Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 48 bajtów ,  2 lata temu
od kiedy DC jest stanem?, usunięcie zbędnych linków do dat
|dopełniacz nazwy = stanowa Delaware
|jednostka = [[Stan (podział administracyjny)|stan]]
|lata istnienia = 1. stan od [[7 grudnia]] [[1787]]
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
[[Plik:USA Delaware age pyramid.svg|240px|thumb|Piramida wieku]]
{{Polityka Delaware}}
'''Delaware''' ({{Wymowa|En-us-Delaware.ogg|wymowa:/ˈdɛləwɛər/ DEL-ə-wair}}) – [[Stan (podział administracyjny)|stan]] na wschodnim wybrzeżu [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]], w regionie [[Stany Środkowoatlantyckie|Stanów Środkowoatlantyckich]], na [[Nizina Atlantycka|Nizinie Atlantyckiej]], nad [[Zatoka Delaware|zatoką Delaware]]. Na zachodzie i południu graniczy ze stanem [[Maryland]], na północy ze stanem [[Pensylwania]], a na północnym wschodzie z [[New Jersey]]. Jeden z [[Trzynaście kolonii|trzynastu stanów pierwotnych]]. Leży na obszarze Niziny Nadbrzeżnej i obok [[Floryda|Florydy]] jest najniżej położonym stanem USA. Nazwa stanu pochodzi od [[Thomas West, trzeci hrabia De La Warr|Thomasa Westa, trzeciego hrabiego De La Warr]], angielskiego arystokraty i pierwszego gubernatora kolonialnego stanu [[Wirginia]]<ref>'[http://www.etymonline.com/index.php?term=Delaware 'Delaware<nowiki>''</nowiki>], Online Etymology Dictionary</ref>.
 
Delaware znajduje się w północno-wschodniej części [[Delmarva|półwyspu Delmarva]]. Jest trzecimdrugim od końca [[Stany USA według powierzchni|najmniejszymco do wielkości]], szóstym od końca [[Stany USA według liczby ludności|najsłabiejpod względem zaludnionymzaludnionienia]] i szóstym pod względem [[Stany USA według gęstości zaludnienia|gęstości zaludnienia]] stanem USA. Delaware dzieli się na [[Lista hrabstw w stanie Delaware|trzy hrabstwa]]: [[Hrabstwo New Castle|New Castle]], [[Hrabstwo Kent (Delaware)|Kent]] i [[Hrabstwo Sussex (Delaware)|Sussex]]. W hrabstwach Sussex i Kent największą rolę w gospodarce odgrywa rolnictwo, natomiast w New Castle – przemysł.
 
Przed przybyciem Europejczyków w XVI w., Delaware był zamieszkany przez plemiona [[Delawarowie|Lenni Lenape]] (na północy) i [[Nanticoke (plemię)|Nanticoke]] (na południu). W 1631 r. przybyli tu pierwsi Europejczycy, którymi byli [[Holendrzy]]. Zamieszkiwali obszar położony w pobliżu dzisiejszego miasta [[Lewes (Delaware)|Lewes]], który został przyłączony do [[Kolonia Zwaanendael|kolonii Zwaanendael]].
 
== Historia ==
* [[1609]] – na teren zajmowany dzisiaj przez stan dotarła ekspedycja [[Henry Hudson|Henry’ego Hudsona]], angielskiego żeglarza i odkrywcy
* po [[1638]] – powstało pierwsze osiedle (zbudowane przez [[Szwecja|Szwedów]]) – Fort Christine (obecnie Wilmington)
* [[1655]] – kolonia przeszła na własność [[Holandia|Holendrów]] z [[Nowy Jork|Nowego Amsterdamu]] (dziś Nowy Jork)
* [[1664]] – obszar Delaware został przyłączony do [[Prowincja Pensylwania|Prowincji Pensylwanii]] (kolonia stała się własnością Wielkiej Brytanii)
* [[1703]] – kolonia Delaware otrzymał ograniczoną autonomię
* [[1776]] – kolonia została przekształcona w stan po uzyskaniu niepodległości przez Stany Zjednoczone
* [[1787]] – na terenie stanu został wprowadzony zakaz sprowadzania murzyńskich niewolników
* [[7 grudnia]] [[1787]] – zgromadzenie stanowe ratyfikowało Konstytucję Stanów Zjednoczonych (kolonia stała się pierwszym stanem USA)
* [[1861]]-[[1865]] – [[wojna secesyjna]]. Mimo, że był to [[stany graniczne (wojna secesyjna)|stan niewolniczy]] Delaware walczył po stronie [[Unia (Stany Zjednoczone)|Unii]]
 
== Etymologia ==
|-
|[[Hrabstwo Kent (Delaware)|Kent]]
|[[1680]]
|[[Dover (Delaware)|Dover]]
|126 697
|-
|[[Hrabstwo New Castle|New Castle]]
|[[1664]]
|[[Wilmington (Delaware)|Wilmington]]
|500 265
|-
|[[Hrabstwo Sussex (Delaware)|Hrabstwo Sussex]]
|[[1680]]
|[[Georgetown (Delaware)|Georgetown]]
|156 638