Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 203 bajty, 1 rok temu
m
Bot: Dodanie tytułów do linków w przypisach (patrz FAQ); zmiany kosmetyczne
|www =
}}
[[Plik:Radio Baranavihy.JPG|thumbmały|Rozgłośnia Polskiego Radia z 1938 roku]]
[[Plik:Baranavichy Interior Ministry building.JPG|thumbmały|Budynek z lat 30. XX wieku (przebudowany)]]
[[Plik:Grave Uczciwek YMCA.jpg|thumbmały|Cmentarz katolicki]]
[[Plik:Baranowicze WIG 1934.jpg|mały|Mapa Baranowicz z 1934 r.]]
'''Baranowicze'''<ref>Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast ({{Monitor Polski|1937|69|104}}).</ref> ([[język białoruski|biał.]] Баранавічы, [[jidysz]] באראנאוויטש, ''Baranowicz'') – [[miasto]] w [[obwód brzeski|obwodzie brzeskim]], siedziba [[rejon baranowicki|rejonu baranowickiego]] [[Białoruś|Białorusi]], do 1945<ref>Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej ({{Dziennik Ustaw|1946|2|5}}).</ref> w Polsce, w [[województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwie nowogródzkim]], siedziba [[powiat baranowicki|powiatu baranowickiego]].
18 marca 1919 polski oddział kawalerii [[13 Pułk Ułanów Wileńskich|13 Pułku Ułanów Wileńskich]] pod dowództwem mjr. [[Władysław Dąbrowski (ur. 1891)|Władysława Dąbrowskiego]] dokonał rajdu i przejściowo odbił Baranowicze z rąk [[bolszewicy|bolszewików]]. Polacy zdobyli duże zapasy broni, amunicji i materiału wojennego oraz wzięli wielu bolszewickich jeńców, po czym wycofali się<ref>{{cytuj książkę| tytuł = Wojna polsko-rosyjska 1919–1920| strony = 70| rozdział = Wstępna faza walk| nazwisko r = Wyszczelski| imię r = Lech}}</ref>. 18 kwietnia 1919 siły polskie ponownie zaatakowały Baranowicze, tym razem z zamiarem trwałego opanowania miasta. Zgrupowanie płk. [[Aleksander Boruszczak|Aleksandra Boruszczaka]] przez całą noc prowadziło walki o miasto z bolszewikami, w tym przy użyciu bagnetów. Wreszcie wczesnym świtem 19 kwietnia dokonano szturmu i do godziny 7:00 całkowicie oczyszczono miasto z nieprzyjaciela<ref>{{cytuj książkę| tytuł = Wojna polsko-rosyjska 1919–1920| strony = 103| rozdział = Wyprawa wileńska| nazwisko r = Wyszczelski| imię r = Lech}}</ref>.
 
W 1919 Baranowiczom nadano [[prawa miejskie]]. W okresie międzywojennym były ważnym ośrodkiem gospodarczym [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]], największym miastem [[województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)|województwa nowogródzkiego]], siedzibą [[Garnizon Baranowicze|Garnizonu Baranowicze]] i oddziału [[Korpus Ochrony Pogranicza|Korpusu Ochrony Pogranicza]]. W dniu 30 października 1922 r. miasto odwiedził marszałek [[Józef Piłsudski]]. Po 1922 roku przy ulicy Staszica wzniesiono kolonię urzędniczą oraz uruchomiono gimnazjum. W 1924 roku w mieście zbudowany został drewniany kościół katolicki pw. Podwyższenia Krzyża. Od 1925 roku na rogu ulic Szeptyckiego (Sowieckiej) i Mickiewicza został odsłonięty, drugi po warszawskim, Grób Nieznanego Żołnierza<ref name=koprowski>{{cytuj książkę | tytuł = Białoruś. Uparte trwanie polskości | strony = 135–136 | rozdział = Trwanie w Baranowiczach}}</ref>. W tym samym powstało technikum kolejowe oraz szkoła kupiecka. W 1926 do lokalnej cerkwi przeniesiono elementy wyposażenia rozebranego [[sobór św. Aleksandra Newskiego w Warszawie|soboru św. Aleksandra Newskiego w Warszawie]]. W 1927 roku zbudowano nowoczesną rzeźnię miejską. W 1929 roku otworzono muzeum powiatowe i zbudowano Bank Polski. Wkrótce oddano do użytku nowy budynek Ogniwa Polskiego, Poczty Polskiej, kino "Apollo" i remizę strażacką<ref>[http://bartrans.net/baranavichy1706-1941.pl.shtml Historia m. Baranowicze od pierwszej wzmianki do II wojny światowej (lata 1706–1941)<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>. W 1938 roku uruchomiono lokalną rozgłośnię Polskiego Radia, [[Polskie Radio Baranowicze]]<ref name=koprowski/>.
 
W Baranowiczach mieściło się dowództwo [[Nowogródzka Brygada Kawalerii|Nowogródzkiej Brygady Kawalerii]], którą od 1937 roku dowodził gen. [[Władysław Anders]]<ref name=koprowski/>, a także stacjonowały [[26 Pułk Ułanów Wielkopolskich|26 Pułk Ułanów]], [[78 Pułk Piechoty (II RP)|78 Pułk Piechoty]], [[9 Dywizjon Artylerii Konnej]], 9 Szwadron Pionierów i 9 Szwadron Łączności.
 
=== Okupacja niemiecka (1941-1944) ===
W czasie okupacji niemieckiej 1941–1944 istniało tu [[Getto w Baranowiczach|getto]], przez które przewinęło się ok. 13 tysięcy lokalnych [[Żydzi|Żydów]] (ocalało zaledwie ok. 250 z nich). W dniu 13 lipca 1942 roku Niemcy rozstrzelali 48 Polaków spośród miejscowych księży i inteligencji<ref>[http://www.stankiewicze.com/ludobojstwo/baranowicze.html Ludobójstwo Ludności Polskiej Na Kresach<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>. Miasto zostało ponownie zajęte przez Armię Czerwoną 6 lipca 1944 r.
 
=== ZSRR (1944-1991) ===
== Demografia ==
<timeline>
ImageSize = width:550 height:220
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:180000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
2 511 193

edycje