Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 43 bajty ,  1 rok temu
m
poprawa ujedn. i przek., WP:SK, drobne redakcyjne
[[Plik:Guard Grenadier at Eylau.jpg|thumb|Grenadierzy konni Gwardii podczas bitwy pod Pruską Iławą]]
'''Wielka Armia''' ([[język francuski|fr.]] ''Grande Armée'') – nazwa nadawana kolejnym głównym [[armiaArmia (związek operacyjny)|armiom]], tworzonym w czasie [[I Cesarstwo Francuskie|I Cesarstwa Francuskiego]] w latach 1805-1808 i 1811-1814 przez wojska francuskie i sojusznicze. Motto formacji brzmiało: „''Valeur et Discipline''” (męstwo i dyscyplina).
 
== Nazwa formacji ==
[[Plik:Montfort - Adieux de Napoleon a la Garde imperiale.jpg|thumb|left|150px|Pożegnanie Napoleona ze Stara Gwardią]]
 
1 stycznia 1814 wojska [[VI koalicja antyfrancuska|VI koalicji]] (złożone z prusko-rosyjskiej [[Armia Śląska|Armii Śląskiej]] i austriacko-niemiecko-rosyjskiej [[Armia Czeska|Armii Czeskiej]]) przekroczyły [[Ren]] i rozpoczęły koncentryczny marsz na [[Paryż]]. Mimo wielu wygranych bitew (kampanię 1814 wielu historyków porównuje do I kampanii włoskiej z lat 1796-1797) – m.in. [[Bitwa pod Brienne-le-Château|pod Brienne]], [[Bitwa pod Montmirail|pod Montmirail]] czy pod [[Bitwa pod Montereau|pod Montereau]] wobec zajęcia Paryża przez wojska koalicji (31 marca 1814) i zdrady części wojsk (korpus marsz. Marmonta), Napoleon został zmuszony do abdykacji 10 kwietnia 1814.
 
== Ordre de Bataille Wielkiej Armii w kampaniach 1805-1814 ==
* szef sztabu – gen. W. Berthier
* dowódca artylerii – gen. [[Jean Baptiste Éblé]]
** 1 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Jean-Baptiste Drouet d’Erlon|Jean-Baptiste Drouet d'Erlon]]
** 2 Dywizja Piechoty – gen. dyw. Rivaud
** Dywizja Lekkiej Jazdy – gen. dyw. Kellermann
* dowódca artylerii – gen. Sorbier
** 1 Dywizja Piechoty – gen. dyw. Bisson (następnie gen. dyw. [[Marie François Auguste Cafarelli du Falga|Cafarelli]])
** 2 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Ludwik Friant|Louis Friant]]
** 3 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Charles Étienne Gudin|Charles Étienne Gudin de la Sablonnière]]
** Dywizja Lekkiej Jazdy – gen. dyw.Viallanes
* dowódca saperów – płk Touzard
** 1 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Charles Morand]]
** 2 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Ludwik Friant|Louis Friant]]
** 3 Dywizja Piechoty – gen. dyw. [[Charles Étiennee Gudin|Charles Étienne Gudin de la Sablonnière]]
** Brygada Kawalerii Lekkiej – gen. bryg. Vialannes
* Grupa [[Hieronim Bonaparte|Hieronima Bonapartego]] (potem marsz. [[Louis Nicolas Davout|Davouta]]) – prawe skrzydło:
** [[V Korpus Wielkiej Armii|V Korpus (polski)]] – dowódca generał dywizji [[Józef Poniatowski]] (36 000 ludzi i 70 armat):
** [[VII Korpus Wielkiej Armii|VII Korpus (saski)]] – dowódca generał [[Jean -Louis Ebenezer-Ébénézer Reynier|Jean Louis Reynier]] – 18 000 ludzi i 56 armat
** [[VIII Korpus Wielkiej Armii|VIII Korpus (wirtemberski)]] – dowódca [[Hieronim Bonaparte]], król [[Królestwo Westfalii|Westfalii]] (potem generał [[Jean Andoche Junot]]) – 19 000 ludzi i 34 armaty
** [[IV Korpus Jazdy Odwodowej|IV Korpus Kawalerii]] – 8000 ludzi i 24 armaty
* [[Napoleon Bonaparte]]
* [[Wojny napoleońskie]]
* [[Imperium Rosyjskie|Cesarstwo Rosyjskie]]
* [[Cudzoziemcy w składzie wielkiej armii]]