Kurów (powiat puławski): Różnice pomiędzy wersjami

m
Potrzebne źródło do https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kur%C3%B3w_(powiat_pu%C5%82awski)&diff=44694643&oldid=44401113
(Potrzebne źródło do niedrobnych redakcyjnych https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kur%C3%B3w_(powiat_pu%C5%82awski)&diff=48985559&oldid=48202669 , zmiana źródła definicji)
m (Potrzebne źródło do https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kur%C3%B3w_(powiat_pu%C5%82awski)&diff=44694643&oldid=44401113)
 
== Położenie i demografia ==
Przez miejscowość przebiegają obecnie [[droga ekspresowa S12 (Polska)|droga ekspresowa S12]] i [[Drogadroga ekspresowa S17 (Polska)|droga ekspresowa S17]] (część [[E372 (trasa europejska)|trasy europejskiej E372]]) oraz droga krajowa [[Drogadroga krajowa nr 12 (Polska)|droga krajowa nr 12]].
 
Historycznie położony jest w [[Małopolska|Małopolsce]] (początkowo w [[Ziemia sandomierska|ziemi sandomierskiej]], a następnie w [[Lubelszczyzna|ziemi lubelskiej]]). Kurów położony był w drugiej2. połowie XVI wieku w powiecie lubelskim, w [[województwo lubelskie (I Rzeczpospolita)|województwawojewództwie lubelskiegolubelskim]]<ref>Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego</ref>.
 
Według danych z 1 stycznia 2008 sołectwo Kurów posiadało 2804 mieszkańców<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Plan Odnowy miejscowości Kurów na lata 2008-2015|url=http://bip.kurow.eu/bip/87_ugkurow/fckeditor/file/2008/Plan_Odnowy_Msc//Plan_Odnowy_Msc_Kurow_2008-2015.pdf|wydawca=Urząd Gminy Kurów|data=2008|strony=6|rozdział=1. Informacja ogólna}}</ref>, {{fakt|31 grudnia 2015 roku 2795 osób (zameldowania stałe i czasowe).|data=2018-01}}
 
== Historia ==
Na przełomie XIX i XX wieku Kurów był największym ośrodkiem bednarstwa na Lubelszczyźnie. Podczas rewolucji 1905-1907 miały miejsce manifestacje socjalistyczne. W 1910 roku (oficjalnie w 1912) założono Ochotniczą Straż Pożarną. Między 1 a 3 sierpnia 1915 pod Kurowem armia [[Niemcy|niemiecko]]-[[austria]]cka toczyła ciężkie [[bitwa pod Kurowem (1915)|walki]] z wojskami rosyjskimi. Pamiątką po tych wydarzeniach jest zabytkowy [[Cmentarz wojenny w Kurowie|cmentarz wojenny w Olesinie]].
 
Kurów został zelektryfikowany w 1926 z inicjatywy niemieckiego osadnika i młynarza Ulrycha. Kolejne rozbudowy i przebudowy sieci energetycznej następowały w latach 1933, 1946 i 1958-19621958–1962<ref>O elektryfikacji Kurowa zob. ''Zeszyty Kurowskie'' 6/1995 s. 15-18.</ref>.
 
W styczniu 1935 roku, przez Kurów biegł odcinek XIV [[Rajd Monte Carlo|Rajdu Monte Carlo]]. 8 i 10 września 1939 nastąpiły tragiczne w skutkach bombardowania Kurowa przez lotnictwo niemieckie. Było wiele ofiar wśród ludności cywilnej i wojska. W wyniku pożaru spalona została zabudowa centrum. 15 września 1939 do miejscowości wkroczyły wojska niemieckie. 6 marca 1944 Niemcy w publicznej egzekucji rozstrzelali 42 i powiesili 6 osób<ref>Zob. Stefan Rodak: ''Maszerują Chłopskie Bataliony'', s. 60.</ref>. 23 czerwca 1944 doszło w Kurowie do potyczki dowodzonych przez [[Stefan Rodak|Stefana Rodaka]] żołnierzy [[Okręg Lublin BCh|Okręgu Lublin]] [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]], [[Armia Krajowa|AK]] i [[Armia Ludowa|AL]] z wojskami niemieckimi, wjeżdżającymi do miejscowości od strony Puław. W jej wyniku kilku żołnierzy niemieckich zostało rannych i zabitych, zaś Polacy bez strat własnych zdobyli niemiecki transporter opancerzony<ref>Stefan Rodak: ''Maszerują.'' s. 403-410 oraz Stefan Rodak; ''Marszem podziemnym.'' s. 219-224.</ref>. W 1970 roku z miejscowości wyruszał pierwszy etap [[Tour de Pologne 1970|XXVII edycji kolarskiego Tour de Pologne]].
Okupacja [[III Rzesza|niemiecka]] podczas II wojny światowej przyniosła brutalny koniec historii kurowskich Żydów. We wrześniu 1939 roku społeczność żydowska Kurowa liczyła 2571 mieszkańców (55 proc. populacji). Pierwsza wywózka Żydów z Kurowa nastąpiła 8 kwietnia 1942 roku. Osoby starsze i niedołężne Niemcy zamordowali na miejscu, a duża grupa – głównie kobiety i dzieci – została wywieziona do niemieckiego [[Obóz zagłady w Sobiborze|obozu zagłady w Sobiborze]]. 13 listopada 1942 roku miała miejsce druga wywózka, a w grudniu tego samego roku Niemcy zmordowali na miejscowym kirkucie ostatnich ocalałych z poprzednich deportacji. W sierpniu 1942 Niemcy utworzyli w Kurowie [[getto]]-obóz pracy, w którym uwięzili także pewną ilość Żydów z [[Lublin]]a i [[Wąwolnica (powiat puławski)|Wąwolnicy]]<ref name="historia_żyd">Zobacz stronę [[Żydowski Instytut Historyczny|Żydowskiego Instytutu Historycznego]] poświęconą Kurowowi http://www.jewishinstitute.org.pl/pl/gminy/miasto/425.html.</ref>.
 
Wojnę przeżyli nieliczni żydowscy mieszkańcy Kurowa. Stało się to głównie dzięki ofiarności i pomocy miejscowych Polaków, którzy z narażeniem życia ukrywali lub wspomagali swoich żydowskich sąsiadów, znajomych lub osoby zupełnie im obce. W listopadzie 2017 w [[KULKatolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II|Katolickim Uniwersytecie Lubelskim]] odbyła się uroczystość nadania medali [[Sprawiedliwy wśród Narodów Świata|"Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata"]] dziesięciu rodzinom z Lubelszczyzny, pośród których znaleźli się potomkowie ratujących z Kurowa i jego okolic<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.kurierlubelski.pl/wiadomosci/lublin/a/sprawiedliwi-wsrod-narodow-swiata-ratowali-chociaz-grozila-za-to-smierc,12680169/| tytuł = Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Ratowali, chociaż groziła za to śmierć| data dostępu = 6 stycznia 2018| autor = Małgorzata Szlachetka| opublikowany = | praca = Kurier Lubelski| data = 2017-11-17| język = pl}}</ref>.
 
12 września 2017 na lokalnym kirkucie, z inicjatywy lokalnych władz samorządowych, odsłonięto pomnik – symboliczny mur z tablicami upamiętniającymi społeczność żydowską w Kurowie oraz mieszkańców tego miasta, którzy ratowali Żydów w czasie wojny<ref>{{cytuj stronę | url =https://lublin.onet.pl/upamietnienie-spolecznosci-zydowskiej-w-kurowie/vvsp2dm | tytuł = Upamiętnienie społeczności żydowskiej w Kurowie | data dostępu = 6 stycznia 2018| autor = | opublikowany = | praca = lublin.onet.pl| data = 2017-09-13| język = pl}}</ref>.
 
== Gospodarka ==
W miejscowości znajdują się upadłe [[Zakłady Futrzarskie Kurów1„Kurów S.A.1”]]. Do 2005 rokur. funkcjonowała także tu spółdzielnia mleczarska.
 
== Turystyka ==
41 866

edycji