Otwórz menu główne

Zmiany

występowanie
[[Plik:Aegopodium podagraria - stem profile.jpg|thumb|250px|Przekrój ogonka liściowego i spodnia strona liści]]
 
'''Podagrycznik pospolity''' (''Aegopodium podagraria'' L.) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[rośliny]] należący do rodziny [[selerowate|selerowatych]]. Występuje w [[Europa|Europie]] i zachodniej [[Azja|Azji]], na obszarach o klimacie oceanicznym. W [[Polska|Polsce]] jest rośliną bardzo pospolitą.
 
== Rozmieszczenie geograficzne ==
Rodzimy obszar jego występowania to Europa i Azja Zachodnia{{r|cincura}}. Rozprzestrzenił się jednak i obecnie jako [[gatunek zawleczony]] występuje pospolicie na terenie USA i Kanady w Ameryce Północnej, w Azji poprzez obszary Rosji sięga po wyspy japońskie, zawleczony został także do Australii i Nowej Zelandii{{r|discover}}. W [[Polska|Polsce]] jest rośliną bardzo pospolitą. Status we [[flora Polski|florze Polski]]: [[gatunek rodzimy]]{{r|rutkowski}}.
 
== Morfologia ==
; [[Łodyga]]: Wzniesiona, górą rozgałęziająca się, naga lub krótko owłosiona, w środku pusta (dęta) i bruzdowana. Osiąga wysokość 50-100 cm. Pod ziemią czołgające się, silne [[kłącze]] o zgrubiałych węzłach, wytwarzające liczne [[rozłogi]].
; [[Liść|Liście]]: Odziomkowe i dolne łodygowe są długoogonkowe, [[kształt liścia|podwójnie trójlistkowe]]; środkowy listek jest największy. Poszczególne listki są niesymetrycznie jajowate, zaostrzone, pojedynczo lub podwójnie piłkowane, ogonkowe. Dolne liście pochwiasto osadzone na łodydze. Liście górne są pojedynczo trójdzielne. Charakterystyczną cechą gatunkową pozwalającą na rozróżnienie tego gatunku od innych, podobnych gatunków jest budowa ogonków liściowych. Na przekroju poprzecznym mają proste, lub słabo na zewnątrz wysklepione brzegi, rdzeń w środku i zawsze są gładkie.
; [[Kwiat]]y: Drobne kwiaty tworzą duże, [[baldach złożony|baldachy złożone]], 12-13 szypułkowe, bez [[Pokrywy (botanika)|pokryw]] i [[pokrywki|pokrywek]]. W poszczególnych [[baldaszek|baldaszkach]] jest 12-20 pojedynczych kwiatów na równej długości szorstkich szypułkach. Kwiaty są [[przedprątność|przedprątne]], [[obupłciowość|obupłciowe]] lub [[kwiat pręcikowy|męskie]]. Płatki [[korona kwiatu|korony]] białe lub jasnoróżowe, o wierzchołkach zagiętych do środka.
; [[Owoc]]: [[Rozłupnia]] rozpadająca się łatwo na dwie [[rozłupka|rozłupki]] o długości 3-5 mm i szerokości 1,2 mm. Mają one brunatną barwę i dwa, jaśniejsze żebra.
 
== Biologia i ekologia ==
; Rozwój: [[Bylina (botanika)|Bylina]], [[geofit]] i [[hemikryptofit]]{{r|rutkowski}}. Kwitnie od czerwca do lipca, jest[[kwiaty [[przedprątność|przedprątne]], [[owadopylność|owadopylnaowadopylne]]{{r|seidl}}. Silnie rozmnaża się wegetatywnie za pomocą kłączy{{r|cincura}}. Nasiona kiełkują słabo. Masa 1000 owoców wynosi 2,4 g. Na jednej roślinie wyrasta średnio 2800 owoców.
; [[Siedlisko (biologia)|Siedlisko]]: wilgotne i świeże zarośla, lasy liściaste, ogrody, przydroża, nad brzegami wód. Często rośnie przy płotach. W [[agrocenoza|uprawach rolniczych]] i ogródkach jest uporczywym [[chwast]]em, gdyż odtwarza się nawet z niewielkich fragmentów kłącza. Odznacza się przy tym ogromną siłą konkurencyjną w stosunku do innych gatunków, dzięki czemu szybko opanowuje teren. Często tworzy całe łany. Jest [[gatunek wskaźnikowy|gatunkiem wskaźnikowym]] gleb bogatych w [[próchnica (gleba)|próchnicę]] i [[azot]]{{r|cincura}}. Lubi miejsca zacienione. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych [[gatunek charakterystyczny]] dla Cl. ''[[Querco-Fagetea]]'' i All. ''[[Aegopodion podagrariae]]''{{r|matuszkiewicz}}.
; Genetyka: Liczba chromosomów 2n=22 (rzadko), 42, 44{{r|rutkowski}}.
{{Przypisy|
<ref name=apweb>{{cytuj stronę |url=http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/ | tytuł=Angiosperm Phylogeny Website | data dostępu=2010-05-01 | autor = Stevens P.F. | rok=2001– | język=en}}</ref>
<ref name=bioinfo>{{Cytuj stronę | url = http://www.bioinfo.org.uk/html/Aegopodium_podagraria.htm| tytuł = OOOOAegopodium podagraria L. (Ground Elder, Ground-elder, Goutweed, Bishop’S Weed)|autor = Malcolm Storey | praca = BioInfo (UK) | data dostępu = 2018-03-04}}</ref>
<ref name=boguszewicz>{{Cytuj książkę | nazwisko= Boguszewicz | imię=Miłowit | nazwisko2= Banaszczak | imię2=Piotr | tytuł= Katalog roślin II : drzewa, krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich | data=2003 | wydawca=Agencja Promocji Zieleni. Związek Szkółkarzy Polskich | miejsce=Warszawa | isbn=83-912272-3-5}}</ref>
<ref name=cincura>{{Cytuj książkę|tytuł=Pospolite rośliny środkowej Europy |wydawca=Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne |miejsce=Warszawa |rok=1990 |imię=František |nazwisko=Činčura |imię2=Viera |nazwisko2=Feráková |imię3=Jozef |nazwisko3=Májovský |imię4=Ladislav |nazwisko4=Šomšák |imię5=Ján |nazwisko5=Záborský |inni=Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje)|isbn = 83-09-01473-2}}</ref>
<ref name=discover>{{Cytuj stronę |url=http://www.discoverlife.org/search.html|tytuł=Discover Life Maps|data dostępu =2018-03-04}}</ref>
<ref name=rutkowski>{{Cytuj książkę |nazwisko=Rutkowski |imię=Lucjan |tytuł= Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej |rok=2006 |wydawca= Wyd. Naukowe PWN |miejsce= Warszawa |isbn= 83-01-14342-8}}</ref>
<ref name=maja>{{cytuj odcinek | tytuł = Maja w ogrodzie | serial = Maja w ogrodzie (poradnik)| serial link = Maja w ogrodzie| autorzy = Maja Popielarska| stacja = [[TVN Meteo]]}} </ref>.
125 480

edycji