Sąd konstytucyjny: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 593 bajty ,  2 lata temu
→‎Słowenia: źródła/przypisy
(WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
(→‎Słowenia: źródła/przypisy)
* orzekanie o oskarżeniu naczelnych organów federalnych lub krajowych w sprawie ich odpowiedzialności konstytucyjnej,
* rozstrzyganie sporów kompetencyjnych.
Postępowanie przed Trybunałem dotyczące abstrakcyjnej kontroli ustaw federalnych może zostać wszczęte na wniosek rządu kraju związkowego, grupy 1/3 członków Rady Narodowej albo 1/3 członków Rady Federalnej. W przypadku kontroli konstytucyjności ustaw krajowych z wnioskiem może wystąpić także Rząd Federalny. W Konstytucji została przewidziana również kontrola indywidualna na wniosek osoby, która twierdzi, że jej konstytucyjne prawa zostały naruszone bezpośrednio. Sąd na wniosek oraz sam Trybunał z urzędu może wszcząć postępowanie w zakresie kontroli konstytucyjności ustaw i rozporządzeń.<ref name=":0">{{Cytuj |autor = (red naukowa) Anna Chmielarz-Grochal, Anna Michalak, Jarosław Sułkowski |tytuł = Powoływanie sędziów konstytucyjnych w wybranych państwach europejskich |data = 2017}}</ref>
 
Zgodnie z art. 147 Konstytucji Trybunał składa się z 14 członków: prezesa, wiceprezesa, 12 pozostałych członków oraz 6 zastępców członków, którzy są wzywani w przypadku, gdy jeden z podstawowych członków jest nieobecny.<ref>{{Cytuj |tytuł = https://www.vfgh.gv.at/verfassungsgerichtshof/organisation/internal_organization_overview.en.html |data = }}</ref> Prezesa, wiceprezesa, 6 członków i 3 zastępców członków powołuje Prezydent Federalny na podstawie propozycji Rządu Federalnego. Pozostałych 6 członków i zastępców członków jest mianowanych na wniosek Rady Narodowej (przedkłada kandydatury 3 członków i 2 członków zastępczych) i Rady Federalnej (wniosek powołania 3 członków i 1 zastępcy członka).<ref name=":0" />
 
=== Belgia ===
* przepisów ustanowionych w Konstytucji określających uprawnienia organów państwowych
* przepisów zawartych w Tytule II Konstytucji – Belgowie i ich prawa, art. 170, 172, 191 Konstytucji
* art. 147 § 1 Konstytucji.<ref name=":0" />
W skład Sądu Konstytucyjnego wchodzi 12 sędziów powoływanych dożywotnio przez Króla z listy kandydatów parlamentu wybranych przez Izbę Reprezentantów albo Senat. Lista musi być zatwierdzona większością 2/3 głosów. Kandydaci muszą mieć co najmniej 40 lat i mogą pełnić funkcję w Sądzie Konstytucyjnym do ukończenia 70 roku życia.<ref>{{Cytuj |tytuł = http://www.const-court.be/en/common/home.html |data = }}</ref>
 
=== Bośnia i Hercegowina ===
Zgodnie z art. VI pkt. 1 składa się z 9 członków. Natomiast art. 99 regulaminu Sądu stanowi, że przewodniczący jest wybierany spośród 9 sędziów w drodze tajnego głosowania na posiedzeniu plenarnym. Jego kadencja trwa 3 lata i zaczyna się od chwili wyboru. Na tym samym posiedzeniu powinno się także dokonać wyboru trzech wiceprzewodniczących. Przewodniczący i 3 wiceprzewodniczących nie może pochodzić z tego samego narodu.
 
Izba Reprezentantów Federacji wybiera czterech członków, Zgromadzenie Narodowe Republiki Serbskiej wybiera kolejnych dwóch członków, pozostałych trzech powołuje przewodniczący Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jednocześnie zasięgając niewiążącej opinii Prezydium Bośni i Hercegowiny.<ref name=":0" />
 
=== Słowenia ===
* w sprawach sporów kompetencyjnych między sądami a innymi organami władzy państwowej,
* w sprawie sprzeczności działalności partii politycznych z Konstytucją,
* w innych sprawach, w których ma kompetencje na mocy niniejszej konstytucji lub ustaw.<ref>{{Cytuj |tytuł = http://www.us-rs.si/en/about-the-court/legal-basis/ |data = }}</ref>
Sąd Konstytucyjny orzeka na sesjach, na których obecni są wszyscy sędziowie, przewodniczący, a także spoza składu sędziowskiego – sekretarz generalny Sądu.
 
Z wnioskiem do Sądu Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności aktu może wystąpić każdy kto wykaże swój interes prawny.
 
Zgodnie z art. 163 Konstytucji w skład Sądu Konstytucyjnego wchodzi 9 sędziów, wybieranych na wniosek Prezydenta, przez Zgromadzenie Narodowe w sposób określony przez ustawę. Kandydaci powinni być ekspertami prawnymi i mieć ukończone 40 lat.<ref name=":0" />
 
== Zobacz też ==