Otwórz menu główne

Zmiany

→‎Historia: , ort. franciszkanie
 
== Historia ==
W roku 1236 lub [[1237]] książę [[Henryk II Pobożny|Henryk Pobożny]] sprowadził Franciszkanówfranciszkanów z [[Praga|Pragi]]. Fundatorem kościoła był książę [[Bolesław V Wstydliwy]], który został tam pochowany wraz z siostrą [[Błogosławiona Salomea|bł. Salomeą]]. Zostali tu też pochowani synowie [[Władysław I Łokietek|Władysława Łokietka]] (Stefan i Władysław).
 
Pierwotny kościół najprawdopodobniej był zbudowany na planie krzyża greckiego (równoramiennego) z wieżą na przecięciu naw. Budulcem była cegła (z dodatkiem kamiennych detali). Ok. 1260-1270 dobudowano do niego zakrystię. W [[1269]] roku kościół konsekrowano pod wezwaniem św. [[Franciszek z Asyżu|Franciszka z Asyżu]]. W 1. połowie XV wieku kościół znacznie rozbudowano: przedłużono prezbiterium (1401) o dwa przęsła i zamknięto je trójboczną apsydą, następnie przebudowano korpus kościoła (1420-36), stawiając dwunawową, asymetryczną halę. Nawy zostały połączone arkadami. Węższą, północną nawę nazwano kaplicą Bożego Ciała (obecnie jest to Kaplica Męki Pańskiej). Przy północnej ścianie przedłużonego prezbiterium wzniesiono kaplicę cechu cieśli i murarzy (od 1673 roku pod wezwaniem bł. Salomei). Tak rozbudowaną świątynię ponownie konsekrował w 1436 kardynał Zbigniew Oleśnicki. W 1462 roku świątynię strawił pożar, w 1465 zawaliła się wieża, a w 1476 miał miejsce kolejny pożar. W [[1563]] r. przed wejściem do kościoła od strony wylotu [[ulica Bracka w Krakowie|ul. Brackiej]] wzniesiono wieżę-dzwonnicę. Była to budowla obszerna, dosyć wysoka, murowana z kamienia i cegły. Ustawiona na rzucie kwadratu dzwonnica w dolnej części miała cztery bramy, z których północna wychodziła na ul. Bracką, południowa wiodła do kościoła, a wschodnia i zachodnia prowadziły na przykościelny cmentarz. Nad sklepionymi przejściami, na drugiej kondygnacji wieży, umieszczono cztery duże okna (po jednym w każdej z czterech ścian). W jednym z okien zawieszono niewielki dzwonek „za konających”. Trzecia kondygnacja także posiadała cztery okna, a ponadto znajdował się tam – od strony ul. Brackiej – żelazny ganek (malowany i złocony), przeznaczony dla orkiestry grającej podczas rozmaitych uroczystości. Na tym poziomie dzwonnicy umieszczony był również wielki dzwon kościelny, do którego rozkołysania potrzebnych było aż czterech ludzi. Szczyt wieży ozdobiony był kopulastym [[hełm (architektura)|hełmem]] obitym miedzianą blachą. Został on wykonany staraniem o. M. Modesta Wybranowskiego, gwardiana konwentu, w [[1645]] r. (Dzwonnica została zburzona w [[1816]]). W 1655 kościół spłonął po raz kolejny. Odbudowano go dzieląc wnętrze na nawę główną i kaplicę (obecnie Męki Pańskiej). Wnętrza odtworzono w stylu barokowym. W 1816 r. zburzono mur otaczający dawny przykościelny cmentarz<ref>Marek Żukow-Karczewski, ''Nie istniejące budowle Krakowa. Dzwonnica kościoła Franciszkanów'', „Echo Krakowa”, 236 (13548) 1991.</ref>. Największe nieszczęście dla kościoła stanowił [[Pożar Krakowa w 1850 roku|pożar w 1850 roku]]. Spłonęła wtedy znaczna część świątyni. Zaraz po pożarze przystąpiono do restauracji kościoła. Pracami tymi zajmowali się Teofil Żebrawski i Antoni Stacherski pod kierunkiem [[Karol Kremer|Karola Kremera]]. Pod koniec XIX wieku prace restauracyjne prowadzili [[Władysław Ekielski]] (w prezbiterium) i [[Karol Knaus]] (w nawie głównej).
 
== Budowla ==
W obecnym kształcie kościół Franciszkanówfranciszkanów jest budowlą ceglaną orientowaną. Składa się z [[prezbiterium]], [[transept]]u i nawy oraz 3 kaplic.
 
== Wnętrze ==
Anonimowy użytkownik