Józef Dambek: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 34 bajty ,  2 lata temu
brak opisu edycji
m (lit.)
 
== Udział w sieci dywersji pozafrontowej ==
W latach [[1930]]-[[1935]] nasiliły się afery wywiadowcze na Pomorzu. Strona polska nie mogła pozostawać bez reakcji na poczynania Niemców. W tej sytuacji szef sieci [[dywersja pozafrontowa|dywersji pozafrontowej]] na [[Gdańsk]], ppłk [[Ludwik Muzyczka]] zaproponował J. Dambkowi wstąpienie do tych struktur, znając jego postawę patriotyczną i biegłą znajomość języka niemieckiego. Józef Dambek przeszedł w [[Warszawa|Warszawie]] szkolenie sabotażowo-dywersyjne i został łącznikiem z warszawską centralą. Przed wybuchem [[kampania wrześniowa|wojny obronnej 1939 r.]] ukończył jeszcze kilka zakonspirowanych kursów dla członków dywersji pozafrontowej, m.in. w lasach łomżyńskich, [[Bory Tucholskie|Borach Tucholskich]] i na [[Śląsk|wschodnim Górnym Śląsk]]u. Został zaprzysiężony i mianowany na stopień porucznika. Następnie zorganizował i został szefem dywersji w regionie kościerskim. Przygotował kadrę do działalności konspiracyjnej na wypadek zajęcia Pomorza przez [[III Rzesza|Niemcy]].
W roku 1935 podczas zakonspirowanego kursu otrzymał „[[Bursztynowe drzewo]]” - prestiżową nagrodę ziem kaszubskich w kategorii „dobrodziej słowa i muzyki”.
 
== Okupacja niemiecka ==
1 września [[1939]] r. po wybuchu wojny poinformował uczniów o zawieszeniu zajęć szkolnych. Następnie ukrył akta szkolne i udał się na linię frontu. Jego żona Anna z domu Reiter, rozgłosiła, że mąż zginął w czasie działań wojennych i zdobyła od władz niemieckich odpowiednie zaświadczenie, że jest wdową po nauczycielu J. Dambku. Tymczasem ten od pierwszych dni okupacji niemieckiej ukrywał się, często zmieniając miejsca pobytu. 24 grudnia 1939 r. na bazie sieci dywersji pozafrontowej utworzył w [[Czarlino|Czarlinie]] wraz z [[Klemens Bronk|Klemensem Bronkiem]], [[Bronisław Brunka|Bronisławem Brunką]] oraz [[Józef Gierszewski|Józefem Gierszewskim]] i [[Jan Gierszewski|Janem Gierszewskim]] Tajną Organizację Wojskową „Gryf Kaszubski”, na czele której stanął. W [[1940]] r. przyciągnął do niej legendarnego pomorskiego działacza niepodległościowego, księdza ppłk.ppłka [[Józef Wrycza|Józefa Wryczę]] ps. „Rawycz”, „Delta”, co doprowadziło do szybkiego rozszerzenia jej działalności na dużą część [[Pomorze|Pomorza]] Gdańskiego.
 
Aby skonsolidować pomorską konspirację, doprowadził do przekształcenia 7 lipca [[1941]] r., podczas zebrania założycielskiego w [[Czarna Dąbrowa (powiat bytowski)|Czarnej Dąbrowie]], TOW „Gryf Kaszubski” w Tajną Organizację Wojskową „Gryf Pomorski”. Objął wówczas funkcję zastępcy prezesa Rady Naczelnej, którym został ksiądz ppłk J. Wrycza, oraz kierownika Głównego Wydziału Organizacyjnego, odpowiedzialnego za bieżącą działalność konspiracyjną. W rzeczywistości był jednak faktycznym przywódcą organizacji, rozbudowując jej podziemne struktury i podporządkowując sobie wiele grup konspiracyjnych z obszaru Pomorza Gdańskiego. Wydawał podziemny biuletyn „Gryf Pomorski”, do którego pisał dużo różnych tekstów. Ważnym punktem w jego działalności był wywiad. Osobiście uczestniczył w zbieraniu informacji dotyczących niemieckiego przemysłu zbrojeniowego na Pomorzu oraz rakiet [[Fieseler Fi 103|V1]] i [[V2 (pocisk rakietowy)|V2]]. Z drugiej jednak strony w swoich działaniach popełnił kilka poważnych błędów, zwłaszcza utrzymując ewidencję organizacyjną z personaliami gryfowców, co w późniejszym okresie ułatwiło Niemcom masowe ich aresztowania. W [[1942]] r. uczestniczył w rozmowach kierownictwa TOW „Gryf Pomorski” z przedstawicielami Okręgu Pomorskiego [[Armia Krajowa|AK]], które miały doprowadzić do ulokowania organizacji w strukturach [[Polskie Państwo Podziemne|Polskiego Państwa Podziemnego]], lecz zostały przerwane z powodu aresztowań niektórych członków Komendy Okręgu Pomorskiego AK. Latem 1943 r. przyczynił się do rozłamu w TOW „Gryf Pomorski” jako inicjator przyłączenia się do [[Miecz i Pług|Ruchu Miecz i Pług]]. Jest także obarczany odpowiedzialnością za skrytobójczą śmierć komendanta głównego TOW „Gryf Pomorski”, Józefa Gierszewskiego.
Anonimowy użytkownik