Tumult gdański 1525–1526: Różnice pomiędzy wersjami

m
m (MalarzBOT: wstawiam brakujący szablon {{Przypisy}})
'''[[Tumult]] gdański 1525-1526''' – to wystąpienia [[luteranizm|luterańskiego]] [[pospólstwo|pospólstwa]] i [[Plebs (średniowiecze i nowożytność)|plebsu]] [[Gdańsk]]a przeciwko [[magistrat]]owi i [[Burmistrzowie Miasta Gdańska|burmistrzowi]] [[Eberhard Ferber|Eberhardowi Ferberowi]].
 
W styczniu 1525 mieszczaństwo gdańskie wystąpiło przeciwko burmistrzowi, oskarżając go o defraudację funduszy miejskich, dokonaną pod protekcją [[kanclerz wielki koronny|kanclerza wielkiego koronnego]] [[Krzysztof Szydłowiecki|Krzysztofa Szydłowieckiego]]. Pospólstwo i plebs zażądało wyjęcia miasta spod jurysdykcji duchownej [[Biskupi kujawscy|biskupa kujawskiego]] [[Maciej Drzewicki|Macieja Drzewickiego]]. Burmistrz Ferber złożył urząd, jednak magistrat nie chciał przedstawić przedstawicielom pospólstwa rachunków miejskich. Luterańskie mieszczaństwo zażądało skasowania [[post]]ów, [[msza|mszy]], śpiewu kościelnego i wprowadzenia wolnego głoszenia [[Ewangelia|Ewangelii]].
 
[[22 stycznia]] [[1525]]<ref name="ReferenceA">{{Cytuj|autor=Jan Leo|tytuł=Dzieje Prus|data=2008|miejsce=Olsztyn|s=422}}</ref> rozpoczęły się w Gdańsku rozruchy. Wzburzony tłum obalił magistrat i wprowadził [[demokracja|demokratyczny]] ustrój miejski. Skasowano wszystkie [[klasztor]]y [[katolicyzm|katolickie]], sprofanowano święte obrazy i [[sakrament]]y. Zlikwidowano posady [[proboszcz]]ów, wprowadzając w ich miejsce [[predykant]]ów. Mieszczanie wysłali delegację do [[Marcin Luter|Marcina Lutra]], z prośbą o przysłanie nauczycieli nowej wiary. Nowe luterańskie władze wysłały też do [[Zygmunt I Stary|Zygmunta Starego]] pismo, w którym informowali go o zmianie religii oraz zapewniali go o swoim posłuszeństwie wobec niego i utrzymaniu płacenia należnych mu podatków<ref>{{Cytuj|autor=Jan Leo|tytułname=Dzieje Prus|data=2008|miejsce=Olsztyn|s=422}}<"ReferenceA"/ref>.
 
Na wieść o likwidacji [[Państwo zakonu krzyżackiego|państwa krzyżackiego]] i utworzeniu [[Prusy Książęce|Księstwa Pruskiego]], Gdańszczanie wysłali do króla członków władz miejskich, by ponownie usprawiedliwić swą zmianę wiary. Także część obalonego magistratu dotarła do króla i poprosiła go o osobistą interwencję w Gdańsku. Król obiecał pomoc, lecz dopiero po załatwieniu spraw ważniejszych.<ref>{{Cytuj|autor=Jan Leo|tytuł=Dzieje Prus|data=2008|miejsce=Olsztyn|s=426}}</ref>
203 064

edycje