Żyrowa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 149 bajtów ,  2 lata temu
przebudowa galerii, uzupełnienia
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(przebudowa galerii, uzupełnienia)
|herb artykuł =
|dopełniacz wsi =
|zdjęcie = ZyrowaŻyrowa, palacepałac (HB1).jpg
|opis zdjęcia = Frontowa elewacja pałacu w Żyrowej
|województwo = [[Województwo opolskie|opolskie]]
 
== Historia ==
[[Plik:Zyrowa palace2.jpg|thumb|left|180px|Wieże pałacu w Żyrowej jesienią]]
Historia miejscowości i pałacu sięga czasów średniowiecznych i jest związana jest z klasztorem [[Zakon Braci Mniejszych|minorytów]] (z Jemielnicy), którzy na przełomie XIII i XIV wieku zbudowali pierwszy obiekt w miejscu obecnego pałacu.
[[13 marca]] [[1631]] roku [[Melchior FerdinandFerdynand vonde Gaschin]] kupił za 24 000 [[talar]]ów dobra żyrowkie – m.in. Żyrową. „Zyrowa” była nazwą wioski do 1936. Podczas [[Germanizacja nazw w Prusach|akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych na Górnym Śląsku]] historyczna nazwa niemiecka ''Zyrowa'' została w lipcu 1936 r. zastąpiona przez administrację nazistowską nazwą ''Buchenhöh''. Po kapitulacji Niemiec w [[1945]] r. ustalono nazwę Żyrowa. W [[2002]] r. Żyrowa zdobyła nagrodę [[Piękna Wieś Opolska|„Najpiękniejszej Wsi Opolskiej”]].
 
== Zabytki ==
[[Plik:Church Zyrowa Poland wiki.JPG|thumb|left|180px|Kościół pw. św. Mikołaja]]
Według rejestru [[Narodowy Instytut Dziedzictwa|Narodowego Instytutu Dziedzictwa]] na listę zabytków wpisane są<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/OPO-rej.pdf|tytuł=Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego|opublikowany=Narodowy Instytut Dziedzictwa|strony=51|data dostępu=2012-12-13}}</ref>:
* kościół filialny pw. św. Mikołaja, wzniesiony ok. [[1300]] r., rozbudowany z późnobarokową [[fasada|fasadą]] w pierwszej połowie [[XVIII wiek|XVIII]] w., restaurowany w [[XIX wiek|XIX]] w. i w latach [[1932]]–[[1936]]. Jest trój-przęsłowym kościołem 1-przestrzennym z 2-przęsłowym [[prezbiterium]], z prostym zamknięciem i wczesnogotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym o groszkowatym przekroju żeber, z prostym zwornikiem, w narożnikach szczątkowe służki o kielichowatych głowicach, szeroki korpus z dobudowaną później emporą muzyczną, pierwotnie kryty stropem, od XVIII w. ze [[sklepienie kolebkowe|sklepieniem kolebkowym]], z lunetami i gurtami na pilastrach, z dekoracją stiukową, na sklepieniach medaliony w stiukowych otokach. Kwadratowy aneks jako [[kaplica]] (pn.), z czes. kapą nad ukośnie ustawionymi pilastrami, masywna wieża zach., górą 8-boczna, w rodzaju tamburu z przełamanym hełmem barok., kaplice z hełmami cebulastymi, na fasadzie rzeźba św. [[Jan Nepomucen|Jana Nepomucena]] (XVIII w.). – Zachowana część wyposażenia, m.in. rokokowy ołtarz gł., z przemalowanym obrazem, XVIII w. (Św. Anna nauczająca Marię), wyżej medalion z przedstawieniem [[Mikołaj z Miry|św. Mikołaja]]; dwa ołtarze boczne, w ramach stiukowych i z obrazami ([[Święty Florian|św. Floriana]], [[Józef z Nazaretu|św. Józefa]] z Dzieciątkiem) F. A. Sebastiniego (4. ćw. XVIII w.); barokowa ambona (l. pół. XVIII w.).
 
* zespół pałacowy, z XVII-XIX w.:
** [[Pałac w Żyrowej|pałac]], wypisanyzbudowany zw księgilatach 1631–44 rejestru
** park
** folwark
** [[Pałac w Żyrowej]], wypisany z księgi rejestru
* kuźnia, z k. XIX w.
 
<gallery widths="200" heights="150" perrow="3">
[[Plik:Church Zyrowa Poland wiki.JPG|thumb|left|180px|<center>Kościół pw. św. Mikołaja]]</center>
Plik:Żyrowa, pałac (HB4).jpg|<center>Pałac - widok ogólny ze strony zachodniej</center>
Plik:Żyrowa, pałac (HB5).jpg|<center>Dziedziniec pałacowy</center>
</gallery>
== Geologia ==
W Żyrowej znajduje się mała ekspozycja [[Karbon|dolnokarbońskich]] [[szarogłaz]]ów oraz znajdowała się najdłuższa jaskinia [[Chełm (Wyżyna Śląska)|Chełmu]], została jednak zasypana po 1945 r.<ref>Robert Niedźwiedzki, Joachim Szulc, Marek Zarankiewicz, 2012: Przewodnik geologiczny. Kamienne skarby Ziemi Annogórskiej. Wyd.: Stowarzyszenie Kraina św. Anny, strona 70. {{ISBN|978-83-63036-04-1}}.</ref>