes to Jews 1900-1950 | wydawca = Routledge | miejsce = | rok = 2001 | strony = 50-51 | isbn = 978-0-7146-5221-4}}</ref><ref>{{cytuj książkę | autor = Chaim Weizmann | tytuł = Trial and Error | wydawca = | miejsce = | rok = 2003 | strony = 111 | isbn =}}</ref>.
25 375

edycji