Barciany: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 582 bajty ,  1 rok temu
m
→‎Historia: ->dr. uzup.
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
m (→‎Historia: ->dr. uzup.)
Używane nazwy miejscowości ([[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego|Sł. geogr.]]): [[język polski|pol.]] - Barciany, Barty, Borty; [[język niemiecki|niem.]] - Barten, Barthen. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946<ref name="MP">Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ({{Monitor Polski | rok = 1946 | numer = 142 | pozycja = 262}})</ref>.
 
Barciany były głównym ośrodkiem grodowym pruskiego plemienia [[Barcja|Bartów]], którzy mieli tu we wczesnym średniowieczu swój główny gród nad rzeka Liwną w otoczeniu mokradeł<ref name="mapa2007">Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​{{faktISBN|83-7200-631-8}} s. 156</ref>. W [[1240]] r. terytorium to wraz z resztą [[Prusy Dolne|Prus Dolnych]] zostało zajęte przez [[zakon krzyżacki]], od 1257 osiadł tu wójt zakonny. Najpierw Barciany należały do komturstwa w [[Uszakowo|Pokarminie]] (niem. Branderburg). Wielki mistrz [[Winrych von Kniprode]] postanowił utworzyć w Barcianach nowe komturstwo, i wybudować duży zamek. Prace rozpoczęto w 1377 a zakończono pod koniec XIV w. Komturstwo w Barcianach ostatecznie jednak nie powstało. Czasowo zamek barciański podlegał komturstwu w Rynie (1393-1420). Od 1533 w zamku w Barcianach rezydowali starostowie. W latach 1842-1945 zamek znajdował się w rękach prywatnych. Po 1945 mieściłmieściło się tu PGRPaństwowe Gospodarstwo Rolne.
 
Pierwsza wzmianka o Barcianach jako o osadzie targowej w pobliżu krzyżackiego zamku pochodzi z [[1289]], rw 1310 miał miejsce bunt mieszkańców, którzy spalili żywcem wójta Hermana von Harttangen i braci zakonnych. W 1422 po pokoju melneńskim osada utraciła rangę strategicznej twierdzy, której rolą była obrona przed Litwinami. Istniejąca przy zamku osada wymieniana była w [[1473]] r., jako miasteczko, chociaż bez pełnych praw miejskich. Barciany otoczone były murami obronnymi już w średniowieczu, z trzema bramami: Królewiecką, Kętrzyńską i Młyńską.
 
Po [[sekularyzacja|sekularyzacji]] zakonu krzyżackiego Barciany zostały centrum dóbr ziemskich, zarządzanych przez książęcych starostów. Od [[1612]]&nbsp;r. Barciany były [[lenno|lennem]] [[Otto von der Groeben|v.Ottona d.von der Groebena]]. Pełne prawa miejskie Barciany uzyskały dopiero w [[1628]] od elektora [[Jerzy Wilhelm Hohenzollern|Jerzego Wilhelma]]. W roku 1692 Barciany było określane jako miasto całkowicie otwarte, na co wskazuje brak murów miejskich w tym czasie. Stawy, znajdujące się wokół zamku zostały osuszone w XIX w. W 1818 znaczna część mieszkańców zmarła w wyniku epidemii cholery. W 1945 zniszczeniu uległo 90% zabudowy, Barciany utraciły prawa miejskie.
 
W ostatnim okresie funkcjonowania [[PGR]] w Barcianach była siedziba wielozakładowego przedsiębiorstwa o nazwie Państwowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Rolnej w Barcianach. W skład PPGR Barciany (powierzchnia użytków rolnych 6391 [[ha]]) wchodziły następujące zakłady rolne na pełnych rozrachunkach gospodarczych: Barciany, [[Gęsie Góry]], [[Jegławki (wieś w województwie warmińsko-mazurskim)|Jegławki]] i [[Rodele]].