2 Korpus Polski (PSZ): Różnice pomiędzy wersjami

drobne techniczne, WP:SK+ToS+mSK
m (Wycofano edycje użytkownika 195.136.207.158 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Lowdown.)
(drobne techniczne, WP:SK+ToS+mSK)
== Działania bojowe korpusu we Włoszech ==
W grudniu 1943 przetransportowany do [[Włochy|Włoch]], walcząc w składzie brytyjskiej 8 Armii, uczestniczył w kampanii włoskiej.
 
=== Bitwa o Monte Cassino ===
Od 11 do 29 maja 2 Korpus uczestniczył w czwartej bitwie o przełamanie Linii Gustawa. Jego zadanie polegało na zdobyciu górskich umocnień między Cassino i Passo Corno.
{{osobny artykuł|Bitwa o Monte Cassino}}
Gen. Anders do wszystkich żołnierzy korpusu wydał "Rozkaz Przed Bitwą"{{odn|Drue|1991|s=115/5}}
{{cytat|''Żołnierze ! Kochani moi Bracia i Dzieci !Nadeszła chwila bitwy. Długo czekaliśmy na tę chwilę odwetu i zemsty nad odwiecznym naszym wrogiem. Obok nas walczyć będą dywizje brytyjskie, amerykańskie, kanadyjskie, nowozelandzkie walczyć będą Francuzi, Włosi oraz dywizje hinduskie. Zadanie, które nam przypadło zasławi na cały świat imię żołnierza polskiego. W chwilach tych będą z nami myśli i serca całego narodu, podtrzymywać nas będą duchy poległych naszych towarzyszy broni. Niech LEW mieszka w Waszych sercach! Żołnierze! - za bandycką napaść Niemców na POLSKĘ, za rozbiór POLSKI wraz z bolszewikami, za tysiące zrujnowanych miast i wsi, za morderstwa i katowanie setek tysięcy naszych sióstr i braci, za miliony Polaków, jako niewolników wywiezionych do Niemiec, za niedolę i nieszczęście Kraju, za nasze cierpienia i tułaczkę. Z wiarą w sprawiedliwość Opatrzności Boskiej idziemy naprzód ze świętym hasłem w sercach naszych : "BÓG! HONOR i OJCZYZNA!" Dziś nadeszła dla nas godzina krwawego odwetu. Tej godziny długo czekaliśmy, oczekuje jej umęczony KRAJ NASZ i Polacy rozsiani po całym świecie. A więc, Żołnierze do czynu! - Do broni!- I w łeb lub serce PAL!'''
 
Dowódca 2 Korpusu
W. Anders, gen.
}}
[[Plik:Polish Bugler Monte Cassino.jpg|160px|thumb|left|Polski hejnalista na ruinach [[klasztor]]u [[Monte Cassino]]]]
W dniach 13-16 maja prowadzono działania lokalne i rozpoznawcze.
1 szwadron [[1 Pułk Ułanów Krechowieckich|1 pułku ułanów krechowieckich]] wykonał uderzenie przez wąwóz Gardziel na południowe stoki Widma - umożliwiając saperom rozminowanie. Utrzymując następnie wąwóz pod ogniem uniemożliwił nieprzyjacielowi powtórne jego zaminowanie.
 
17 maja, po zreorganizowaniu i uzupełnieniu oddziałów, natarcie wznowiono. 5 Kresowa DP otrzymała zadanie opanowania grzbietu San Angelo i wzgórza 574, a 3 Dywizja Strzelców Karpackich zdobycia wzgórz 593, 569 i 476, a w zadaniu dalszym - opanowanie Massa Albaneta.
 
Na odcinku 5 Dywizji zgrupowaniem uderzeniowym dowodził zastępca dowódcy 5 KDP płk [[Klemens Rudnicki]]. Zdobyło ono Widmo, a następnie małe San Angelo i nawiązało walkę o duże San Angelo. Tu wprowadzono odwody. Do walki wszedł 13 batalion strzelców i [[Zgrupowania Commando|grupa majora Smrokowskiego]].
W bitwie o Monte Cassino i Piedimonte poległo 860 ''(w tym 72 oficerów)'' żołnierzy, 2822 zostało rannych ''(w tym 204 oficerów)'', a 97 zaginęło (w tym 5 oficerów){{odn|Komornicki|1984|s=67}}. Ranni byli umieszczani w szpitalu wojennym w [[Casamassima]], którym kierował płk [[Tadeusz Mieczysław Sokołowski|Tadeusz Sokołowski]]. Polegli żołnierze spoczywają na cmentarzu polskim u stóp wzgórza klasztornego.
 
=== Walki nad Adriatykiem - Bitwa o Ankonę ===
[[Plik:Ancona 1944.png|right|250px]]
{{osobny artykuł|Bitwa o Ankonę}}
3 Dywizja Strzelców Karpackich wspólnie z 2 Brygadą Pancerną walczyła pod Scapezzano i także wyszła na linię Cezano.
 
W tym czasie na kierunek nadmorski wprowadzono też korpus kanadyjski z zadaniem przełamania Linii Gotów pod Monte Lupone - Cattolica. W tej operacji również uczestniczyły oddziały 2 KP.
 
Od 19 sierpnia główny wysiłek spoczywał na 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Uderzono na wzgórza pod m. Constanza. W wyniku trzydniowej bitwy rozbito niemiecką 278 Dywizję. 28 sierpnia osiągnięto linię rzeki Foglia. 31 sierpnia 3 BSK zajęła m. Pesaro tym samym przełamując na swoim odcinku pierwszą Linię Gotów.
 
== Struktura organizacyjna korpusu ==
2 Korpus Polski, pod względem organizacyjnym znacznie różnił się od korpusów brytyjskich. Składał się z trzech związków taktycznych, podczas gdy korpusy brytyjskie - z czterech lub pięciu wielkich jednostek. W skład polskiego korpusu wchodziły liczne jednostki rodzajów broni i służb, które u Brytyjczyków znajdowały się na szczeblu armii. Korpuśna artyleria stanowiła 30 procent stanu etatowego. Na piechotę przypadało tylko 24 proc.
* [[Plik:Odznaka 2 KP PSZ.jpg|25px]] [[Kwatera (dowództwo)|Kwatera Główna]] 2 Korpusu
** [[Plik:Oznaka3dsk.png|25px]] [[3 Dywizja Strzelców Karpackich]] (3rd Carpathian Infantry Division)
** 325 wiernych wyznania ewangelickiego.
* 29 września 1945 – 104 996{{odn|Żak|2014|s=70}}
 
 
== Symbole korpusu ==
[[Plik:Odzn.rozp. 2 KP.JPG|thumb|200px|Oznaka rozpoznawcza]]
'''Odznaka pamiątkowa'''<br />
Odznaka wprowadzona rozkazem dowódcy 2 Korpusu Nr 106 z dn. 24. IX 1946 poz. 619,l.dz.1078/AG/46> wykonana w miedzi i srebrze, oksydowana, jednoczęściowa o wymiarach 36 x &nbsp;×&nbsp;19,5 &nbsp;mm. Posiada formę tarczy. W górnej części syrenka warszawska, a po bokach gałązki laurowe. Na obramowaniu dolnej części tarcz napis '''"2 Korpus Polski"''', w środku krzyż. Odznaka łączy w sobie znaki rozpoznawcze 8 Armii Brytyjskiej i 2 Korpusu Polskiego. Wykonawca: Zakład F. M. Lorioli, Milano - Roma{{odn|Partyka|1997|s=46}}.Autorami projektu są: Zygmunt i Leopold Haarowie{{odn|Sawicki|Wielechowski|2007|s=487}}.
 
Do każdej odznaki dołączano tekturową, składaną dwustronnie legitymacją, na której widniały następujące informacje: na zewnętrznej stronie (okładka) znajdował się szkic mapy świata z uwidocznionym ciemnym kolorem konturem Polski w jej przedwojennych granicach, szlakiem bojowym 2. Korpusu Polskiego, wizerunkiem odznaki oraz napisami: z przodu ITALIA 1946 oraz z tyłu Z.S.S.R. - IRAK - IRAN - PALESTYNA - EGIPT - ITALIA. Wewnątrz znajdowały się informacje: od góry z prawej strony: LEGITYMACJA ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ 2 KORPUSU, jej numer, imię i nazwisko osoby odznaczonej, stopień wojskowy, przydział służbowy, po których widniał napis JEST UPOWAŻNIONY DO NOSZENIA ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ 2 KORPUSU NA PODSTAWIE ROZKAZU DOWÓDCY 2 KORPUSU, podpis dowódcy jednostki, numer rozkazu i data jego wydania oraz pieczęć imienna. Przez całą szerokość legitymacji u góry został umieszczony napis: ODRZUĆMY WSZYSTKO CO NAS DZIELI, u dołu znajdował się zaś napis: PRZYJMIJMY WSZYSTKO CO NAS ŁĄCZY. Po lewej stronie, oprócz danych personalnych i podstawy nadania, znajdowała się sentencja: Dła upamiętnienia wspólnych przeżyć w ZSSR, Iraku, Palestynie, Egipcie oraz w walkach we Włoszech; dla uzewnętrznienia przynależności żołnierskiej do 2 Korpusu zarówno w obecnej chwili jak i w przyszłości, oraz celem podkreślenia i wzmocnienia wzajemnej więzi, ustanawiam Odznakę Pamiątkową 2 Korpusu - Dowódca 2 Korpusu WŁADYSŁAW ANDERS gen. dyw. i jego podpis.<ref>Ordery i odznaczenia nr. 16</ref>.
 
'''Oznaka rozpoznawcza'''<br />
 
== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Biegański| imię = Witold|autor link=Witold Biegański| tytuł = Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie| wydawca = Krajowa Agencja Wydawnicza| data=1990 | miejsce = Warszawa | isbn = 83-03-02923-1 | strony = 63}}
* Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie, Warszawa 1967,
* Igor Błagowieszczański, Artyleria w II wojnie światowej, Warszawa 1983,
* {{Cytuj książkę|nazwisko =Komornicki|imię =Stanisław|autor link= Stanisław Komornicki|tytuł = Wojsko Polskie 1939-1945: barwa i broń | data = 1984 | wydawca = Wydawnictwo Interpress | miejsce = Warszawa | isbn = 83-223-2055-8 |odn=tak}}
* Adam Majewski, Wojna, ludzie i medycyna, Lublin 1972,
* {{Cytuj książkę | nazwisko =Murgrabia | imię = Jerzy | tytuł = Symbole wojskowe Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie | data = 1990 | wydawca = Wydawnictwo Bellona | miejsce = | isbn = 83-11-07825-4 |odn=tak}}
* Andrzej Przemyski, Ostatni komendant. Generał [[Leopold Okulicki]], Lublin 1990,
* Jan Paśnicki, Podniebni artylerzyści, Polska Zbrojna, 1994 (artykuł byłego pilota 663 DSA na temat 50 rocznicy powstania jednostki i kontynuowaniu jej tradycji przez brytyjski 663 Dywizjon Korpusu Lotnictwa Wojsk Lądowych),
* Michał Polak, Logistyczne zabezpieczenie działań 2 Korpusu Polskiego (grudzień 1944 – kwiecień 1945), [[Przegląd Historyczno-Wojskowy]], Nr 4 (209), Warszawa 2005,
* Janusz Odziemkowski, Służba Duszpasterska Wojska Polskiego 1914-1945, Warszawa 1998,
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Partyka| imię=Jan| tytuł= Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie 1939-1946| data=1997| wydawca=Wydawnictwo Libri Ressovienses | miejsce=Rzeszów | isbn=83-902021-9-0 |odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko=Sawicki | imię=Zdzisław | nazwisko2 = Wielechowski|imię2 = Adam| tytuł=Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie | data=2007 | wydawca=Pantera Books| miejsce=Warszawa | isbn=978-83-204-3299-2|odn=tak}}
* Maciej Zajączkowski, Sztylet Komandosa, Warszawa 1991,
* {{Cytuj książkę | nazwisko = | imię = | tytuł = Wojsko Polskie 1939-1945: barwa i broń | data = 1984 | wydawca = Wydawnictwo Interpress | miejsce = Warszawa | isbn = 83-223-2055-8 | strony =}}
* Yury Hrybouski, Losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po powrocie na Białoruś, [[Przegląd Historyczno-Wojskowy]] nr 2 (197) z 2003 r., {{ISSN|1640-6281}},
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Żak| imię = Jakub| tytuł = Nie walczyli dla siebie. Powojenna odyseja 2 Korpusu Polskiego| wydawca = Oficyna Wydawnicza „Rytm”| data=2014 | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-7399-621-2|odn=tak}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Żaroń | imię=Piotr | tytuł= Armia Polska w ZSRR, na Bliskim Wschodzie i Środkowym Wschodzie| data=1981 | wydawca=Krajowa Agencja Wydawnicza RSW „Prasa – Książka – Ruch” | miejsce=Warszawa|odn=tak}}