Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 324 bajty ,  1 rok temu
morfologia (uźródłowienie), drobne redakcyjne
|wikispecies = Aegopodium podagraria
}}
[[Plik:Girsch Standort Wegrand.jpg|thumb|250pxmały|Podagrycznik pospolity często występuje przy ogrodzeniach]]
[[Plik:Aegopodium podagraria ' Variegata'.jpg|thumb|250pxmały|Odmiana ozdobna 'Variegatum']]
[[Plik:Aegopodium podagraria - stem profile.jpg|thumb|250pxmały|Przekrój ogonka liściowego i spodnia strona liści]]
 
'''Podagrycznik pospolity''' (''Aegopodium podagraria'' L.) – [[gatunek (biologia)|gatunek]] [[rośliny]] należący do rodziny [[selerowate|selerowatych]].
 
== Morfologia ==
; [[Łodyga]]: Wzniesiona, górą rozgałęziająca się, naga lub krótko owłosiona, w środku pusta (dęta) i bruzdowana. Osiąga wysokość 50-100 cm. Pod ziemią czołgające się, silne [[kłącze]] o zgrubiałych węzłach, wytwarzające liczne [[rozłogi]]{{r|cincura}}.
; [[Liść|Liście]]: [[Liście odziomkowe|Odziomkowe]] i dolne łodygowe są długoogonkowe, [[kształt liścia|podwójnie trójlistkowe]]; środkowy listek jest największy. Poszczególne listki są niesymetrycznie jajowate, zaostrzone, pojedynczo lub podwójnie piłkowane, ogonkowe. Dolne liście pochwiasto osadzone na łodydze. Liście górne są pojedynczo trójdzielne. Charakterystyczną cechą gatunkową pozwalającą na rozróżnienie tego gatunku od innych, podobnych gatunków jest budowa ogonków liściowych. Na przekroju poprzecznym mają proste, lub słabo na zewnątrz wysklepione brzegi, rdzeń w środku i zawsze są gładkie{{r|cincura}}.
; [[Kwiat]]y: Drobne kwiaty tworzą duże, [[baldach złożony|baldachy złożone]], 12-1312–13 szypułkowe, bez [[Pokrywy (botanika)|pokryw]] i [[pokrywki|pokrywek]]. W poszczególnych [[baldaszek|baldaszkach]] jest 12-2012–20 pojedynczych kwiatów na równej długości szorstkich szypułkach. Kwiaty są [[obupłciowość|obupłciowe]] lub [[kwiat pręcikowy|męskie]]. Płatki [[korona kwiatu|korony]] białe lub jasnoróżowe, o wierzchołkach zagiętych do środka{{r|cincura}}{{r|nowinski}}.
; [[Owoc]]: [[Rozłupnia]] rozpadająca się łatwo na dwie [[rozłupka|rozłupki]] o długości 3-53–5 mm i szerokości 1,2 mm. Mają one brunatną barwę i dwa, jaśniejsze żebra{{r|cincura}}.
 
== Biologia i ekologia ==
; Rozwój: [[Bylina (botanika)|Bylina]], [[geofit]] i [[hemikryptofit]]{{r|rutkowski}}. Kwitnie od czerwca do lipca, [[kwiaty [[przedprątność|przedprątne]], [[owadopylność|owadopylne]]{{r|seidl}}. Silnie rozmnaża się wegetatywnie za pomocą kłączy{{r|cincura}}. Nasiona kiełkują słabo. Masa 1000 owoców wynosi 2,4 g. Na jednej roślinie wyrasta średnio 2800 owoców.
; [[Siedlisko (biologia)|Siedlisko]]: wilgotneWilgotne i świeże zarośla, lasy liściaste, ogrody, przydroża, nad brzegami wód. Często rośnie przy płotach. W [[agrocenoza|uprawach rolniczych]] i ogródkach jest uporczywym [[chwast]]em, gdyż odtwarza się nawet z niewielkich fragmentów kłącza. Odznacza się przy tym ogromną siłą konkurencyjną w stosunku do innych gatunków, dzięki czemu szybko opanowuje teren. Często tworzy całe łany. Jest [[gatunek wskaźnikowy|gatunkiem wskaźnikowym]] gleb bogatych w [[próchnica (gleba)|próchnicę]] i [[azot]]{{r|cincura}}. Lubi miejsca zacienione. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych [[gatunek charakterystyczny]] dla Cl. ''[[Querco-Fagetea]]'' i All. ''[[Aegopodion podagrariae]]''{{r|matuszkiewicz}}.
; Genetyka: Liczba chromosomów 2n=22 (rzadko), 42, 44{{r|rutkowski}}.
; Korelacje międzygatunkowe: Na podagryczniku pospolitym pasożytują niektóre gatunki grzybów: ''[[Erysiphe heraclei]]'' powodujący chorobę zwaną [[mączniak prawdziwy|mączniakiem prawdziwym]], ''[[Mycosphaerella podagrariae]]'' wywołujący [[plamistość liści]], szpetczak ''[[Protomyces macrosporus]]'' powodujący [[zniekształcenie (rośliny)|zniekształcenie liści]], grzybopodobny lęgniowiec ''[[Plasmopara crustosa]]'' wywołujący [[mączniak rzekomy|mączniaka rzekomego]] i ''[[Puccinia aegopodii]]'' wywołująca [[rdza (choroba)|rdzę]]. Na nadziemnych pędach żeruje pluskwiak ''[[Cavariella aegopodii]]'', chrząszcze ''[[Chrysolina oricalcia]]'', ''[[Phaedon tumidulus]]'' i ''[[Oomorphus concolor]]'', liście minowane są przez larwy muchówek ''[[Phytomyza obscurella]]'' i ''[[Cryptaciura rotundiventris]]'', w korzeniach żeruje larwa chrząszcza ''[[Liophloeus tessulatus]]''{{r|bioinfo}}.
<ref name=rutkowski>{{Cytuj książkę |nazwisko=Rutkowski |imię=Lucjan |tytuł= Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej |rok=2006 |wydawca= Wyd. Naukowe PWN |miejsce= Warszawa |isbn= 83-01-14342-8}}</ref>
<ref name=maja>{{cytuj odcinek | tytuł = Maja w ogrodzie | serial = Maja w ogrodzie (poradnik)| serial link = Maja w ogrodzie| autorzy = Maja Popielarska| stacja = [[TVN Meteo]]}} </ref>.
#<ref name=nowinski>{{Cytuj książkę|autor=[[Marian Nowiński]]|tytuł=Chwasty łąk i pastwisk|miejsce=Warszawa |rok=1966 |wydawca= Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne|id=}}</ref>
<ref name=matuszkiewicz>{{cytuj książkę|imię=Władysław |nazwisko=Matuszkiewicz |tytuł=Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski|miejsce=Warszawa |rok=2006 |wydawca= Wyd. Naukowe PWN|isbn = 83-01-14439-4}}</ref>
<ref name=seidl>{{Cytuj książkę|imię=Olga |nazwisko=Seidl |imię2=Józef |nazwisko2=Rostafiński |tytuł=Przewodnik do oznaczania roślin |miejsce=Warszawa |rok=1973 |wydawca= PWRiL}}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
# Červenka M., Feráková V. i in., ''Z našej prírody – rastliny, horniny, minerály, skameneliny''.
# {{Cytuj książkę|autor=[[Marian Nowiński]]|tytuł=Chwasty łąk i pastwisk|miejsce=Warszawa |rok=1966 |wydawca= Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne|id=}}
# {{Cytuj książkę|imię=Lucjan |nazwisko=Rutkowski |tytuł=Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej |miejsce=Warszawa |rok=2006 |wydawca= Wyd. Naukowe PWN |isbn = 83-01-14342-8}}
# Szweykowska A., Szweykowski J., ''Botanika. Tom 2 – Systematyka'', Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
 
[[Kategoria:Rośliny lecznicze]]
125 480

edycji