Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 8 bajtów ,  1 rok temu
m
Bot poprawia formatowanie szablonów {{Dziennik Ustaw}} i {{Monitor Polski}}; zmiany kosmetyczne
30 czerwca 2014 r. miasto miało 15&nbsp;684 mieszkańców<ref name="Ludność2014-06">{{cytuj książkę|tytuł=Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 czerwca 2014 r.|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2014-10-28|url=http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/6/12/1/ludnosc_stan_i_struktura_w_przekroju_terytorialnym_30062014.pdf}}</ref>.
 
Ośrodek przemysłu spożywczego, drzewnego, maszynowego, przetwórstwa tworzyw sztucznych i do niedawna dziewiarskiego.
Siedziba Powiatowej Komendy Policji, Powiatowej Komendy Straży Pożarnej, [[Dekanat Świdwin|dekanatu]], [[Nadleśnictwo Świdwin|nadleśnictwa]].
 
 
== Położenie ==
[[Plik:Rega w Świdwinie.jpg|thumbmały|leftlewo|215px|[[Rega]] w Świdwinie]]
Miasto znajduje się w środkowej części [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]. Świdwin jest położony na [[Wysoczyzna Łobeska|Wysoczyźnie Łobeskiej]] nad rzeką [[Rega|Regą]]. W granicach administracyjnych miasta znajduje jezioro [[Bukowiec (jezioro w woj. zachodniopomorskim)|Bukowiec]].
 
 
== Historia ==
[[Plik:Mury Obronne Świdwina.jpg|thumbmały|Fragmenty murów obronnych]]
[[Plik:Schivelbein 19Jh.jpg|thumbmały|Świdwin ok. 1860 r.]]
W XII w. gród pomorski na szlaku handlowym z [[Kołobrzeg]]u do [[Wielkopolska|Wielkopolski]]. W XIII w. przekazany przez księcia [[Barnim I|Barnima I]] w posiadanie zakonowi [[norbertanie|norbertanów]] z [[Trzebiatów|Trzebiatowa]]. Później odsprzedany przez premonstratensów margrabiom brandenburskim i włączony do [[Nowa Marchia|Nowej Marchii]] jako lenno książąt [[Meklemburgia|meklemburskich]]. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1280 r., najstarsza pieczęć datowana na 1296 r. Od 1319 r. Świdwin był miastem prywatnym rodu Wedlów, którzy w latach 1384-1455 odstąpili miasto i zamek [[zakon krzyżacki|zakonowi krzyżackiemu]]. W 1351 r. miasto nawiedziła zaraza. 15 lipca 1469 r. na tle niepokojów między [[Brandenburgia|Branderburgią]] a [[Pomorze]]m miała miejsce słynna "Bitwa o krowę" pomiędzy mieszkańcami Świdwina a mieszczanami [[Białogard]]u. Tocząca się pod koniec [[XV wiek|XV]] w. wojna przyniosła zniszczenia, z których jednak miasto szybko się podniosło. W 1477 r. w Świdwinie został wybudowany [[klasztor]] [[Kartuzi|Zakonu Kartuzów]] (sekularyzowany w 1539 r.). Rozwijało się warzelnictwo [[piwo|piwa]] – w 1535 r. jest jednym z najlepszych w całej Nowej Marchii. Od 1538 r. zaznaczyły się wpływy [[protestantyzm]]u. W latach 1540-1808 w mieście przebywają [[Zakon Maltański|joannici]], którzy organizują na zamku siedzibę [[komturia|komandorii]]. Rok 1550 przyniósł zarazę, na którą zmarła 1/3 mieszkańców, w latach 1619 i 1689 miały miejsce duże pożary miasta, a w 1621 r. panowały niezwykle niskie temperatury; w [[XVII wiek]]u przez Świdwin przetoczyły się silne wichury. Dodatkowe spustoszenia przyniosła [[wojna trzydziestoletnia]]. Wszystkie te zdarzenia miały wpływ na stagnację miasta. Dopiero w połowie [[XVIII wiek]]u liczba mieszkańców przekroczyła 1000, aby już w 1785 r. przekroczyć 2000. W mieście zaznaczył się rozwój sukiennictwa i handlu. W roku 1875 miasto liczyło już 5638 mieszkańców, a pół wieku później było ich 8428. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Świdwin zamieszkiwało 9726 osób<ref>[http://verwaltungsgeschichte.de/belgard.html Schivelbein, Stadt]</ref> Przed [[II wojna światowa|II wojną światową]] miasto nosiło nazwę ''Schivelbein''.
 
 
== Architektura ==
[[Plik:Starówka Świdwin.jpg|thumbmały|Ul. 1 Maja (starówka)]]
[[Plik:Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Świdwinie.jpg|thumbmały|[[Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Świdwinie|Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy]]]]
[[Plik:Świdwin, zamek,XIV-XVIII-XX.JPG|thumbmały|[[Zamek w Świdwinie|Zamek joannicki]]]]
[[Plik:Brama Kamienna w Świdwinie.jpg|thumbmały|Brama Kamienna w Świdwinie]]
[[Plik:Wieża Bismarck'a, park miejski, Świdwin..jpg|thumbmały|[[Wieża Bismarcka w Świdwinie|Wieża Bismarcka]]]]
[[Plik:Cmentarz Żydowski w Świdwinie.jpg|thumbmały|[[Cmentarz żydowski w Świdwinie|Cmentarz żydowski]]]]
[[Plik:Pomnik Pamięci Poległym i Pomordowanym Żołnierzom Ofiarom Faszyzmu i Stalinizmu.jpg|thumbmały|Pomnik Pamięci Poległym i Pomordowanym Żołnierzom Ofiarom Faszyzmu i Stalinizmu]]
=== Zabytki ===
Cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków<ref>Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, nr rej. 490</ref>.
* '''Zamek Joannicki''' – zbudowany w [[XIII wiek]]u nad rzeką [[Rega|Regą]] w celu ochrony szlaków handlowych znad [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]] na południe kontynentu oraz ze [[Szczecin]]a do [[Białogard]]u. Nazwa zamku pochodzi od joannitów, którzy od [[XVI wiek|XVI]] do [[XIX wiek]]u mieli w nim siedzibę swojej [[Komturia|komandorii]]. Obecnie w obiekcie znajduje się Biblioteka Miejska, Kino Zamek, Centrum Informacji Turystycznej i Gospodarczej oraz Świdwiński Ośrodek Kultury.
{{osobny artykuł|Zamek w Świdwinie}}
* '''brama Kamienna''' – wybudowana w [[XIV wiek|XIV]] wieku, była jedną z trzech bram chroniących miasto. Do czasów teraźniejszych zachowała się jako jedyna. Jej przebudowa miała miejsce w 1475 r. W 2002 r. bramę zaopatrzono we wrota, stylizowane na gotyckie ważące prawie 2 tony, {{fakt|data=2014-11|głównym wykonawcą wrót był świdwiński stolarz Edward Mirosław Koczwara.}}
* '''obwarowania miejskie''' – mury mające za zadanie chronić miasto i mieszkańców, były budowane od 1319 r. Od XVIII wieku miasto zaczęło je demontować. Obecnie zachował się jedynie 14-metrowy odcinek nad rzeką [[Rega|Regą]].
* '''plebania kościoła NMP'''
 
== Gospodarka ==
W centrum Świdwina znajduje się duży zakład przetwórstwa drzewnego.
Na terenie miasta znajduje się 6 supermarketów dużych sieci handlowych<ref>[[Biedronka (sieć handlowa)|Biedronka]] (2), [[Intermarché|Intermarche]], [[Netto (duńska sieć handlowa)|Netto]], [[Lidl]], [[Sano]]</ref>.
 
* Szkoła Podstawowa nr 2 im. ppor. [[Emilia Gierczak|Emilii Gierczak]] (ul. Armii Krajowej 19)
* Szkoła Podstawowa nr 3 im. Lotników Polskich (ul. Szturmowców 1)
* Szkoła Podstawowa Specjalna nr 2 w Sławoborzu filia w Świdwinie (ul. Szczecińska 87)
* Publiczne Gimnazjum w Świdwinie im. Osadników Wojskowych (ul. Kombatantów Polskich 6)
* Publiczne Gimnazjum Specjalne nr 2 w Świdwinie (ul. Szczecińska 87)
 
== Wspólnoty religijne ==
[[Plik:Kościół Świętego Michała Archanioła w Świdwinie.jpg|thumbmały|Kościół Świętego Michała Archanioła w Świdwinie]]
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą: [[Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP]], [[Kościół łaciński|Kościół rzymskokatolicki]], [[Kościół Zielonoświątkowy w RP]] oraz [[Świadkowie Jehowy|Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy]] z [[Sala Królestwa|Salą Królestwa]]<ref>Dane według [https://apps.jw.org/P_CONGSHARE?g=0046F409-5FCF-42E7-AB48-55CE124DC751 wyszukiwarki zborów] na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org), dostęp z 4 czerwca 2014.</ref>.
 
 
== Sport ==
[[Plik:Jezioro Bukowiec w Świdwinie.jpg|thumbmały|Ośrodek rekreacyjny nad jeziorem Bukowiec w Świdwinie]]
=== Kluby sportowe ===
W Świdwinie działa sporo stowarzyszeń sportowych, propagujących rozwój sportu na terenie miasta{{fakt|data=2008-06}}.
 
=== Transport kolejowy ===
[[Plik:Dworzec kolejowy w Świdwinie.jpg|thumbmały|[[Świdwin (stacja kolejowa)|Dworzec kolejowy w Świdwinie]]]]
* [[Linia kolejowa nr 202|Linia kolejowa nr 202 Gdańsk Główny - Stargard]]
** tzw. [[Linia kolejowa nr 202|Magistrala Nadbałtycka]], znaczenia państwowego, pierwszorzędna, zelektryfikowana, częściowo dwutorowa. Czynna w ruchu pasażerskim i towarowym, bezpośrednie połączenie kolejowe ze [[Szczecin]]em, [[Gdynia|Gdynią]], [[Olsztyn]]em, [[Białystok|Białymstokiem]]
 
=== Transport lotniczy ===
[[Plik:Plac Lotników w Świdwinie.jpg|thumbmały|Pomnik na Placu Lotników w Świdwinie]]
W odległości około 5&nbsp;km od centrum miasta znajduje się lotnisko wojskowe, [[21 Baza Lotnictwa Taktycznego]]. Ruch na lotnisku jest zamknięty dla cywili, jednak często służy jako lądowisko dla rządowych samolotów. Jest to wojskowe osiedle Świdwina. Pas startowy ma długość 2,5&nbsp;km i 60 m szerokości{{Fakt|data=2010-02}}.
 
 
== Administracja ==
[[Plik:Urząd Miasta i Urząd Gminy w Świdwinie.jpg|thumbmały|Urząd Miasta i Urząd Gminy w Świdwinie]]
Świdwin ma status [[gmina miejska|gminy miejskiej]]. Mieszkańcy wybierają do [[rada gminy|Rady Miasta]] Świdwin 15 radnych<ref>Zarządzenie Nr 69/2014 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 4 marca 2014 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2014 r., poz. 1084)</ref>. Organem wykonawczym władz jest [[burmistrz]]. Siedzibą władz miasta jest ratusz na placu Konstytucji 3 Maja.
 
Od listopada 1992 r. Świdwin prowadzi współpracę z niemieckim miastem [[Prenzlau]].
 
Miasto jest obszarem właściwości [[sąd rejonowy|Sądu Rejonowego]] w Białogardzie, jednakże sprawy wieczystoksięgowe, sprawy z zakresu prawa karnego, karnego skarbowego i sprawy wykroczeniowe są obsługiwane przez wydziały zamiejscowe sądu w Świdwinie. Sprawy z zakresu prawa pracy oraz sprawy gospodarcze są rozpatrywane przez Sąd Rejonowy w Koszalinie<ref>Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie utworzenia wydziałów w sądach rejonowych ([http://bip.ms.gov.pl/pl/ministerstwo/dziennik-urzedowy-ministra-sprawiedliwosci/2012/ Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2012 r. poz. 95], s. 19)</ref>. Świdwin jest obszarem właściwości [[sąd okręgowy|Sądu Okręgowego]] w Koszalinie<ref>Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. ws. ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych ({{Dziennik Ustaw|2012|0|1223}})</ref>. Gmina (właśc. [[powiat świdwiński]]) jest obszarem właściwości miejscowej [[samorządowe kolegium odwoławcze|Samorządowego Kolegium Odwoławczego]] w Koszalinie<ref>Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. ws. obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ({{Dziennik Ustaw|2003|198|1925}})</ref>.
 
Miasto jest siedzibą władz [[powiat świdwiński|powiatu świdwińskiego]], a także władz wiejskiej [[Świdwin (gmina wiejska)|gminy Świdwin]].
Mieszkańcy Świdwina wybierają 5 z 17 radnych do [[powiat świdwiński#Administracja i samorząd|Rady Powiatu w Świdwinie]]<ref>Uchwała Nr XXXVI/192/02 Rady Powiatu w Świdwinie z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie podziału powiatu na okręgi wyborcze ([http://www.szczecin.uw.gov.pl/prawo/du/20021/54-2002.pdf Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 54, poz. 1219])</ref>, a radnych do [[Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego#Wybory do Sejmiku|Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 3]]. Posłów na Sejm wybierają z [[okręg wyborczy nr 40 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|okręgu wyborczego nr 40]], senatora z [[okręg wyborczy nr 99 do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej|okręgu nr 99]], a posłów do [[Parlament Europejski|Parlamentu Europejskiego]] z [[okręg wyborczy nr 13 do Parlamentu Europejskiego w Polsce|okręgu nr 13]].
 
2 566 981

edycji