Otwórz menu główne

Zmiany

brak opisu edycji
{{Państwo infobox
|nazwa_oryginalna = Wielkie Księstwo Litewskie<br />Великое князство Литовъское<br />Magnus Ducatus Lituaniae
|nazwa_polska =
|p1 =
|p1_flaga =
|p2 =
|p2_flaga =
|p3 =
|p3_flaga =
|p4 =
|p4_flaga =
|p5 =
|p5_flaga =
|lata_istnienia = 1240–1795
|n1 = Rzeczpospolita Obojga Narodów
|n1_flaga = Chorągiew_królewska_króla_Zygmunta_III_Wazy.svg
|n2 =
|n2_flaga =
|n3 =
|n3_flaga =
|n4 =
|n4_flaga =
|n5 =
|n5_flaga =
|flaga_obraz = Alex K Grundwald flags 1410-03.svg
|herb_obraz = Grand Ducal Coat of Arms of Lithuania.svg
|nazwa_dopełniacz = Litwy
|dewiza =
|dewiza_język =
|dewiza_polski =
|lokalizacja_obraz = Grand_Duchy_of_Lithuania_1430.png
|konstytucja =
|państwo = [[Rzeczpospolita Obojga Narodów]] (od 1569)
|język_urzędowy = do 1696: [[język ruski]]<br />od 1696: [[język polski]]<ref>Uchwalone przez Sejm konwokacyjny 1696 "''Coaequatio iurium'' [zrównanie praw] ''Stanow W. X. Lit. z Koroną Polską''" uznało polski za język urzędowy: "''dekreta'' [wyroki] ''wszystkie Polskim ięzykiem odtąd maią być wydane''". "''Pisarz Ziemskiego Sądu Woiewództwa, w którym się Sądy Główne Trybunalskie odprawować będą (...) po Polsku a nie po Rusku pisać y one każdemu potrzebującemu bez wszelakiey depaktacyi y przymuszenia strony (...) wydawać (...) powinien będzie.'' ([[Volumina Legum]] Tom 5, s. 418).</ref><ref>(''[[Volumina Legum]]'' Tom 5, s. 418).</ref><br />też: [[Łacina]]
|język_używany = [[Język ruski|ruski]], [[Język cerkiewnosłowiański|cerkiewnosłowiański]], [[Język ukraiński|ukraiński]], [[Język staropolski|staropolski]], [[Język polski|średniopolski]], [[Język litewski|litewski]]
|stolica = [[Nowogródek]] <small>(ok. 1230-1270)</small><br />[[Kiernów]]<small>(po roku 1279 – przed 1321)</small><br />[[Stare Troki|Troki]] <small>(ok. 1321–1323)</small><br />[[Wilno]] <small>(1323–1795)</small>
|ustrój_polityczny = [[monarchia patrymonialna]] z czasem [[demokracja szlachecka]]
|typ_państwa = [[monarchia dziedziczna]] (z pewnymi zastrzeżeniami do 1569), [[monarchia elekcyjna]] (jako część [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej Obojga Narodów]])
|głowa_państwa = <br />[[Stanisław August Poniatowski]]
|głowa_państwa_opis = ostatni = [[Władcy Litwy|wielki książę litewski]]
|status_terytorium =
|zależne_od =
|głowa_terytorium =
|głowa_terytorium_opis =
|w_imieniu_tekst =
|w_imieniu_urząd =
|w_imieniu =
|szef_rządu =
|szef_rządu_opis =
|w_imieniu_tekst2 =
|w_imieniu_urząd2 =
|w_imieniu2 =
|powierzchnia =
|powierzchnia_wód =
|powierzchnia_miejsce =
|ludność =
|gęstość =
|gęstość_miejsce =
|ludność_rok =
|narodowości =
|ludność_miejsce =
|utworzenie_sposób = Zjednoczenie plemiennych księstw litewskich
|od_kogo = [[Mendog]]
|utworzenie_data = 1240
|likwidacja_sposób = likwidacja ([[III rozbiór Polski|III rozbiór]])
|przez_kogo =
|likwidacja_data = 1795
|religia_dominująca = [[katolicyzm]] (obrządku [[Kościół łaciński|łacińskiego]] i [[Kościoły greckokatolickie|greckiego]]), [[prawosławie]], do końca XIV wieku również [[pogaństwo]]
|waluta_nazwa =
|waluta_symbol =
|UTC =
|hymn =
|hymn_nazwa_polska =
|kod_ISO =
|domena =
|kod_samochodowy =
|numer_kierunkowy =
|terytoria_zależne = [[Księstwa Wierchowskie]],<br />[[Księstwo Kurlandii i Semigalii]] (jako wspólne lenno Rzeczypospolitej-Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego),<br />[[Inflanty]] (kondominium)
|terytoria_autonomiczne =
|mapa_obraz =
|uwagi =
}}
 
'''Wielkie Księstwo Litewskie''', [[Język ruski|rus.]] ''Великое князство Литовъское'', [[Łacina|łac.]] ''Magnus Ducatus Lituaniae'', potocznie '''Litwa'''<ref>Chodzi o Litwę historyczną, różną od dzisiejszej [[Litwa|Republiki Litewskiej]]. Terminu "Litwa", a nawet "Wielkie Księstwo", używano powszechnie w czasach zaborów (por. [[Adam Mickiewicz|Mickiewicz]]: ''Litwo, ojczyzno moja...'') na określenie terytorium dawnego Księstwa (dzisiejsza Białoruś i Litwa). Również w okresie II RP używano określenia "Litwa" w szerszym niż dziś znaczeniu. Dlatego były: [[Republika Litewska (1918–1940)|Litwa kowieńska]], [[Litwa Środkowa]] ([[Wileńszczyzna]]) i Litwa białoruska (stąd [[Brześć|Brześć Litewski]], [[Mińsk|Mińsk Litewski]] itp). Zobacz też: [[Litwini w znaczeniu historycznym]]</ref> – państwo powstałe przez zjednoczenie plemiennych księstw [[Litwini|litewskich]] w roku [[1240]] przez [[Mendog]]a. Od [[1316]] do [[1569]] pod władzą dziedzicznych [[władcy Litwy|wielkich książąt litewskich]] z [[Giedyminowicze|dynastii Giedyminowiczów]] (i jej bocznej linii [[Jagiellonowie|Jagiellonów]]). Od [[1385]] w [[unia polsko-litewska|unii z Polską]]. W latach [[1569]]-[[1795]] jeden z dwóch równoprawnych członów [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej Obojga Narodów]]. Wielkie Księstwo Litewskie obejmowało obszar dzisiejszej [[Litwa|Litwy]] i [[Białoruś|Białorusi]], a w największym zasięgu terytorialnym (XIV-XVI wiek) również [[Podlasie|Podlasia]], środkowej i wschodniej [[Ukraina|Ukrainy]] oraz zachodnich kresów [[Rosja|Rosji]].
 
Anonimowy użytkownik