Eratostenes: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4212 bajtów ,  3 lata temu
Moje zmiany zostały poprawnie napisane
(c.d.)
(Moje zmiany zostały poprawnie napisane)
Znaczniki: VisualEditor usuwanie dużej ilości tekstu (filtr nadużyć)
Eratos to Bardzo fajny koles hehe polecam go bardzo duzo nauczy ale nigdy nie ufajcie mu !
{{Biogram infobox
|imię i nazwisko = Eratostenes
|imię i nazwisko org = Ἐρατοσθένης
|grafika = Portrait of Eratosthenes.png
|opis grafiki = Portret Eratostenesa z Cyreny
|podpis =
|data urodzenia = [[276 p.n.e.]]
|miejsce urodzenia = [[Cyrena]]
|data śmierci = [[194 p.n.e.]]
|miejsce śmierci =
|zawód =
|odznaczenia =
|commons = Category:Eratosthenes
|www =
}}
[[Plik:The Earth seen from Apollo 17.jpg|mały|Eratostenes obliczył rozmiary kuli ziemskiej]]
'''Eratostenes''' ([[język grecki|gr.]] {{grc|Ἐρατοσθένης}} ''Eratosthenes''; ur. [[276 p.n.e.]] w [[Cyrena|Cyrenie]], zm. [[194 p.n.e.]]) – [[starożytna Grecja|grecki]] [[Matematyka|matematyk]], [[astronomia|astronom]], [[Filozofia|filozof]], [[geografia|geograf]] i [[Liryka|poeta]]. W 255 p.n.e. przeniósł się do [[Aleksandria|Aleksandrii]]<ref name="Encyklopedia PWN">{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Eratostenes-z-Cyreny;3898379.html | tytuł = Eratostenes z Cyreny | opublikowany = Encyklopedia PWN | język = pl | data dostępu = 2017-05-11}}</ref>.
 
Wyznaczył obwód Ziemi (zob. [[Dziesięć najpiękniejszych eksperymentów z fizyki#Pomiar Eratostenesa (ok. roku 230 p.n.e.) – pomiar obwodu Ziemi|opis eksperymentu]]) oraz oszacował odległość od Słońca i Księżyca do Ziemi. Twierdził, że, płynąc na zachód od [[Gibraltar]]u, można dotrzeć do [[Indie|Indii]]. Jako pierwszy zaproponował wprowadzenie [[rok przestępny|roku przestępnego]], czyli wydłużonego o jeden dodatkowy dzień w kalendarzu<ref name="-groups.dcs.st-and.ac.uk">{{Cytuj stronę | url = http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/history/Biographies/Eratosthenes.html | tytuł = Eratosthenes of Cyrene | autor = J. J. O'Connor, E. F. Robertson | opublikowany = -groups.dcs.st-and.ac.uk | język = en | data dostępu = 2017-05-11}}</ref>. Zestawił katalog 675 znanych wówczas gwiazd{{r|-groups.dcs.st-and.ac.uk}}.
Najważniejsze dzieła Eratostenesa to:
* ''Geographica'' – trzytomowe dzieło zawierające podstawy [[Geografia matematyczna|geografii matematycznej]] i [[Geografia fizyczna|geografii fizycznej]] (zachowane we fragmentach)
* ''Catasterismi'' – dzieło astronomiczne
* ''Peri komodias'' – rozprawa o dawnej [[komedia|komedii]]
 
Był również badaczem twórczości [[Homer]]a – ustalił datę zdobycia [[Troja|Troi]] na rok 1184 p.n.e., czyli nieodbiegającą od współczesnych szacunków<ref name="historia.info.pl">{{Cytuj stronę | url = http://www.historia.info.pl/postacie/eratostenes.html | tytuł = Eratostenes | opublikowany = historia.info.pl | język = pl | data dostępu = 2017-05-11}}</ref>. Podał sposób znajdowania [[Liczba pierwsza|liczb pierwszych]] – [[sito Eratostenesa]]. W 236 p.n.e. przejął po [[Apollonios z Rodos|Apolloniosie z Rodos]] zarządzanie [[Biblioteka Aleksandryjska|Biblioteką Aleksandryjską]]<ref name="Encyklopedia PWN">{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Eratostenes-z-Cyreny;3898379.html | tytuł = Eratostenes z Cyreny | opublikowany = Encyklopedia PWN | język = pl | data dostępu = 2017-05-11}}</ref>.
 
W wieku 82 lat, nie mogąc pogodzić się z utratą wzroku, zagłodził się na śmierć<ref>{{cytuj książkę | imię = Henry | nazwisko = Smith Williams | imię2 = Edward | nazwisko2 = Huntington Williams | tytuł = A history of science | wydawca = [[BiblioBazaar]] | miejsce = Charleston, S.C. | rok = 2007 | tom = 1 | strony = 188 | isbn =978-1-4346-1615-9 | język = en}}</ref><ref name="Encyclopaedia Britannica">{{Cytuj stronę | url = https://www.britannica.com/biography/Eratosthenes | tytuł = Eratosthenes, Greek scientist | opublikowany = Encyclopaedia Britannica | język = en | data dostępu = 2017-05-11}}</ref>.
 
Prace matematyczne Eratostenesa są znane głównie z pism [[Pappus z Aleksandrii|Pappusa z Aleksandrii]], zaś jego opisy geograficzne z ksiąg [[Strabon]]a{{r|Encyclopaedia Britannica}}.
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
* Praca zbiorowa, 2005, ''Wielka Historia Świata'', t.8, Polskie Media Amer.Com, str. 188-191, {{ISBN|83-7425-033-X}}.
 
== Linki zewnętrzne ==
* {{MacTutor|id=Eratosthenes}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
[[Kategoria:Matematycy starożytnej Grecji]]
[[Kategoria:Astronomowie starożytnej Grecji]]
Anonimowy użytkownik