Żmudź: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4 bajty ,  2 lata temu
m
Bot poprawa: linki wewnętrzne, apostrofy, cudzysłowy itp.
(Link do Wikisłownika)
m (Bot poprawa: linki wewnętrzne, apostrofy, cudzysłowy itp.)
W 1418 roku Żmudzini podnieśli bunt przeciwko Witoldowi, opowiadając się za Świdrygiełłą i sprzeciwając się chrystianizacji, jednak Kieżgajło Wolumintowicz w 1419 roku krwawo go stłumił, ścinając 60 najważniejszych przywódców żmudzińskich<ref>{{cytuj|autor=Krzysztof Pietkiewicz|tytuł=Kieżgajłowie i ich latyfundium do połowy XVI wieku|wydawca=UAM|miejsce=Poznań|data=1982}}</ref><ref>{{cytuj|autor=Ludwik Kolankowski|tytuł=Dzieje Wielkiego Księstwa Litewskiego za Jagiellonów, t. I, 1377–1434|miejsce=Warszawa|data=1930|s=136}}</ref>.
 
W 1422 roku podpisano [[Pokój mełneński|pokój melneński]], w którym Zakon krzyżacki po przegranej [[Wojnawojna golubska|wojnie golubskiej]] wieczyście zrezygnował ze Żmudzi. Stan ten potwierdził w 1431 roku [[pokój w Christmemlu]] podpisany z inflancką gałęzią, w którym określono ostatecznie granice Żmudzi<ref>{{cytuj|autor=Zygmunt Gloger|tytuł=Geografia historyczna ziem dawnej Polski|miejsce=Kraków|data=1903}}</ref>. W latach 1413–1441 nazywana była starostwem żmudzkim. W 1441 wielki książę litewski [[Kazimierz IV Jagiellończyk]] przyjął przywrócony tytuł księcia żmudzkiego.
 
[[Plik:RON księstwo żmudzkie map.svg|thumb|{{Legenda|#ed3b3b|[[Księstwo Żmudzkie]] w granicach Rzeczypospolitej w 1619}}]]
W 1440 roku Żmudź pod przywódcą Dowmonta, zwolennika [[Michał Bolesław Zygmuntowicz|Michajłuszki]] (syna Zygmunta Kiejstutowicza), wykazując tendencje separatystyczne, wystąpiła przeciwko Kazimierzowi Jagiellończykowi, który w 1441 roku spacyfikował buntownicze nastroje uznając jej autonomię w zakresie administracji i sądownictwa<ref name=autonazwa3>{{cytuj|autor=Maria Bogucka|tytuł=Kazimierz Jagiellończyk|miejsce=Warszawa|data=1978|s=25}}</ref><ref name="Ochmański111">{{cytuj|autor=Jerzy Ochmański|tytuł=Historia Litwy|miejsce=Wrocław|data=1982|s=111}}</ref>. Na mocy postanowienia Kazimierza Jagiellończyka Żmudź miała być traktowana na równi z województwami wileńskim i trockim, i przestała być traktowana tylko jako starostwo żmudzkie (jakim była od 1413 r.), przywrócono jej status [[Księstwo Żmudzkie|księstwa]] (łac. ''Ducatus Samogitiae''), księciem został Kazimierz Jagiellończyk. [[Władcy Polski]] zachowali, przywrócony w 1441 roku, tytuł książąt żmudzkich (''duces Samogitiae'') do roku 1795.
 
W 1 poł. XVI wieku rolę dominującą na Żmudzi sprawował [[StanisławKieżgajłowie Janowiczherbu KieżgajłoZadora|ród Kieżgajłów]], którzy podtrzymywali tendencje odrębności politycznej tej ziemi wobec Litwy.
 
W 1492 roku Żmudź otrzymała od Kazimierza Jagiellończyka szerokie przywileje na wzór polskich i nadające jej szerokie uprawnienia dotyczące wybierania przez mieszkańców starosty i [[ciwun]]ów stojących na czele powiatów. W 1529 roku król [[Zygmunt I Stary]] nadał Żmudzi ''Ustawę dla ludu pospolitego ziemi żmudzkiej'' zakazującą administracji nakładania nadmiernych podatków na mieszkańców.
311 547

edycji