Ulica Wita Stwosza w Katowicach: Różnice pomiędzy wersjami

→‎Historia: drobne uzupełnienie, drobne redakcyjne, lit.
m (→‎Opis: bot poprawia martwe linki zewnętrzne)
(→‎Historia: drobne uzupełnienie, drobne redakcyjne, lit.)
[[Plik:Katowice - Wyższe Śląskie Seminarium Duchowne.JPG|thumb|Gmach [[Wyższe Śląskie Seminarium Duchowne w Katowicach|Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego]] (ul. Wita Stwosza 17)]]
W okresie [[Cesarstwo Niemieckie|Rzeszy Niemieckiej]] (do 1922)<ref>[[Jadwiga Lipońska-Sajdak|J. Lipońska-Sajdak]], ''Katowice wczoraj. Kattowiz gestern'', Gliwice 1995, s. 5.</ref> i w latach [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|niemieckiej okupacji Polski]] (1939−1945)<ref>[http://www.grytzka-genealogie.de/images/plan_katt_1942.jpg Plan Katowic z 1942 roku] www.grytzka-genealogie.de [dostęp 2011-07-01]</ref> ulica nosiła nazwę ''Dürerstraße''<ref name="autonazwa22">{{cytuj stronę| url = http://www.grytzka-genealogie.de/home_kattowitz.htm| tytuł = Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch| data dostępu = 2011-07-01| autor = | język =de | opublikowany = www.grytzka-genealogie.de}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = http://www.grytzka-genealogie.de/images/Strassenverzeichnis%20aller%20Strassen%20von%20Kattowitz.pdf| tytuł = Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz| data dostępu = 2011-07-01| autor = | język =de | opublikowany = www.grytzka-genealogie.de}}</ref><ref>{{cytuj książkę |nazwisko =Moskal | imię = Jerzy | autor = Jerzy Moskal |tytuł = ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni| wydawca = Wydawnictwo Śląsk| miejsce =Katowice | rok =1993 | strony = 385| isbn = 83-85831-35-5}}</ref>.
Pierwsze domy zaczęto stawiać przy niej w ostatnich latach przed I wojną światową, poczynając od dzisiejszego Placu K. Miarki w górę. Jeszcze w 1935 r. ulica kończyła się ślepo na wysokości ul. Ligonia<ref name="Plan 1935">''Plan miasta Wielkich Katowic''. Podziałka 1 : 14 000, wyd. Księgarnia Ludwika Fiszera, Katowice - Łódź 1935</ref>. Budynki pomiędzy ulicami Ligonia i Powstańców, po stronie zachodniej, powstały pod koniec lat 30. oraz w czasie II wojny światowej. Wcześniej powstała niska zabudowa po stronie wschodniej została rozebrana w l. 80. i 90. ub. wieku - dziś w tym miejscu mieszczą się market "Simply" (od strony ul. Ligonia) i niewielki skwer (od strony ul. Powstańców).
 
Powyżej ul. Powstańców po stronie wschodniej od 1927 r. praktycznie do połowy lat 60. XX w. trwała budowa dzisiejszej [[Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach|archikatedry Chrystusa Króla]] oraz (powyżej ul. Jordana) budowli Kurii Biskupiej (ukończonej na początku lat 50.; dzisiejszej Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Katowickiej). W tym czasie ten odcinek ulicy był praktycznie nieprzejezdny. Po zachodniej stronie ulicy na tej wysokości znajdowały się wówczas baraki budowniczych wyżej wymienionych obiektów oraz składowiska kamienia i innych materiałów budowlanych. Na terenach tych, pod nr 11, mieści się obecnie wybudowany w latach 90. obiekt Drukarni Archidiecezjalnej, zaś na jej tyłach (wejście z ul. H. Jordana) znajduje się wzniesiony w I dekadzie bieżącego wieku [[Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego]] wraz z biblioteką (posiadającą 122 000 woluminów i jednostek<ref>{{cytuj stronę|url=http://web.archive.org/web/20160308133706/http://bip.um.katowice.pl/dokumenty/2009/12/30/1262693839.pdf|tytuł=''Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego'', Cz. 1, ''Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego|data dostępu=2011-07-01|autor=Urząd Miasta Katowice|język=pl|opublikowany= www.bip.um.katowice.pl}}</ref>)
 
Wiosną 1939 r. pod nr. 17, w narożniku ul. Wita Stwosza i ul. A. Lisieckiego (pierwotnie ul. Polna<ref name="Plan 1935"/>, obecnie ul. M. Szeligiewicza), naprzeciw dzisiejszego ogrodu Kurii Metropolitalnej, rozpoczęto budowę wielkiego gmachu o powierzchni ponad 15 tys. m², przeznaczonego dla utworzonego w 1935 r. Gimnazjum Katolickiego im. św. Jacka. Po wybuchu wojny budynek w stanie surowym przejął [[Wehrmacht]], który doprowadził do jego wykończenia i urządził w nim Dom Żołnierza ([[Język niemiecki|niem.]] ''Soldatenhaus''). Z tego czasu pochodziły wybudowane przy obu końcach budynku (od ul. Jordana oraz ul. Lisieckiego) niemieckie [[Schron|schrony bojowe]], [[żelbet]]owe ze stalowymi kopułami, usunięte dopiero w późnych latach 60. Po ukończeniu wojny w budynku rozpoczęło działanie prywatne Gimnazjum św. Jacka. W 1950 r. władze odebrały jednak budynek Kurii Biskupiej, umieszczając w nim [[ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Katowicach|I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika]], Szkołę Podstawową nr 37, [[Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach|Państwową podstawową i Średnią Szkołę Muzyczną]] oraz placówkaplacówkę Stacji Oceny Nasion.
 
Po przeprowadzce w 1968 r. I LO im. M. Kopernika do nowo wybudowanego gmachu przy [[Ulica Henryka Sienkiewicza w Katowicach|ul. H. Sienkiewicza]], a następnie wyprowadzeniu się pozostałych instytucji, gmach stopniowo przejął Wydział Nauk Społecznych nowo powstałego Uniwersytetu Śląskiego. Na początku lat 90. ub. w. budynek powrócił do Kurii, która umieściła w nim [[Wyższe Śląskie Seminarium Duchowne w Katowicach|Wyższe Śląskie Seminarium Duchowne]].
 
Do końca lat 60. XX w. ciąg ulicy Wita Stwosza był przerwany na wysokości obecnego wejścia do Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego i nieprzejezdny. Dopiero wówczas bowiem rozebrano stojący w poprzek drogi piętrowy budynek mieszkalny dawnej zabudowy folwarcznej. Z tego powodu wcześniej dojazd do wyżej położonego odcinka ulicy odbywał się jedynie obecną ul. M. Szeligiewicza. Bloki mieszkalne po zachodniej stronie tego odcinka ulicy powstały w latach 40. i 50. Po wschodniej stronie tego odcinka kwadrat w obrysie obecnych ulic Wita Stwosza, ks. J. Czempiela, Plebiscytowej i bpa Cz. Domina, należący także do Kurii Diecezjalnej, zajmowały drewniane, parterowe baraki. Mieściły się w nich m.in. stolarnia diecezjalna zaze składami drewna, warsztaty produkujące [[dewocjonalia]], a także mieszkania. Po ich stopniowej likwidacji w latach 70. i 80. wzniesiono na tym terenie obecne zabudowania „Caritas”-u Archidiecezji Katowickiej.
 
Przez długi czas ten odcinek ulicy był polną drogą, kończącą się na wysokości dzisiejszego numeru 29. Zapewniała ona dojazd m.in. do budynków nr. 30 – 30c należących do resortu telekomunikacji. Dalej, aż do ul. Ceglanej (wówczas również o charakterze drogi polnej), ciągnęły się wysypiska gruzu i inne nieużytki. Po wschodniej stronie aż do pierwszych lat 60. tuż przed osią obecnej Alei Górnośląskiej (Autostrada A4; tędy również biegła polna droga) znajdowało się samotne, stare gospodarstwo z niewielkim stawem. Zlikwidowano je w związku z budową na tym terenie obecnej siedziby katowickiej [[Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach|Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej]] (nr 36). Dalej, do ul. Ceglanej, ciągnęły się [[Ogród działkowy|ogródki działkowe]] – na tym terenie funkcjonuje obecnie zbudowane w latach 80. [[Uniwersyteckie Centrum Okulistyki i Onkologii w Katowicach|Uniwersyteckie Centrum Okulistyki i Onkologii]]. Po stronie zachodniej w 1985 r., tuż przed Aleją Górnośląską, wybudowano charakterystyczny "Błękitny wieżowiec" (nr 31) będący dziś siedzibą szeregu instytucji państwowych i samorządowych.
19 868

edycji