Rada Europy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 146 bajtów ,  2 lata temu
m
m (Bot poprawa linki wewnętrzne, apostrofy, cudzysłowy itp.)
[[Plik:Council of Europe Palais de l'Europe.JPG|thumb|Pałac Europy w [[Strasburg]]u, główna siedziba Rady Europy]]
[[Plik:Council of Europe Palais de l'Europe aerial view.JPG|thumb|Pałac widziany z lotu ptaka]]
[[Plik:Plenary chamber of the Council of Europe's Palace of Europe 2014 01.JPG|thumb|Sala obrad plenarnych Rady w Pałacu Europy. Do ukończenia w 1999 budowy nowego gmachu Parlamentu Europejskiego w Strasburgu, także miejsce jego obrad]]
[[Plik:Council of Europe Agora building in Strasbourg.JPG|thumb|Biurowiec Agora – najnowszy budynek Rady Europy ukończony w 2008]]
'''Rada Europy''' ([[język angielski|ang.]] ''Council of Europe'', [[język francuski|fr.]] ''Conseil de l’Europe'') – [[międzynarodowa organizacja rządowa]] skupiająca prawie wszystkie [[państwo|państwa]] [[Europa|Europy]] oraz kilka państw spoza tego [[kontynent]]u. Jej głównym [[cel]]em jest „osiągnięcie większej jedności między jej członkami, aby chronić i wcielać w życie ideały i zasady stanowiące ich wspólne dziedzictwo oraz aby ułatwić ich postęp ekonomiczny i społeczny” (art. 1a [[Statut Rady Europy|Statutu Rady Europy]]). Realizując tak określony cel, organizacja ta zajmuje się przede wszystkim promocją i ochroną [[prawa człowieka|praw człowieka]], [[demokracja|demokracji]] i współpracą państw członkowskich w dziedzinie kultury.
 
Rada Europy powstała 5 maja 1949 roku w wyniku podpisania przez 10 państw (Belgię, Danię, Francję, Holandię, Irlandię, Luksemburg, Norwegię, Szwecję, Wielką Brytanię i Włochy) [[Statut Rady Europy|Traktatu Londyńskiego]]. Obecnie liczy 47 członków.
 
Siedzibą Rady Europy jest [[Strasburg]]. Biura Rady i stowarzyszonych z nią instytucji mieszczą się w kilku budynkach zlokalizowanych w północno-wschodniej części miasta. Największy z nich to Pałac Europy (fr. ''Palais de l’Europe''), wzniesiony w latach 1976–1977.
 
Rada Europy bywa mylona z instytucjami [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]]: [[Rada Europejska|Radą Europejską]] i [[Rada Unii Europejskiej|Radą Unii Europejskiej]], a niekiedy z samą Unią Europejską.
* [[Komitet Ministrów Rady Europy|Komitet Ministrów]] – organ decyzyjny, składający się z ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich lub ich przedstawicieli (tzw. ''zastępców ministrów'');
* [[Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy|Zgromadzenie Parlamentarne]] (PACE) – organ doradczy składający się z parlamentarzystów delegowanych przez parlamenty narodowe;
* [[Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Europy]] – organ doradczy w zakresie samorządności lokalnej i regionalnej.;
* [[Sekretarz Generalny Rady Europy]] – wybierany przez Zgromadzenie Parlamentarne (aktualnie jest nim [[Thorbjørn Jagland]]);
* [[Komisarz Praw Człowieka Rady Europy]] – niesądowa instytucja, która ma wspierać promocję praw człowieka w edukacji, wspomagać ombudsmanów, ustalać braki w prawodawstwie, dostarczać informacji w zakresie praw człowieka.
 
Ponadto w ramach Rady Europy funkcjonuje szereg instytucji formalnie nie będącychniebędących jej organami:
* [[Europejski Trybunał Praw Człowieka]] – organ [[Europejska konwencja praw człowieka|Europejskiej Konwencji Praw Człowieka]];
* [[Europejski Komitet Zapobiegania Torturom]] – organ Europejskiej Konwencji do spraw zapobiegania torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu;
* [[Europejski Komitet Praw Społecznych]];
* [[Europejska Komisja Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji]] (ECRI);
]]
 
Członkiem Rady Europy może zostać każde zaproszone przez tę organizację państwo akceptujące zasady rządów prawa i ochrony praw człowieka. Kryteria te odzwierciedlają podstawowe wartości, na których ma opierać się ta organizacja. Gwarancją ich przestrzegania jest zobowiązanie nowych państw członkowskich do ratyfikacji [[Europejska konwencja praw człowieka|Europejskiej Konwencji Praw Człowieka]] w przeciągu roku od przystąpienia do organizacji. Kryteria ochrony praw człowieka, demokracji parlamentarnej oraz rządów prawa mają być strażnikami bram Rady Europy. Wyrażane są jednak wątpliwości, czy wszyscy członkowie Rady spełniają dzisiaj te kryteria. Przykładem może być to, że spośród wszystkich czterdziestu siedmiu Państw Członkowskich RE, Federacja Rosyjska, jako jej członek, ma obecnie [[moratorium#Kara śmierci|moratorium zawieszające wykonywanie kary śmierci]], mimo że eliminacja możliwości jej wykonywania takiej kary jest jedną z ważniejszych przesłanek do wstąpienia do tej organizacji. Dodatkowo Państwami Członkowskimi RE położonymi całkowicie lub częściowo poza granicami geograficznymi Europy są: Armenia, Azerbejdżan, Cypr, Gruzja, Rosja oraz Turcja (według Międzynarodowej Unii Geograficznej są one w Azji, ale nie wszystkie kraje tak interpretują granicę europejsko-azjatycką w ten sposób).
 
Na początku swego istnienia Rada Europy grupowała dziesięć państw zachodnioeuropejskich. Pozostałe państwa Zachodniej Europy Zachodniej stopniowo przystąpiłyprzystępowały do organizacji, zanim jesienią 1989 rozpoczął się upadek systemu komunistycznego w Europie Środkowej i Wschodniej. Nowe demokracje z tego regionu kandydujące do Rady Europy były przyjmowane od początku lat dziewięćdziesiątych (Węgry w 1990, Polska w 1991). Aktualnie liczba państw członkowskich wynosi 47.
 
Państwa założyciele, których ministrowie spraw zagranicznych podpisali 5 maja 1949 w Londynie konwencję o utworzeniu organizacji:
# {{państwo|MNE}} (11 maja 2007)
 
[[Białoruś]] od września 1992 do stycznia 1997 miała status specjalnego gościa Rady Europy. Utraciła go z powodu niespełniającego norm demokratycznych referendum konstytucyjnego z września 1996 roku oraz ograniczania przez organy władzy państwowej swobód obywatelskich (zwłaszcza wolności słowa). Wniosek o członkostwo w Radzie Europy złożony przez Białoruś 12 marca 1993 został zawieszony w 1998 z uwagi na brak postępów w demokratyzacji państwa, rozwoju praw człowieka i praworządności<ref>{{cytuj stronę | url = http://assembly.coe.int/Main.asp?link=/Documents/AdoptedText/ta09/ERES1671.htm | tytuł = Council of Europe Parliamentary Assembly Resolution 1671 (2009) – Situation in Belarus | autor = assembly.coe.int | język = en | data dostępu = 2013-06-15}}</ref>.
 
[[Stolica Apostolska]] ma od 1970 status obserwatora przy Komitecie Ministrów Rady Europy.
 
Status obserwatora przy instytucjach Rady Europy ma także kilka krajów spoza Europy. [[Japonia]] i [[Stany Zjednoczone]] mają status obserwatora przy Komitecie Ministrów Rady Europy., [[Izrael]] mai status[[Maroko]] obserwatora przy Zgromadzeniu Parlamentarnym., [[Kanada]] i [[Meksyk]] mają zaś status obserwatora przy obu tych organach.
 
W Afryce status obserwatora przy Zgromadzeniu Parlamentarnym ma Maroko.
 
== Konwencje Rady Europy ==
Rada Europy przyjmuje dokumenty mające charakter [[umowa międzynarodowa|traktatów międzynarodowych]], zwane konwencjami, do których mogą przystępować państwa członkowskie Rady Europy, a w niektórych przypadkach także europejskie kraje nieczłonkowskie, lubbądź nawet pozaeuropejskie kraje nieczłonkowskie. Kraje przystępujące do konwencji mogą poczynić pewne zastrzeżenia co do wyłączenia lub ograniczenia stosowania na ich terytorium niektórych artykułów danej konwencji.
W niektórych sytuacjach podpisywane są też dodatkowe protokoły do konwencji, do których mogą, ale nie muszą, przystąpić państwa, które wcześniej podpisały samą konwencję.
Konwencja wchodzi w życie, jeśli zostanie podpisana i ratyfikowana przez odpowiednią liczbę państw.
121

edycji