Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 30 bajtów, 1 rok temu
m
== Rada królewska w Polsce ==
[[Plik:Wiec Kazimierz Wielki.jpg|266px|thumb|right|Rada królewska Kazimierza Wielkiego]]
W Polsce we wczesnym średniowieczu skład Rady zależał wyłącznie od woli monarchy - powoływał on do niej ludzi, których darzył swym zaufaniem.
 
Z czasem zaczęto przyjmować, że niektórzy najwyżsi urzędnicy wchodzą do niej z racji sprawowanych funkcji, zaś król ma prawo powoływać do rady nowych dodatkowych członków wedle swego uznania.
* [[podkanclerzy koronny]]
* [[marszałek wielki koronny]]
* [[Podskarbi wielki koronny|podskarbi wielki koronny]]
* [[urzędy ziemskie|dygnitarze ziemscy]]
* [[arcybiskupi gnieźnieńscy|arcybiskup gnieźnieński]]
* [[Arcybiskupi lwowscy obrządku łacińskiego|arcybiskup lwowski]]
* biskupi katoliccy
 
Rada zajmowała się decydowaniem o najważniejszych sprawach państwa. Jej prawa nie były prawnie ustalone - określał je zwyczaj i praktyka. Jedyna prawna regulacja kompetencji Rady pochodzi z [[1422]] r., gdy postanowiono, iż król musi uzyskać zgodę rady w sprawach dotyczących bicia monety. W czasach panowania Władysława III Warneńczyka wzrosła jej rola na skutek małoletniości króla, a później jego nieobecności w Królestwie Polskim po 1440 r.
 
Na mocy postanowień [[Pokój toruński 1466|II Pokoju toruńskiego]] z 1466 roku [[Wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego|wielki mistrz zakonu krzyżackiego]] był na wezwanie króla Polski zobowiązany do uczestnictwa w radzie królewskiej z prawem udziału w elekcji nowego władcy włącznie.
 
== Rada królewska we Francji ==
We [[Francja|Francji]] w XIII wieku z Rady Królewskiej wykształcił się organ sądowniczy, który od XIV wieku był zwany [[Parlament (Ancien Régime)|parlamentem]]. Przejął on po części obowiązki Rady jako sądu królewskiego, ponieważ ten mógł orzekać tylko w obecności króla, a wraz z rozrostem domeny królewskiej rozrastała się również [[jurysdykcja]] królewska, w związku z czym sąd królewski nie był w stanie orzekać we wszystkich sprawach. Od XIV wieku parlament paryski działał już jako sąd królewski w Cité. W późniejszym czasie powstawało coraz więcej parlamentów, tak że w XVIII wieku we Francji działało już 16 Parlamentów.
 
Parlament francuski składał się z 82 sędziów, którzy to kupowali swoje stanowiska. Polegało to na wpłaceniu do kasy królewskiej określonej kwoty pieniężnej, która miała stanowić zabezpieczenie przed usunięciem sędziego ze stanowiska (często w kasie królewskiej nie było tyle pieniędzy żeby móc spłacić danego sędziego). W ten sposób sędziowie uniezależnili się od króla i mogli działać niezawiśle.
 
[[Parlament (Ancien Régime)|Parlament]] orzekał w 3 rodzajach spraw - w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych.
199 831

edycji