Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 14 bajtów ,  13 lat temu
'''Geneza:''' Przez niecałe pięćdziesiąt lat [[Cesarstwo Niemieckie|II Rzeszy (1871 – 1918)]] dokonano przeskoku cywilizacyjnego zagospodarowując i rozbudowując infrastrukturę wodną i hydrotechniczną. Rzeka wykorzystywana w średniowieczu głównie do spławiania drewna w najlepszym razie była w XVII wieku drogą do transportu zboża na statkach 50-tonowych. Po przebudowie na początku XX wieku stała się arterią komunikacyjną, która stawiała ją na czwartym miejscu w [[Cesarstwo Niemieckie|Cesarstwie Niemieckim]] pod względem transportowanych ładunków, a port w [[Kędzierzyn-Koźle|Koźlu]] był jednym z najnowocześniejszych w Europie.
Do podpisania protokołu w 1819 r. kilkakrotnie dokonywano objazdów [[Odra|Odry]],
m. in. w 1751 i 1802 r., jednak mimo wielu zauważonych wówczas uchybień inne były cele i dokładność prowadzonych kontroli. Objazdy, które miały miejsce 6 stycznia 1818
i 3 stycznia 1819 r. przeprowadzone zostały z inicjatywy Ministerstwa Handlu, Przemysłu i Robót Publicznych, a ich zamierzeniem było np. sprawdzenie koryta rzeki pod względem długości i szerokości. Zapoznano się ze stanem rzeki i skalą koniecznych inwestycji. Stwierdzono, że Odra poprzez dokonywane przekopy jest rzeką mocno skróconą. Jej szerokość jest nierówna, a brzegi zaniedbane.
Problemem na rzece były częste, gwałtowne zmiany poziomu wody, od powodzi, po susze. Jedynym sposobem zmiany tego stanu rzeczy było poddanie Odry kompleksowej regulacji. W wyniku przekopów z pierwotnej długości 1020 km  skrócono rzekę do obecnych 860 km. Na przykład, od Krapkowic do ujścia Nysy Kłodzkiej skrócono bieg rzeki o 14,7 %, poniżej ujścia Warty skrócono o 24 % itd. Już w roku 1880 zauważono, że przekopy przeciwpowodziowe skracające bieg rzeki mają w perspektywie bardzo niekorzystny wpływ, gdyż m. in. powodują szybszy spływ wód w dół rzeki, gdzie następuje jej nagromadzenie i wylewy na tereny przyległe, ale na początku XIX wieku prezentowano stanowisko, iż ujarzmienie sił natury jest korzystne i możliwe.
Innym z takich działań przewidywanym w Protokole bogumińskim było budowanie ostróg. Ostrogi na spławnym odcinku Odry budowano już w XVIII wieku. Poprzez budowę ostróg, umacnianie brzegów i umocnienie naniesionych sedymentów (również poprzez ich obsadzanie)osiągnięto tzw. regulację wód średnich. W roku 1885 przejściowo zakończono te prace. Zbudowano około 10 000 ostróg. Celem ich
było osiągnięcie głębokości 1,0 m przy średniej wodzie niskiej, które miały
przystosowywać rzekę do warunków przewozowych i zwiększyć ruch żeglugowy.
'''Wartość historyczna:''' czyli wyjątkowość, która wyróżnia ten akt spośród innych dokumentów wodnoprawnych tego okresu;
- po pierwsze [[Odra]] widziana była jako źródło potencjalnego dochodu w postaci podatków, opłat rzecznych, portowych i transportowych oraz w zjednoczonych już Prusach jako dobra arteria komunikacyjna o znaczeniu militarnym,
 
- po drugie państwo zapewniało o gotowości przejęcia kosztownych obowiązków regulacji i zarządu rzeki w swoim imieniu (po raz pierwszy na tak dużą skalę).
32

edycje