Otwórz menu główne

Zmiany

m
Bot poprawa: linki wewnętrzne, apostrofy, cudzysłowy itp.
}}
[[Plik:BayareaUSGS.jpg|mały|Zdjęcie satelitarne obszaru zatoki. [[San Andreas (uskok)|Uskok San Andreas]] jest widoczny jako linia biegnąca po przekątnej z lewego górnego rogu do dolnego prawego. Zielone i złote pomarszczone obszary to góry, w większości niezamieszkane. Szary to obszar zabudowany. W górnym prawym rogu rolnicza nizina, część [[Dolina Kalifornijska|Doliny Kalifornijskiej]].]]
'''Zatoka San Francisco''' (ang. ''San Francisco Bay'') − płytkie, rozległe [[estuarium]] przez [[Cieśnina Golden Gate|cieśninę Golden Gate]] (dosł. „złota brama”) połączone z [[Ocean Spokojny|Pacyfikiem]]. Zatokę otaczają miasta: [[San Francisco]], [[Oakland]] i [[San Jose (Kalifornia)|San Jose]] oraz szereg innych miejscowości tworzących aglomerację [[San Francisco Bay Area]]. Zlewisko zatoki obejmuje około 40% powierzchni stanu [[Kalifornia]] w [[Stany Zjednoczone|USA]]. Rzeki [[Sacramento (rzeka)|Sacramento]] i [[San Joaquin (rzeka)|San Joaquin]], wypływające z gór [[Sierra Nevada (Stany Zjednoczone)|Sierra Nevada]], wpadają do zatoki Suisun, przepływają przez [[cieśnina Carquinez|cieśninę Carquinez]] i razem z rzeką [[Napa (rzeka)|Napa]] uchodzą do [[zatoka San Pablo|zatoki San Pablo]]. Łączy się ona na południu z zatoką San Francisco. Nazwa ta obejmuje często cały system zatok o łącznej powierzchni 4 200 km². Główna część zatoki ma od 5 do 20 km ze wschodu na zachód i od 77 do 100 km, w zależności od źródła, z północy na południe.
 
Pierwotnie większość wybrzeży zatoki stanowiły obszary podmokłe. Od połowy XIX wieku do końca XX ponad 1/3 tego obszaru została zasypana i w dużej części zabudowana. Powstałe grube pokłady wilgotnej ziemi zachowują się jak ciecz w czasie [[trzęsienie ziemi|trzęsień ziemi]]. W czasie [[Trzęsienie ziemi Loma Prieta (1989)|trzęsienia Loma Prieta]] w 1989 większość poważnych zniszczeń była na tych obszarach.
 
Zatoka została odkryta w 1769 przez Hiszpana [[Gaspar de Portolà|Gaspara de Portolà]], który nie mogąc odnaleźć [[Monterey (Kalifornia)|Monterey w Kalifornii]], w poszukiwaniu wody i pożywienia, wylądował koło dzisiejszej [[Pacifica (Kalifornia)|Pacifica]] w [[hrabstwo San Mateo|hrabstwie San Mateo]]. Tam ze wzgórza dostrzegł zatokę. Natomiast, jako pierwszy, wpłynął do niej [[Juan de Ayala]] w 1775.
 
Zatoka jest miejscem rozrodu i „żłobkiem” dla pacyficznych zwierząt - m.in. ryb i krabów. Pozostałe [[mokradła słone|słone bagna]] stanowią większość słonych bagien Kalifornii, utrzymują liczne zagrożone gatunki i odgrywają ważną rolę jako filtr zanieczyszczeń i [[osady|osadów]]. Zatoka jest kluczowym ogniwem na szlaku wędrówek ptaków wzdłuż wybrzeża Pacyfiku, w tym dla milionów [[kaczkowate|gęsi i kaczek]].
297 608

edycji