Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 64 bajty ,  1 rok temu
m
Bot: Dodanie tytułów do linków w przypisach (patrz FAQ); zmiany kosmetyczne
{{Inne znaczenia|krainy historycznej|[[Dolny Śląsk (prowincja)|prowincja pruska o tej samej nazwie]], [[Województwo dolnośląskie|województwo w Polsce]]}}
{|align=right
|colspan=2| [[Plik:Sagan Scheibler452ps.jpg|thumbmały|170px|[[Herb Piastów dolnośląskich|Herb wykorzystywany przez książąt żagańskich]] w połowie XV w.]]
|-
| [[Plik:POL województwo dolnośląskie COA.svg|170px|thumbmały|[[Herb województwa dolnośląskiego]]]]
|-
| [[Plik:Silesia coat of arms.png|200px|thumbmały|170px|Herb historyczny<br />według Hugo Ströhla z XIX w.]]
|}
'''Dolny Śląsk''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Niederschlesien'', [[dialekt śląski języka niemieckiego|śl-niem.]] ''Niederschläsing'', [[język czeski|czes.]] ''Dolní Slezsko'', [[etnolekt śląski|śl.]] Dolny Ślůnsk, [[łacina|łac.]] ''Silesia Inferior'') – część [[kraina historyczna|historycznej krainy]] [[Śląsk]]a, położona w południowo-zachodniej [[Polska|Polsce]] nad środkową [[Odra|Odrą]] oraz w północnej części [[Czechy|Czech]].
 
== Granice ==
 
=== Neolit ===
W [[neolit|neolicie]] (4000-1700 p.n.e.) rozpoczął się proces przechodzenia na osiadły tryb życia. Powstały pierwsze osady o charakterze wiejskim, zapoczątkowano hodowlę zwierząt i prymitywną uprawę [[rolnictwo|roli]]. W tym też okresie datują się początki [[górnictwo|górnictwa]], [[garncarstwo|garncarstwa]], [[tkactwo|tkactwa]] i gładzenia narzędzi krzemiennych. W okolicach [[Ślęża|Ślęży]] powstały kamieniołomy [[serpentynit]]u, z którego wyrabiano znane na Śląsku toporki, a w pobliżu [[Jordanów Śląski|Jordanowa Śląskiego]] wydobywano [[nefryt]] na rozmaite narzędzia gładzone. Plemiona, należące do kręgu kultury wstęgowej (nazwa od sposobu zdobienia [[Ceramika|ceramiki]]) zróżnicowały się stopniowo na ludy kultury ceramiki wstęgowej rytej, kultury ceramiki wstęgowej kłutej, kultury jordanowskiej (bogate stanowisko znalezione w pobliżu tej miejscowości) i kultury ceramiki promienistej. Na [[Śląsk]] docierały też wpływy ośrodków ościennych: prawdopodobnie z [[Półwysep Jutlandzki|Jutlandii]] – kultura pucharów lejkowatych, ze środkowych [[Niemcy|Niemiec]] – kultura amfor kulistych i inne. W późnym neolicie wykształciła się kultura ceramiki sznurowej, której regionalna odmiana nazwana została kulturą marszowicką (od miejscowości [[Marszowice (województwo dolnośląskie)|Marszowice]]).
 
=== Epoka brązu ===
 
=== Epoka żelaza ===
[[Plik:Poland mount Sleza - ancient cult figure.jpg|thumbmały|240px|Posążek kultowy ([[Niedźwiedź (posąg)|Niedźwiedź]]) na szczycie [[Ślęża|Ślęży]]]]
W [[Okres halsztacki|okresie halsztackim]] [[Epoka żelaza|epoki żelaza]] (750-400 p.n.e.) Śląsk nadal zamieszkiwały [[plemię|plemiona]] rolnicze [[kultura łużycka|kultury łużyckiej]], która osiągnęła znaczny rozwój i silnie oddziaływała na pozostałe organizacje plemienne. Wówczas [[Ślęża]] stała się obiektem kultu religijnego, prawdopodobnie [[Słońce|Słońca]] i innych sił przyrody. Około 500 roku przed naszą erą na Śląsk najechały znad [[Morze Czarne|Morza Czarnego]] wojownicze plemiona [[Scytowie|Scytów]].
 
W [[okres lateński|okresie lateńskim]] (400 r. p.n.e. do początków n.e.) od południa, przez [[Przełęcz Międzyleska|Przełęcz Międzyleską]] na Śląsk przedostały się plemiona [[Celtowie|celtyckie]], reprezentujące wyższy poziom organizacji i techniki produkcji ([[koło garncarskie]], [[żarna|żarno]] rotacyjne, [[radło]] z żelaznymi lemieszami), które szybko [[Asymilacja kulturowa|zasymilowały]] się z licznymi plemionami kultury łużyckiej, a Ślęża stała się głównym ośrodkiem celtyckiego kultu Słońca.
W roku 98 [[Publiusz Korneliusz Tacyt]] w swoim dziele ''[[Germania (Tacyt)|Germania]]'' opisał m.in. plemiona żyjące ówcześnie na Dolnym Śląsku.
 
W połowie IV wieku rozpoczął się okres [[Wielka wędrówka ludów|wielkiej wędrówki ludów]], której uległy także plemiona [[Silingowie|Silingów]] zorganizowanych w [[Lugiowie|związek lugijski]]. Na ich miejsce od VI wieku zaczęły napływać plemiona [[Słowianie zachodni|zachodniosłowiańskie]].
 
W drugiej połowie IV wieku dotarły wpływy [[Cesarstwo Rzymskie|rzymskie]], a także nadczarnomorskich [[Goci|Gotów]]. Później, aż do połowy VI wieku trwał okres regresu gospodarczego i wyludnienia. Następnie, aż do około 950 roku trwał okres rozdrobnienia plemiennego. Wreszcie, na przełomie tysiąclecia trwał okres [[Piastowie|wczesnopiastowski]], w którym powstały liczne warownie ziemne (grodziska), scentralizowana została władza wojskowa i administracyjna, obejmująca rozproszone ośrodki plemienne. Źródła historyczne takie jak na przykład ''Geograf Bawarski'' (ok. 845) potwierdzają istnienie na terenie Śląska stanowisk: [[Ślężanie|Ślężan]], [[Trzebowianie|Trzebowian]], [[Opolanie (plemię)|Opolan]], [[Dziadoszanie (plemię)|Dziadoszan]]. Plemiona te zostały złączone organizacją państwową [[Piastowie|Piastów]] w jedną całość, a na pierwszy plan na Śląsku wysunęło się plemię Ślężan z grodem [[Wrocław]]iem.
 
=== Kalendarium od 1740 r. ===
[[Plik:Blaeu 1645 - Silesia Inferior.jpg|thumbmały|240px|Mapa Dolnego Śląska według [[Jonas Scultetus|Jonasa Scultetusa]] z 1645]]
* 1740–1742 – [[Wojny śląskie|I wojna śląska]].
* 1740 – [[Władcy Prus|Król pruski]] [[Fryderyk II Wielki]] zajmuje większość ziem [[Śląsk]]a, poza księstwami cieszyńskim, opawskim, [[Karniów|karniowskim]] i częścią nyskiego.
* 1923 – proponowany podział Śląska Czechosłowackiego do [[Żupa (jednostka administracyjna)|okręgów]] [[Ołomuniec]] (XII; cz. ''župa Olomouc''), [[Ostrawa|Ostrawa Morawska]] (XIV; cz. ''župa Moravská Ostrava'') i [[Czeski Cieszyn]] (XXI; cz. ''župa Český Těšín'').
* 1928 – czechosłowacka Kraina Śląska (cz. ''země Slezská'') została połączona z [[Morawy|Kraina Morawską]] (cz. ''země Moravská'') i powstała Kraina Morawskośląska (cz. ''Země Moravskoslezská'') z stolicą w [[Brno|Brnie]].
* 1938, 2 października – Wkroczenie wojsk niemieckich na [[Śląsk Opawski]] ([[Kraj Sudecki|Kraj Sudetów]]).
* 1938, 30 października – m.in. na Śląsku Sudeckim powstała [[rejencja opawska]] (niem. ''Regierungsbezirk Troppau'', cz. ''vládní okres Opava'') w ramach [[Okręg Rzeszy Kraj Sudetów|Okręgu Rzeszy Kraj Sudetów]] (niem. ''Reichsgau Sudetenland'', cz. ''Říšská župa Sudety'').
* 1938 - 9 listopada – w niemieckiej części Śląska dochodzi do pogromu zwanego [[Noc kryształowa|Nocą kryształową]], w wyniku którego spalono wiele żydowskich synagog, zdemolowano sklepy i pobito wielu Żydów.
* 1945 – Dolny Śląsk w granicach [[Polska|Polski]], [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]] i – w pewnym ujęciu – [[Niemcy|Niemiec]]
* 1945, 14 marca – większość Dolnego Śląska włączona do [[Ziemie Odzyskane|Ziem Odzyskanych]], podlegających zarządowi specjalnego ministerstwa, jako Okręg II (do maja 1945 r. Wrocław pozostawał pod władzą Niemiec).
* od 1945 – [[czechizacja]] niektórych [[Język niemiecki|niemiecko]]-brzmiących czeskich nazw geograficznych, w Kraju Sudetów, np. ''[[Kraj Sudecki|Sudety]]'' na ''pohraniční území'' (1945), ''[[Jesionik|Frývaldov]]'' na ''Jeseník'' (1947), ''[[Zlaté Hory|Cukmantl]]'' na ''Zlaté Hory'' (1948), ''[[Písečná (powiat Jesionik)|Sandhýbl]]'' na ''Písečná'' (1948), ''[[Žulová|Frýdberk]]'' na ''Žulová'' (1948), ''[[Vápenná|Zighartice]]'' na ''Vápenná'' (1949), ''[[Sudety]]'' na ''Krkonošsko-jesenická subprovincie'' (1979), ''[[Sudety Wschodnie|Východní Sudety]]'' na ''Jesenická oblast'' (1979) itd.
* 1945, 30 maja – na Śląsku Czechosłowackim powstała Ekspozytura Śląska Krainy Morawskośląskiej (cz. ''Slezská expozitura země Moravskoslezské'') ze stolicą w [[Ostrawa|Ostrawie]].
* 1945, czerwiec – zaostrzyły się stosunki polsko-czechosłowackie. Czechosłowacja wysuwała roszczenia m.in. do [[Hrabstwo kłodzkie|Kłodzka]].
* 1999, 1 stycznia – większość Dolnego Śląska tworzy [[województwo dolnośląskie]].
* 2000, 1 stycznia – podział [[Śląsk Czeski|Śląska Czeskiego]] na [[Kraj ołomuniecki]] (cz. ''Olomoucký kraj''; w tym [[Powiat Jesionik|powiat Jeseník]]) i [[Kraj morawsko-śląski|ostrawski]] (cz. ''Ostravský kraj''). [[Kraj północnomorawski]] z 1960 r. na podstawie ustawy nr 36/1960 o podziale terytorialnym [[Czechy|państwa czeskiego]] jako obszar administracyjny wciąż istnieje (dla np. [[sąd]]ów (Sąd Okręgowy w Ostrawie), [[prokuratura|prokuratury]], czy [[urząd skarbowy|urzędów skarbowych]]), nie jest jednak już jednostką samorządową.
* 2001, 31 maja – zmiana nazwy kraju ostrawskiego na [[kraj morawsko-śląski]] (cz. ''Moravskoslezský kraj'').
 
== Geografia Dolnego Śląska ==
 
=== Miasta ===
[[Plik:Katedra p.w. św. Jana Chrzciciela, wieczorem.jpg|thumbmały|[[Wrocław]]]]
[[Plik:Zielona Góra, Stary Rynek.jpg|thumbmały|[[Zielona Góra]]]]
[[Plik:Wałbrzych - Rynek 03.jpg|thumbmały|[[Wałbrzych]]]]
[[Plik:Legnica 01 23.JPG|thumbmały|[[Legnica]]]]
Miasta Dolnego Śląska o populacji przekraczającej 20 tys. ludzi:
{|class=standard style=" max-width 70%;"
!
!miasto
!populacja<br>(2015)<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Miasta Lista miast w Polsce (spis miast, mapa miast, liczba ludności, powierzchnia, wyszukiwarka)<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>
!państwo
!jednostka administracyjna
|style="text-align:right"|632 067
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] [[Województwo dolnośląskie]]
|-
|2.
|style="text-align:right"|118 405
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|bordertło|22px]] [[Województwo lubuskie]]
|-
|3.
|style="text-align:right"|117 926
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|4.
|style="text-align:right"|101 992
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|5.
|style="text-align:right"|81 985
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|6.
|style="text-align:right"|74 053
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|7.
|style="text-align:right"|68 997
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|8.
|style="text-align:right"|59 182
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|9.
|style="text-align:right"|44 899
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo opolskie flag.svg|bordertło|22px]] [[Województwo opolskie]]
|-
|11.
|style="text-align:right"|39 721
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo lubuskie
|-
|12.
|style="text-align:right"|39 603
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|13.
|style="text-align:right"|37 303
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|14.
|style="text-align:right"|36 980
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo opolskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo opolskie
|-
|15.
|style="text-align:right"|34 428
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|16.
|style="text-align:right"|32 240
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|18.
|style="text-align:right"|31 890
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|19.
|style="text-align:right"|31 186
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|20.
|style="text-align:right"|27 997
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|21.
|style="text-align:right"|26 492
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo lubuskie
|-
|22.
|style="text-align:right"|24 544
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo opolskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo opolskie
|-
|24.
|style="text-align:right"|23 937
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|25.
|style="text-align:right"|23 236
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|26.
|style="text-align:right"|23 152
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|27.
|style="text-align:right"|22 638
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|28.
|style="text-align:right"|22 064
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo lubuskie
|-
|29.
|style="text-align:right"|21 921
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|-
|30.
|style="text-align:right"|20 014
|style="text-align:center"|{{Flaga|POL}}
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|bordertło|22px]] Województwo dolnośląskie
|}
* sporna jest kwestia przynależności miasta [[Nysa]], ponieważ tradycyjna granica Górnego i Dolnego Śląska biegnie w tamtym rejonie Nysą Kłodzką, a więc przez środek Nysy, jednak dzisiaj powszechnie uznaje się miasto za przynależne do Górnego Śląska<ref name="Granice Śląska" />. Przeciwnicy tej tezy wskazują na silniejsze kulturalne i historyczne związki ze Śląskiem Dolnym. Również historyczne [[Księstwo Nyskie]] należało do Dolnego Śląska.
 
== Fauna ==
[[Plik:Mufflon-01.jpg|thumbmały|[[Muflon]]]]
[[Plik:RedDeerStag.jpg|thumbmały|[[Jeleń szlachetny]]]]
Świat zwierzęcy uległ w czasach nowożytnych dużym przeobrażeniom głównie przez działania człowieka. Wiele gatunków zwłaszcza dużych, zostało wytępionych. W XVII i XVIII wieku wytrzebiono powszechne jeszcze [[Łoś|łosie]], [[niedźwiedziowate|niedźwiedzie]], [[ryś euroazjatycki|rysie]], [[żbik europejski|żbiki]]. W XIX wieku zniknęły [[Orzeł przedni|orły przednie]]. Mimo tego świat zwierzęcy Dolnego Śląska jest nadal bardzo bogaty. Występuje tu kilkadziesiąt gatunków [[Ssaki|ssaków]] (w tym 20 gatunków [[Nietoperze|nietoperzy]]). Na uwagę zasługuje [[Introdukcja|introdukowany]] tu [[muflon śródziemnomorski]]. Inne gatunki to [[jeleń szlachetny]], [[sarna europejska]], [[Daniel (zwierzę)|daniel]], [[dzik]], [[wilk szary]], [[bóbr europejski]], [[lis rudy]], [[zając szarak]], [[królik]], [[wydra europejska]], [[rzęsorek rzeczek]], [[rzęsorek mniejszy]], [[zębiełek karliczek]], [[karczownik ziemnowodny]], [[piżmak]], [[kuna leśna]], [[kuna domowa]], [[tchórz zwyczajny]], [[łasica pospolita]], [[gronostaj europejski]], [[borsuk europejski]], [[jenot azjatycki]], [[szop pracz]], [[norka amerykańska]], [[nornica ruda]], [[nornik zwyczajny]], [[mysz zaroślowa]], [[mysz leśna]], [[mysz polna]], [[szczur wędrowny]], [[szczur śniady]], [[wiewiórka pospolita]], [[Jeżowate|jeż]], [[kret europejski]], [[popielica]], [[koszatka leśna]], [[orzesznica]], [[ryjówka aksamitna]], [[ryjówka malutka]], [[ryjówka górska]], [[badylarka]], [[darniówka pospolita]].
Gatunkiem krytycznie zagrożonym wyginięciem na terenie Dolnego Śląska jest [[kozica północna]] żyjąca obecnie jedynie w [[Masyw Śnieżnika|masywie Śnieżnika]] w liczbie kilku sztuk.
 
Zanotowano występowanie 348 gatunków ptaków, z czego 192 gatunki tu gniazdują. 29 gatunków ptaków występujących na Dolnym Śląsku to gatunki zagrożone wyginięciem wpisane do [[Polska Czerwona Księga Zwierząt|polskiej]] [[Czerwona księga gatunków zagrożonych|Czerwonej Księgi]].
 
Występuje 15 gatunków [[Płazy|płazów]]: [[salamandra]], [[traszka zwyczajna]], [[traszka górska]], [[traszka grzebieniasta]], [[grzebiuszka ziemna]], [[kumak nizinny]], [[rzekotka drzewna]], [[ropucha szara]], [[ropucha zielona]], [[ropucha paskówka]], [[żaba wodna]], [[żaba jeziorkowa]], [[żaba moczarowa]], [[żaba trawna]], [[żaba śmieszka]].
 
[[Gady]] to 7 gatunków: [[żółw błotny]], [[gniewosz plamisty]], [[Anguis|padalec]], [[jaszczurka zwinka]], [[jaszczurka żyworodna]], [[zaskroniec zwyczajny]], [[żmija zygzakowata]].
 
[[Ryby]] to 48 gatunków występujących naturalnie oraz 11 gatunków obcych wprowadzonych sztucznie: [[pstrąg potokowy]], [[głowacz białopłetwy]], [[głowacz pręgopłetwy]], [[lipień pospolity]], [[strzebla potokowa]], [[śliz pospolity]], [[brzana pospolita]], [[Świnka pospolita|świnka]], [[jelec pospolity]], [[kleń]], [[Słonecznica pospolita|słonecznica]], [[Lin (ryba)|lin]], [[ukleja pospolita]], [[krąp]], [[kiełb białopłetwy]], [[leszcz]], [[płoć]], [[wzdręga]], [[jaź]], [[jazgarz]], [[sandacz pospolity]], [[szczupak pospolity]], [[okoń pospolity]], [[ciernik]], [[cierniczek północny]], [[miętus pospolity]], [[rozpiór]], [[boleń pospolity]], [[różanka pospolita]], [[piskorz]], [[koza dunajska]], [[koza złotawa]] i [[sum pospolity]].
 
Z [[Bezkręgowce|bezkręgowców]] występują m.in. ''[[Chiracantium elegans]]'', [[świdrzyk łamliwy]], [[poczwarówka północna]], ''[[Glomeris guttata]]'', ''[[Rhamphomya caudata]]'', [[kozioróg dębosz]] oraz endemity sudeckie: ''[[Onychiurus paxi]]'', ''[[Oncopodura reyersdorfensis]]'', ''[[Trichodrilus spelaeus]]'', ''[[Crangonyx paxi]]'' i [[prapierścienica jaskiniowa]].
== Kultura ==
{{Wikiźródła|tekst=nie|Hejnał Wrocławia|Hejnał Wrocławia}}
[[Plik:Z dolnoslaskie.jpg|thumbmały|250px|Jeden ze strojów ludowych Dolnego Śląska]]
 
Dolny Śląsk jest regionem, w którym po roku 1945<ref group="uwaga">Ściślej: po podjęciu przez tzw. [[wielka trójka|wielką trójkę]] [[konferencja jałtańska|w Jałcie]] decyzji o podziale stref wpływów w Europie, potwierdzonej potem [[Konferencja poczdamska|w Poczdamie]], na mocy której rodzimą [[Niemcy (naród)|niemiecką]] ludność Dolnego Śląska wysiedlono do Niemiec, a w jej miejsce sprowadzono na tzw. [[Ziemie Odzyskane]] polskich mieszkańców [[Kresy Wschodnie|Kresów]]</ref> nie zachowała się już odrębność kulturowa.
 
== Turystyka ==
Na Dolnym Śląsku znajdują się obiekty z listy UNESCO: [[Hala Stulecia we Wrocławiu]], [[Kościoły Pokoju]] w Świdnicy i Jaworze oraz [[Park Mużakowski]].
Zwiedzać można teren byłego niemieckiego obozu jenieckiego [[Stalag Luft III]], o ucieczce z którego nakręcono filmy "Drewniany koń" (The Wooden Horse) i "[[Wielka ucieczka (film)|Wielka ucieczka]]".
 
Na Dolnym Śląsku znajduje się najwięcej w Polsce pałaców i zamków - łącznie kilkaset. Są to m.in. dawne rezydencje książęce [[Piastowie|Piastów]], rodów szlacheckich, przedsiębiorców, kupców.
<gallery mode="packed-hover" widths="180px" heights="150px">
Plik:SM Legnica Zamek (5) ID 593146.jpg|[[Zamek Piastowski w Legnicy]]
* [[Wały Śląskie]]
* [[pochodzenie nazwy Śląsk]]
* [[Górny Śląsk]]
* [[Śląsk Opolski]]
 
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko =Czerwiński | imię =Janusz|nazwisko2=Chanas|imię2=Ryszard | tytuł =Dolny Śląsk - przewodnik | wydawca =Sport i Turystyka | miejsce =Warszawa | rok =1977}}
* {{cytuj książkę |nazwisko =Jahn| imię =Alfred| tytuł =Karkonosze polskie | wydawca =PWN | miejsce =Warszawa | rok =1985}}
* {{cytuj książkę |nazwisko =Jasnowski| imię =M.|nazwisko2=Pałczyński|imię2=A. | tytuł =Nasza przyroda - województwo wrocławskie, legnickie, jeleniogórskie, wałbrzyskie | wydawca =Liga Ochrony Przyrody| rok =1978|miejsce=Warszawa}}
* ''[http://www.dbc.wroc.pl/publication/18073 Schlesien]'', Berlin-Braunschweig-Hamburg [1930].
* {{cytuj książkę |nazwisko =Macko| imię =Stefan | tytuł =Świat roślin Karkonoskiego Parku Narodowego | wydawca =WTN| rok =1970}}
 
== Linki zewnętrzne ==
2 555 921

edycji