Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 873 bajty ,  1 rok temu
dr.red
|miejsce śmierci = [[Londyn]]
|grafika = Ugandan kings at Toro ceremony late 1950s.jpg
|opis grafiki = Mutesa II (drugi z prawej) z władcami ugandyjskich królestw - zdjęcie wykonane między rokiem 1957 a 1961.
|funkcja = [[Prezydenci Ugandy|Prezydent Ugandy]]
|partia =
|quote =
}}
{{Władca infobox
'''Edward Frederick William David Walugembe Mutebi Luwangula Mutesa II''' znany wśród poddanych jako '''Król Freddy '''(ur. [[19 listopada]] [[1924]] w Makindye, zm. [[21 listopada]] [[1969]] w [[Londyn]]ie) – polityk [[Uganda|ugandyjski]], król (Kabaka) [[Buganda|Bugandy]] w latach [[1939]] - [[1953]] oraz [[1955]] - [[1966]] i pierwszy [[prezydent]] niepodległej [[Uganda|Ugandy]] w latach [[1963]] - [[1966]]. Obalony w wyniku zamachu stanu przeprowadzonego przez ówczesnego premiera [[Uganda|Ugandy]] [[Milton Obote|Miltona Obote]], 5 maja 1966, który sam ogłosił się prezydentem Ugandy.
|władca = Mutesa II
|imiona =
|tytulatura =
|grafika =
|opis grafiki =
|herb =
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = Kabaka Bugandy
|1. od = [[1939]]
|1. do = [[1953]]
|1. koronacja =
|1. poprzednik =
|1. następca =
|2. tytuł = Kabaka Bugandy
|2. od = [[1955]]
|2. do = [[1966]]
|2. koronacja =
|2. poprzednik =
|2. następca =
|dynastia =
|data urodzenia =
|miejsce urodzenia =
|data śmierci =
|miejsce śmierci =
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku =
|ojciec =
|matka =
|rodzeństwo =
|1. związek z =
|1. związek od =
|1. związek do =
|1. dzieci =
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
'''Edward Frederick William David Walugembe Mutebi Luwangula Mutesa II''' znany wśród poddanych jako '''Król Freddy '''(ur. [[19 listopada]] [[1924]] w Makindye, zm. [[21 listopada]] [[1969]] w [[Londyn]]ie) – polityk [[Uganda|ugandyjski]], król (Kabaka)– [[kabaka]] – [[Buganda|Bugandy]] w latach [[1939]] - [[1953]]1939–1953 oraz [[1955]] - [[1966]] i1955–1966, pierwszy [[prezydent]] niepodległej [[Uganda|Ugandy]] w latach [[1963]]1963–1966. -Obalony 5 maja [[1966]]. Obalonyroku w wyniku [[zamach stanu|zamachu stanu]] przeprowadzonego przez ówczesnego premiera [[Uganda|Ugandy]] [[Milton Obote|Miltona Obote]], 5 maja 1966, który sam ogłosił się prezydentem Ugandy.
 
== Życiorys ==
Był synem bugandyjskiego władcy Daudi Chwi II. Początkowo uczony przez guwernerów Mutesa studiował później na Uniwersytecie w Cambridge. Po śmierci ojca Mutesa w 1939 roku został [[kabaka|kabaką]] Bugandy. Do 1942 roku rządził tylko nominalnie z powodu niepełnoletności. Dopiero jako 18-latek mógł przejąć faktyczną władzę z rąk rządzącej dotychczas w jego imieniu rady regencyjnej<ref name=A>Alex Axelrod, Charles Phillips ''Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon'', wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 435</ref>.
 
W 1953 roku sekretarz stanu ds. kolonii [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] zaprezentował Mutesie plan stworzenia federacji złożonej ze wschodnioafrykańskich kolonii brytyjskich na wzór federacji takich jak [[Rodezja]] i [[Niasa]], lecz kabaka nie chciał,zgadzał bysię powstałana w ten sposób zjednoczona Uganda: sprzeciwił się jejtakie tworzeniurozwiązanie i odmówił współpracy przy realizacji tego planu. Przedstawił natomiast swoje żądania niezależności Bugandy, przypominając o układzie, jaki Brytyjczycy zawarli wcześniej z Bugandą,. leczJednak w dniu 30 października 1953 roku ówczesny gubernator brytyjski [[Andrew Cohen]] w dniu 30 października 1953 nakazał Mutesie II udać się na emigrację do Wielkiej Brytanii, gdyż nie potrafił przekonać go do współpracy<ref>Alex Axelrod, Charles Phillips ''Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon'', wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 436</ref>. Miało to niepożądane dla Wielkiej Brytanii konsekwencjikonsekwencje w postaci niemożności ustabilizowania sytuacji w kraju, której nie umiała zaradzić nawet dwukrotnie zarządzająca stan wyjątkowy rada regencja założona z inicjatywy brytyjskiej. Dwa lata później Mutesa II reemigrowałpowrócił do kraju za pozwoleniem skłonnych tym razem do ustępstw władz brytyjskich.
 
Po powrocie do kraju Mutesa kontynuował swe starania nie tylko o autonomię, ale i o niepodległość kraju. W czerwcu 1960 roku nie miał zamiaru wziąć udziału w przeprowadzonych w Ugandzie wyborach: odmówił, żądając dla Bugandy specjalnych przywilejów, jednak nie zważano na jego sprzeciw<ref name=A>Alex Axelrod, Charles Phillips ''Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon'', wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 435</ref>. i wyboryWybory się odbyły, wskutek czego zostały ustalone ostateczne granice świeżo niepodległej Ugandy. W październiku 1961 roku Mutesa ustąpił pod naciskiem Brytyjczyków, pozwalając na przyłączenie Bugandy do Ugandy. Sprzymierzył się wówczas z ugandyjskim prawnikiem [[Milton Obote|Apollo Miltonem Obote]], dzięki czemu w 1962 roku kabaka wygrał wybory prezydenckie i został pierwszym w historii Ugandy prezydentem, Obote zaś objął 30 kwietnia 1962 urząd premiera.
 
Współpraca między Mutesą i Obote okazała się krucha, gdyż jako prezydent Mutesa przekonał się, że zakres jego władzy jest tylko reprezentacyjny<ref name=A>Alex Axelrod, Charles Phillips ''Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon'', wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 435</ref>. W 1966 roku miał miejsce jednoosobowy przewrót zorganizowany przez Obote przeciwko własnemu rządowi, który został oskarżony o uczestnictwo w niezgodnym z prawem handlu złotem kongijskim. Wtedy to premier zawieszając konstytucję umieścił pięciu ministrów w areszcie, a Mutesę pozbawił funkcji prezydenckiej, zastępując go na stanowisku szefa państwa. Eksprezydent Mutesa zamieszkał w swoim pałacu, lecz po zreorganizowaniuusunięciu przez Obote konstytucjizapisu tak,konstytucyjnego byo usunęła ona autonomięautonomii Bugandy, przyszło kabace opuścić Ugandę: Obote rozkazał bowiem swemu dowódcy -zleceniu byłemu brytyjskiemu oficerowi [[Idi Amin|Idiemu Aminowi Dadzie]] -eliminacji byMutesy wyeliminowałi Mutesę.otoczeniu Zarządzeniepałacu stałoprzez sięarmię faktemAmina w dniu 24 maja 1966 roku, kiedykabaka armiamusiał Amina otoczyła pałac Mutesy. Król udał się wskutek tego na wygnanieuciekać. Osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie w którejzmarł stolicyw zmarłLondynie z powodu zatrucia alkoholem<ref>Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, tłum. Roman Niedballa, Katowice 2004</ref>.
 
{{Przypisy}}